II PK 315/05

uzasadnienie zarzutu naruszenia art. 227 k.p.c. do powołanej treści tego przepisu, to wadliwość tego zarzutu jest oczywista. Zgodnie z art. 227 k.p.c. sąd określa przed- miot postępowania dowodowego przez wskazanie, jakie fakty mają przydatność do- wodową, a więc jakie zjawiska świata zewnętrznego, a także jakie okoliczności oraz stany i stosunki są przedmiotem dowodzenia w procesie cywilnym. Taki sens art. 227 k.p.c. wskazuje, że przepis ten w ogóle nie może być przedmiotem naruszenia przez sąd, ponieważ nie jest on źródłem obowiązków ani uprawnień jurysdykcyjnych, lecz w istocie określa wolę ustawodawcy ograniczenia kręgu faktów, które mogą być przedmiotem dowodu w postępowaniu cywilnym. W tym kontekście zarzut narusze- nia art. 227 k.p.c. jest oczywiście chybiony. Powołanie się w skardze kasacyjnej na uchybienie art. 232 k.p.c. zdaje się wskazywać, iż powódka zarzuca Sądowi drugiej instancji, że ten nie podjął inicjatywy dowodowej na jej rzecz z urzędu. Jednakże zgodnie z treścią tego przepisu dopuszczenie dowodu z urzędu jest co do zasady prawem, a nie obowiązkiem sądu, co oznacza, że tylko w wyjątkowych wypadkach jego naruszenie może być uznane za usprawiedliwioną podstawę skargi. Tymcza- sem skarżąca niczym nie wykazała, żeby taki szczególny przypadek w jej sytuacji zachodził, co oznacza, że zarzut naruszenia art. 232 k.p.c. jest również niezasadny. Uchybienie art. 328 § 2 k.p.c. tylko wtedy mogłoby zaś spowodować uwzględnienie skargi, gdyby wady uzasadnienia wyroku uniemożliwiały kontrolę kasacyjną orzecze- nia, co w niniejszej sprawie nie zachodzi. W sytuacji, gdy druga podstawa kasacyjna okazała się nieuzasadniona, ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego musi być dokonana na tle usta- leń, które stanowią podstawę faktyczną zaskarżonego wyroku. W zakresie istotnym dla rozpoznania skargi kasacyjnej powódki Sąd Okręgo- wy ustalił zaś, że powódka jako p.o. Komendanta Straży Miejskiej nie dopełniła obo- 13 wiązków ciążących na niej jako kierowniku jednostki sektora finansów publicznych, co uniemożliwiało prawidłową bieżącą działalność Straży Miejskiej w tym zakresie, a w dłuższej perspektywie groziłoby paraliżem finansowym tej jednostki. Według stanu faktycznego, przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, skarżąca ignorowała polecenia swojego przełożonego, podejmując działania wyraźnie jej zakazane lub odmawiając wykonania określonych czynności. Również jej zachowanie wobec współpracowni- ków odbiegało od przyjętego w tego rodzaju relacjach służbowych, bowiem sposób werbalizowania wyrażanych na ich temat publicznie opinii był niedopuszczalny. Po- wódka nie wywiązywała się zatem prawidłowo z obowiązków powierzonych jej jako osobie kierującej jednostką organizacyjną gminy, jak również z podstawowych po- winności każdego pracownika samorządowego, do których należą w ogólności dba- łość o wykonywanie zadań publicznych oraz o środki publiczne, a w szczególności - przestrzeganie prawa, wykonywanie zadań urzędu sumiennie i sprawnie, uprzejmość i życzliwość w kontaktach ze zwierzchnikami, podwładnymi i współpracownikami oraz zachowanie się z godnością w miejscu pracy i poza nim (art. 15 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych, jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1593 ze zm.). W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że ocena roszczenia pra- cownika przywrócenia do pracy z punktu widzenia kryterium celowości jego dalszego zatrudniania powinna być dokonana z uwzględnieniem tak okoliczności związanych z funkcjonowaniem zakładu pracy, jak i zachowania pracownika. Rozważenia wymaga zatem, z jakich przyczyn umowa o pracę została rozwiązana, a także, czy powrót pracownika do pracy byłby wskazany (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., I PK 144/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 225). W szczególności powin- ny być zaś brane pod uwagę takie okoliczności, jak to, czy przyczyny rozwiązania stosunku pracy były związane z osobą pracownika, czy podstawą uwzględnienia roszczenia pracownika jest bezzasadność stawianych mu zarzutów, czy też naru- szenie przez pracodawcę wymagań formalnych obowiązujących przy rozwiązywaniu umów o pracę, a także, jakie skutki mogą wyniknąć dla jednej lub drugiej strony z przywrócenia do pracy lub zasądzenia odszkodowania (konieczność ponownego rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy, zwolnienia dobrze pracujących pra- cowników, możliwość odrodzenia się sytuacji konfliktowej, pozbawienie pracownika okresu zatrudnienia wymaganego do nabycia pewnych uprawnień) - (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2000 r., I PKN 66/00, OSNAPiUS 2002 nr 14 10, poz. 235). Niecelowość przywrócenia do pracy pracownika, który zajmował sta- nowisko kierownicze, mogą natomiast między innymi uzasadniać negatywna ocena jego pracy, brak umiejętności współpracy z pracownikami i przełożonymi mający nie- korzystny wpływ na pracę danej komórki organizacyjnej, czy niewystarczające zdol- ności organizacyjne (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2001 r., I PKN 497/00, OSNP 2003 nr 9, poz. 221). W świetle tego orzecznictwa, uwzględniając przyczyny rozwiązania z powódką umowy o pracę, sprowadzające się do negatywnej oceny jej pracy na stanowisku p.o. Komendanta Straży Miejskiej spowodowanej zaniechaniem czynności zapew- niających kierowanej jednostce organizacyjnej prawidłowe funkcjonowanie i brakiem umiejętności współpracy z przełożonymi i pracownikami, a także okoliczność, że podstawą konieczności uwzględnienia roszczeń skarżącej wynikających z rozwiąza- nia stosunku pracy były uchybienia formalne, a nie bezzasadność postawionych jej zarzutów, należy uznać, że przywrócenie powódki do pracy byłoby niecelowe w rozu- mieniu art. 45 § 2 k.p. Skoro bowiem nie podołała obowiązkom związanym z kiero- waniem Strażą Miejską, to nie ma podstaw do stwierdzenia, że po powrocie do pracy zdołałaby zapewnić tej jednostce prawidłowe funkcjonowanie. Stan faktyczny ustalo- ny w tej sprawie dawał zatem podstawy do uznania, że przywrócenie powódki do pracy byłoby niecelowe w rozumieniu art. 45 § 2 k.p., w związku z czym zasądzenie przez Sąd drugiej instancji odszkodowania w miejsce żądanego przywrócenia do pracy odpowiadało prawu, choć zgodzić się należy ze skarżącą, że motywacja tego stanowiska zaprezentowana przez Sąd Okręgowy nie może być uznana za wystar- czającą. Jest bowiem niezwykle lakoniczna, a przy tym nie została w żaden sposób powiązana ze stanem faktycznym ustalonym w tej sprawie, w szczególności w przedmiocie doniesień prasowych, które miałyby podważać kompetencje powódki. Natomiast okoliczność, że stanowisko Komendanta Straży Miejskiej zostało obsa- dzone, choć samodzielnie nie mogłaby przemawiać za niecelowością przywrócenia powódki do pracy, co słusznie podnosi skarżąca, to bez wątpienia może stanowić dodatkowy argument przeciwko jej powrotowi do pracy. Przywrócenie powódki do pracy równałoby się bowiem w takiej sytuacji z koniecznością zastąpienia osoby da- jącej rękojmię prawidłowego działania Straży Miejskiej pracownikiem, którego postę- powanie rzutowało negatywnie na funkcjonowanie tej jednostki organizacyjnej. 15 Sąd Najwyższy, uznając że orzeczenie Sądu Okręgowego zasądzające od- szkodowanie w miejsce żądanego przywrócenia do pracy odpowiada prawu, nie znalazł więc podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej powódki. Z tych wszystkich względów na podstawie art. 39814 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. ========================================