II UKN 722/00

Orzeczenie procesowe
SN9 kwietnia 2001·
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jego apelację. Sprawa dotyczyła postępowania z zakresu ubezpieczeń społecznych, ale rozstrzygnięcie nie odnosiło się do meritum sporu, lecz do dopuszczalności kasacji. Sąd wskazał, że po zmianach KPC obowiązujących od 1 lipca 2000 r. kasacja musi zawierać nie tylko podstawy i wniosek, ale także przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. Brak tego elementu stanowi brak konstrukcyjny kasacji, którego nie można uzupełniać w trybie zwykłego usuwania braków formalnych. W konsekwencji Sąd Najwyższy uznał, że kasacja wniesiona przez ubezpieczonego nie spełniała wymogów ustawowych i podlegała odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia. Orzeczenie kończy się więc oddaleniem/odrzuceniem środka zaskarżenia z przyczyn procesowych, bez badania zasadności roszczeń ubezpieczonego.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·wymogi konstrukcyjne kasacji po nowelizacji KPC od 1 lipca 2000 r.
  • ·obowiązek przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji
  • ·skutek braku elementu konstrukcyjnego kasacji: odrzucenie bez wezwania do uzupełnienia
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Wyrokiem z dnia 15 września 2000 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację ubezpieczonego M. M. od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 9 maja 2000 r. W kasacji ubezpieczony podniósł podstawę przewidzianą w art. 393 1 pkt 2 KPC i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu 2 Okręgowego oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić że zaskarżony kasacją wyrok Sądu Apelacyjnego został wydany w dniu 15 września 2000 r., a więc do postępowania kasacyjnego – także do złożenia i, ewentualnie, rozpoznania kasacji – mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu, nadanym ustawą z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 48, poz. 554), która weszła w życie z dniem 1 lipca 2000 r. (por. też art. 5 ust. 2 i art. 6 tej ustawy). Zamianom w kodeksie postępowania cywilnego w zakresie unormowania dopuszczalności kasacji towarzyszą zmiany konstrukcyjne kasacji jako środka odwoławczego. Ustawodawca, aby dodatkowo podkreślić publicznoprawny cel funkcjonowania kasacji, uczynił jednym z jej istotnych elementów obowiązek przedstawienia przez skarżącego argumentów przemawiających za dopuszczeniem kasacji do rozpoznania. Tak więc, zgodnie z art. 393 3 § 1, kasacja – obok oznaczenia zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem zakresu zaskarżenia, przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia oraz wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu uchylenia lub zmiany – powinna zawierać także przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. Z wyraźnego rozgraniczenia wymagań stawianych kasacji w art. 393 3 KPC należy wywodzić, że wymienione w § 1 pkt 3 tego przepisu przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji stanowi jej wymaganie konstrukcyjne, którego spełnienie sprawia, że podejmowana przez stronę czynność procesowa nosi cechy kasacji (jest kasacją), a nie jest to wymaganie stawiane kasacji jako pismu procesowemu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego, pochodzącym zarówno z okresu obowiązywania kodeksu postępowania cywilnego z 1930 r., jak i z okresu po dniu 1 lipca 1996 r., przekonywająco i jednoznacznie wyjaśniono, że braki kasacji w zakresie elementów konstrukcyjnych powodują, iż kasacja jest dotknięta tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym w trybie właściwym dla usuwania braków formalnych, i w związku z tym podlega odrzuceniu a limine (por. np. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 14 września 1936 r., C.II. 859/36, Zb. Urz.1937, poz. 109, orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 1936 r., C.II.1811/36, „Przegląd Prawa i Administracji im. E.Tilla” 1937, nr 2, poz. 3 118, uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia 1938 r., C.III.319/37, Zb. Urz. 1938, poz. 303, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 października 1997 r., II CKN 404/97, OSNC 1998, nr 4, poz. 59 albo postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2000 r., II CKN 711/00, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 151). W tym stanie rzeczy, kontynuując przedstawiony wyżej kierunek judykatury, należy wyrazić pogląd, przedstawiony już i wszechstronnie uzasadniony w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2000 r., II CKN 1385/00 (OSNC 2001, nr 3, poz. 51), że nieprzedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji powoduje odrzucenie kasacji bez wzywania o uzupełnienie tego braku. Z tych względów, stwierdziwszy, że w kasacji wniesionej przez ubezpieczonego nie zostały przedstawione okoliczności, o jakich mowa w art. 393 3 § 1 pkt 3 KPC Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 393 7 § 2 KPC).