Sąd Najwyższy rozpoznał kasację ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jego apelację. Sprawa dotyczyła postępowania z zakresu ubezpieczeń społecznych, ale rozstrzygnięcie nie odnosiło się do meritum sporu, lecz do dopuszczalności kasacji. Sąd wskazał, że po zmianach KPC obowiązujących od 1 lipca 2000 r. kasacja musi zawierać nie tylko podstawy i wniosek, ale także przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. Brak tego elementu stanowi brak konstrukcyjny kasacji, którego nie można uzupełniać w trybie zwykłego usuwania braków formalnych. W konsekwencji Sąd Najwyższy uznał, że kasacja wniesiona przez ubezpieczonego nie spełniała wymogów ustawowych i podlegała odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia. Orzeczenie kończy się więc oddaleniem/odrzuceniem środka zaskarżenia z przyczyn procesowych, bez badania zasadności roszczeń ubezpieczonego.
Kluczowe kwestie prawne:
·wymogi konstrukcyjne kasacji po nowelizacji KPC od 1 lipca 2000 r.
·skutek braku elementu konstrukcyjnego kasacji: odrzucenie bez wezwania do uzupełnienia
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Wyrokiem z dnia 15 września 2000 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych oddalił apelację ubezpieczonego M. M. od wyroku Sądu Okręgowego w P. z
dnia 9 maja 2000 r.
W kasacji ubezpieczony podniósł podstawę przewidzianą w art. 393
1
pkt 2 KPC i
wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu
2
Okręgowego oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej
instancji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić że zaskarżony kasacją wyrok Sądu Apelacyjnego
został wydany w dniu 15 września 2000 r., a więc do postępowania kasacyjnego – także
do złożenia i, ewentualnie, rozpoznania kasacji – mają zastosowanie przepisy kodeksu
postępowania cywilnego w brzmieniu, nadanym ustawą z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie
ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze
zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o
komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 48, poz. 554), która weszła w życie z dniem
1 lipca 2000 r. (por. też art. 5 ust. 2 i art. 6 tej ustawy).
Zamianom w kodeksie postępowania cywilnego w zakresie unormowania
dopuszczalności kasacji towarzyszą zmiany konstrukcyjne kasacji jako środka
odwoławczego. Ustawodawca, aby dodatkowo podkreślić publicznoprawny cel
funkcjonowania kasacji, uczynił jednym z jej istotnych elementów obowiązek
przedstawienia przez skarżącego argumentów przemawiających za dopuszczeniem
kasacji do rozpoznania. Tak więc, zgodnie z art. 393
3
§ 1, kasacja – obok oznaczenia
zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem zakresu zaskarżenia, przytoczenia podstaw
kasacyjnych i ich uzasadnienia oraz wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z
oznaczeniem zakresu uchylenia lub zmiany – powinna zawierać także przedstawienie
okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. Z wyraźnego rozgraniczenia wymagań
stawianych kasacji w art. 393
3
KPC należy wywodzić, że wymienione w § 1 pkt 3 tego
przepisu przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji stanowi jej
wymaganie konstrukcyjne, którego spełnienie sprawia, że podejmowana przez stronę
czynność procesowa nosi cechy kasacji (jest kasacją), a nie jest to wymaganie stawiane
kasacji jako pismu procesowemu.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego, pochodzącym zarówno z okresu
obowiązywania kodeksu postępowania cywilnego z 1930 r., jak i z okresu po dniu 1 lipca
1996 r., przekonywająco i jednoznacznie wyjaśniono, że braki kasacji w zakresie
elementów konstrukcyjnych powodują, iż kasacja jest dotknięta tzw. brakiem istotnym,
nienaprawialnym w trybie właściwym dla usuwania braków formalnych, i w związku z tym
podlega odrzuceniu a limine (por. np. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 14 września
1936 r., C.II. 859/36, Zb. Urz.1937, poz. 109, orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 17
grudnia 1936 r., C.II.1811/36, „Przegląd Prawa i Administracji im. E.Tilla” 1937, nr 2, poz.
3
118, uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia 1938 r.,
C.III.319/37, Zb. Urz. 1938, poz. 303, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16
października 1997 r., II CKN 404/97, OSNC 1998, nr 4, poz. 59 albo postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 21 marca 2000 r., II CKN 711/00, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 151).
W tym stanie rzeczy, kontynuując przedstawiony wyżej kierunek judykatury, należy
wyrazić pogląd, przedstawiony już i wszechstronnie uzasadniony w postanowieniu Sądu
Najwyższego z dnia 9 listopada 2000 r., II CKN 1385/00 (OSNC 2001, nr 3, poz. 51), że
nieprzedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji powoduje
odrzucenie kasacji bez wzywania o uzupełnienie tego braku.
Z tych względów, stwierdziwszy, że w kasacji wniesionej przez ubezpieczonego nie
zostały przedstawione okoliczności, o jakich mowa w art. 393
3
§ 1 pkt 3 KPC Sąd
Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 393
7
§ 2 KPC).