Powód Ś. X. wniósł przeciwko pozwanemu Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej (...) w S. pozew o zasądzenie na jego rzecz kwoty 42 000 zł tytułem odprawy pieniężnej wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 1 sierpnia 2021 roku.
Powód N. Ś. (1) wniósł przeciwko ww. pozwanemu o zasądzenie na jego rzecz kwoty 38 180, 10 zł tytułem odprawy pieniężnej wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 1 lipca 2021 roku.
Powód I. J. wniósł przeciwko ww. pozwanemu o zasądzenie na jego rzecz kwoty 42 000 zł tytułem odprawy pieniężnej wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 1 lipca 2021 roku.
Powód W. I. wniósł przeciwko ww. pozwanemu o zasądzenie na jego rzecz kwoty 42 000 zł tytułem odprawy pieniężnej wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 1 lipca 2021 roku .
Powódka J. J. wniosła przeciwko ww. pozwanemu o zasądzenie na jej rzecz kwoty 39 010, 60 zł tytułem odprawy pieniężnej wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 1 sierpnia 2021 roku.
Powód S. E. wniósł przeciwko ww. pozwanemu o zasądzenie na jego rzecz kwoty 42 000 zł tytułem odprawy pieniężnej wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 1 sierpnia 2021 roku.
Powódka M. E. wniosła przeciwko ww. pozwanemu o zasądzenie na jej rzecz kwoty 25 374, 96 zł tytułem odprawy pieniężnej wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 1 sierpnia 2021 roku.
Nadto ww. powodowie wnieśli o zwrot kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazali, że stosunek pracy ustał z przyczyn leżących po stronie pozwanej, albowiem powodowie zmuszeni byli odmówić przyjęcia zaproponowanych im przez stronę pozwaną nowych warunków pracy i płacy, gdyż obniżało to znacząco ich wynagrodzenie Nadto powołali się na wydane prawomocne orzeczenia w sprawach o sygn. VP 60/21, VP 65/21, VP 98/21, VP 62/21, V P108/21 toczących się przed tut. Sądem wskutek odwołań wniesionych przez nich i innych pracowników, które mają znaczenie dla ich sytuacji i niniejszej sprawy. Podnieśli, że w ww. orzeczeniach Sąd wskazał, iż przedmiotowe wypowiedzenie zmieniające nastąpiło z naruszeniem przepisów, zaś do przedmiotowych wypowiedzeń zmieniających zastosowanie mają przepisy ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników , a zatem również przepisy dotyczące odpraw.
W odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o oddalenie powództw oraz o zwrot kosztów procesu. W uzasadnieniu przyznał, iż w 2021 roku wypowiedziała grupie lekarzy (w tym powodom) warunki pracy i płacy, jednak w jej ocenie odmowa przyjęcia zaproponowanych warunków przez powodów powinna być traktowana jako współprzyczyny rozwiązania stosunku pracy. W ocenie pozwanego zmiana warunków pracy i płacy była uzasadniona i nie stanowiła istotnej zmiany warunków (utrata wynagrodzenia z tym związana stanowiła niewielki procent zarobków powodów). Dodała, że znajdowała się w trudnej sytuacji finansowo- ekonomicznej, a zaproponowane nowe warunki gwarantowały powodom dalsze zatrudnienie. Dodała, że niewiarygodne są twierdzenia powodów że przyczyną odmowy przyjęcia warunków była utrata zaufania do pracodawcy albowiem pozwany wyjaśniał powodów przyczyny takiego działania i zachęcał do podjęcia rozmów pozwalających na kontynuowanie współpracy, jednak powodowie znajdując sobie nową pracę nie byli zainteresowani dalszą pracą u pozwanego.
W piśmie z dnia 29.05.2024 r. strona pozwana jako główną i rzeczywistą przyczyną odmowy przyjęcia zmienionych warunków pracy i płacy wskazała, że w niektórych przypadkach decydowały względy osobiste, możliwość zmiany miejsca pracy, a w przeważającej mierze podjęta wspólnie przez lekarzy decyzja o odejścia wskutek popadnięcia w konflikt z pracodawcą, a zatem nie jest spełniona przesłanka otrzymania odprawy tj. nie zachodzą okoliczności leżące wyłącznie po stronie pracodawcy.
Sąd ustalił co następuje:
Powód W. V. był zatrudniony w pozwanym Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej (...) S. (oraz u jego poprzedników) w okresie od 1.12.2016 r. do 31.07.2021 r., na stanowisku asystenta (lekarz rezydent) Oddziału (...). Średnie miesięczne wynagrodzenie powoda (z dodatkiem Covid) wynosiło 34968, 49 zł.
Powód N. Ś. (1) był zatrudniony w pozwanym Szpitalu w okresie od 23.11.2015 r. do 31.06.2021 r., początkowo na stanowisku asystenta (lekarz rezydent), a następnie na stanowisku asystenta (lekarz bez specjalizacji) Oddziału (...). Średnie miesięczne wynagrodzenie powoda (z dodatkiem Covid) wynosiło 28876, 74 zł.
Powód I. J. był zatrudniony w pozwanym Szpitalu w okresie od 1.01.2018 r. do 31.07.2021 r. na stanowisku asystenta (lekarz rezydent), Oddziału (...). Średnie miesięczne wynagrodzenie powoda (z dodatkiem Covid) wynosiło 37280, 41 zł.
Powód W. I. był zatrudniony w pozwanym Szpitalu w okresie od 1.12.2002 r. do 31.06.2021 r. ostatnio na stanowisku starszego asystenta- zastępca Kierowniak Oddziału (...). Średnie miesięczne wynagrodzenie powoda (z dodatkiem Covid) wynosiło 36461, 17 zł.
Powódka J. J. była zatrudniona w pozwanym Szpitalu w okresie od 1.01.2018 r. do 31.07.2021 r. na stanowisku asystenta (lekarz rezydent), Oddziału (...). Średnie miesięczne wynagrodzenie powódki (z dodatkiem Covid) wynosiło 35885, 77 zł.
Powódka M. E. była zatrudniona w pozwanym Szpitalu w okresie od 13.11.2017 r. do 31.07.2021 r. ostatnio na stanowisku asystenta (lekarz rezydent), Oddziału (...). Średnie miesięczne wynagrodzenie powódki (z dodatkiem Covid) wynosiło 21386, 05 zł.
Powód S. E. był zatrudniony w pozwanym Szpitalu w okresie od 13.11.2017 r. do 31.07.2021 r. na stanowisku asystenta (lekarz rezydent), Oddziału (...). Średnie miesięczne wynagrodzenie powoda (z dodatkiem Covid) wynosiło 36 402, 35 zł.
Rozwiązania umów powodów nastąpiło wskutek odmowy przyjęcia wypowiedzenia warunków pracy i płacy z dnia 26.02.2021 r. polegających na nierozliczeniu w ramach pracy pracownika godzin dyżuru medycznego do nominalnego wymiaru czasu pracy. Pozwany za przyczynę wypowiedzenia wskazał uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2014 r. o sygn. akt I PZP 2/14 oraz trudną sytuację ekonomiczną pozwanego. Wskazano także, że od 1 lipca 2021 roku będą obowiązywały nowe warunki pracy, tj. za pracę w ramach pełnienia dyżuru medycznego dopełniającego czas pracy lekarza do obowiązującej go przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy pracownikowi (lekarzowi) przysługiwać będzie dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych. Pozostałe warunki miały nie ulec zmianie.
Powodowie odwołali się do tut Sądu w zakresie złożonego im oświadczenia o wypowiedzeniu warunków (sprawy o sygn. akt VP 60/21, VP 65/21, VP 98/21, VP 62/21, V P108/21). Sąd Rejonowy w Rybniku uwzględnił powództwa powodów przyznając powodom odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie warunków pracy i płacy. Sąd Rejonowy jako przyczynę uwzględnienia powództw wskazał, m.in. na to, że :
zmiana sposobu wynagradzania oraz rozliczania czasu pracy stanowiło istotną zmianę warunków a nie jedynie nieznaczną zmianę elementu umowy o pracę lub czynność techniczną (jak twierdził pozwany);
niezachowanie wymogu skonsultowanie zamiaru przeprowadzenia grupowego zwolnienia (w niniejszej sprawie wypowiedzenia zmieniającego) z zakładowymi organizacjami związkowymi działającymi u tego pracodawcy (art. 2 ust. 1ww. ustawy).
brak zawarcia porozumienie ze związkami zawodowymi lub spełnieniu obowiązku, o którym mowa w art. 3 ust. 4 lub
brak zawiadomienia na piśmie powiatowego urzędu pracy o przyjętych ustaleniach dotyczących grupowego zwolnienia, w tym o liczbie zatrudnionych i zwalnianych pracowników oraz o przyczynach ich zwolnienia itd.
nie dopełnienia obowiązku wskazania powodowi konkretnej, zrozumiałej przyczyny wypowiedzenia (pozwany ogólnikowo odwołał się jedynie do treści tezy uchwały SN z dnia 6 listopada 2014 roku, sygn. akt I PZP 2/14)
Sąd Okręgowy w Rybniku wyrokiem z dnia 15.12.2022 r. (sygn. akt IV Pa 42/22) oddalił apelacje strony pozwanej od ww. wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku w sprawie V P 60/21.
Średnia miesięczna różnica pomiędzy wynagrodzeniem powodów (brutto) przed wypowiedzeniem zmieniającym, a symulacyjnym wynagrodzeniem po wypowiedzeniu zmieniającym wynosi od 1000 do 2000 zł
W latach 2017-2018 zaczęły się u pozwanego problemy kadrowe. Problemy te spowodowały, że osoby , które pozostawały w zatrudnieniu musiały pełnić jeszcze więcej dyżurów niż dotychczas. Powodowie wraz z innymi lekarzami wystąpili do dyrekcji pozwanego, aby za zwiększoną pracę otrzymywać większe wynagrodzenie.
14 marca 2018 roku pozwany zawarł porozumienie ze Związkiem Zawodowym (...) oraz ze Związkiem Zawodowym (...), w którym zobowiązał się od 1 marca 2018 roku zaprzestać zaliczania pracy świadczonej w ramach dyżurów medycznych do brakujących godzin z podstawowego wymiaru czasu pracy danego pracownika – lekarza i tym samym wypłacać pełne należne wynagrodzenie.
W okresie pandemii SARS-CoV-2 praca Oddziałów (...) w pozwanym Szpitalu została zawieszona, a pracownicy zostali przeniesieni na tzw. oddział covidowy. Wówczas część osób się zwolniła, zaś pozostali pracownicy zostali obciążeni dodatkowymi dyżurami. Lekarze otrzymali od dyrekcji nakazy obsady, które trudne były do zrealizowania. Po tym jak wypowiedziano warunki pracy i płacy lekarzom specjalistom (kierownikom specjalizacji powodów) lekarze rezydenci zażądali spotkania się z dyrekcją Szpitala pytając jak będzie w tej sytuacji wyglądać ich rezydentura i czy również im zostaną wypowiedziane warunki, dyrekcja wówczas zapewniała, że nic się u nich nie zmieni. Tymczasem okazało się, że już pocztą wysłane im zostały oświadczenia o wypowiedzeniu warunków.
U pozwanego liczba pracowników zatrudnionych w oparciu o umowę o pracę wynosiła:
- na koniec marca 2021 roku: na zatrudnionych 1 341 - etatów 1310,151;
- na koniec kwietnia 2021 roku: na zatrudnionych 1337 - etatów 1 307,335;
- na koniec maja 2021 roku: na zatrudnionych 1335 - etatów 1305, 335.
Oświadczeń o wypowiedzeniu warunków złożono 96 lekarzom, 10 diagnostom, 53 rezydentom. Potem ta liczba zmniejszyła się z uwagi na to, iż okazało się, że są osoby chronione (w okresie przedemerytalnym lub są we władzach związków zawodowych). Z żadnym z lekarzy zatrudnionych u pozwanego nie zmieniono warunków pracy i płacy na mocy porozumienia stron. Część lekarzy cofnęło swoją odmowe przyjęcia zaproponowanych warunków. Pozwany od 2018 roku wykazywał stratę. U pozwanego występował jednak wzrost wartości aktywów. Wartość inwestycji krótkoterminowych w roku 2018 i 2019 wynosiła około 2 milionów złotych, a w roku 2020 była to kwota około 8 milionów złotych. Nadto, środki pieniężne w kasie i na rachunkach w roku 2018 wynosiły około 1 miliona złotych, w roku 2019 roku wynosiły 1,5 miliona złotych, a w 2020 roku 4,5 miliona złotych. Pracownicy strony pozwanej nie byli informowani w ostatnich latach o sytuacji finansowej szpitala (o istniejącym zadłużeniu). Lekarze specjaliści otrzymali informację, że mogą przystać na warunki zatrudnienia im zaproponowane albo przejść na kontrakt cywilny, ale bez wskazania stawek i wskazania terminów konkursów.
Pismem z dnia 25.06.2021 r. powód W. I. (jako zastępca Kierownika Oddziału (...)) zwrócił się z pilnym apelem do dyrekcji Szpitala aby cofnąć decyzję o zwolnieniu Kierownika Oddziału K. J., o przekazaniu prywatnej firmie usług w (...) oraz do podjęcia rozmów celem „zatrzymania” lekarzy specjalistów, wskazując iż w aktualnym stanie faktycznym nie jest w stanie zapewnić prawidłowe funkcjonowanie oddziału
Część lekarzy specjalistów (w tym kierownicy specjalizacji powodów) zrezygnowała z zatrudnienia w pozwanym Szpitalu, co spowodowało m.in. konieczność zawieszenia pracy oddziału i utratę akredytacji (...), a tym samym niemożność kształcenia lekarzy rezydentów na Oddziale na którym byli zatrudnieniu powodowie
Nie były formułowane przeciwko powodom żadnych zarzutów uzasadniających wypowiedzenie mu umowy o pracę. Powodowie gdyby nie otrzymali wypowiedzenia warunków kontynuowaliby zatrudnienie u pozwanej.
Pozwany nie wypłacił powodom odprawy pieniężnej.
Powodowie wezwali 4.12.0223 r. pozwaną do zapłaty na ich rzecz odprawy wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
Lekarzom, którym w 2023 r. pozwany ponownie (tym razem poprawnie formalnie) złożył wypowiedzenia warunków pracy i płacy polegające na nierozliczeniu w ramach pracy pracownika godzin dyżuru medycznego do nominalnego wymiaru czasu pracy, a którzy odmówili ostatecznie ich przyjęcia i rozwiązana została umowa, to zostały im wypłacone odprawy (np. sprawa K. H.).
Dowód: informacje dotyczące zatrudnienia powodów [okoliczności bezsporne]; wypowiedzenie warunków pracy i płacy z 26.02.2021 r. k. 27-33, oświadczenia o odmowie przyjęcia warunków k. 34-38, świadectwa pracy k. 39-54, zestawienie etatów przeliczeniowych k. 55-60, zestawienie osób którym złożono wypowiedzenie k. 61- 64, zaświadczenie o średnim wynagrodzeniu k. 65-75, 187i nast., 238- 244, harmonogram pracy powodów k. 245-317, symulacja wysokości wynagrodzeń k. 188 i nast.; raport z kontroli akredytacji (...) k. 76- 80, oświadczenie powoda W. I. k. 81, odpowiedź pozwanej z dnia 11.06.2021 r. k. 82, porozumienie z 14.03.2018r. dotyczące sposobu rozliczania czasu pracy lekarzy zatrudnionych w ramach stosunku pracy u pozwanego k.83, wezwania do zapłaty odpraw k. 84-97, odpis wyroku z 4.05.2022 r. (sygn.. akt V P 65/21) z uzasadnieniem k. 99-110, odpis wyroku z 6.06.2022 r. (sygn.. akt V P 60/21) z uzasadnieniem k. 111- 125, wyrok SO w Rybniku z dnia 15.12.2022 r. (IV Pa 42/22) wraz z uzasadnieniem k. 126-147, wyrok z dnia 16.11.2022 r. (V P 62/21) wraz z uzasadnieniem k. 148-160, wyrok z dnia 11.01.2024 r. (V P 98/21) z uzasadnieniem k. 161- 168, wyrok z dnia 11.01.2024 r. (V P 108/21) z uzasadnieniem k. 169- 177, wypowiedzenie warunków i przyznana odprawa (...) k. 225- 228, pisma W. I. z 29.06.2021 r. i z 1.07.2-21 r. k. 234, pismo pozwanej z 24.06.2021 r. k. 236;przesłuchanie powodów: k. 321- 322, 352-353, 372-373
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci ww. dokumentów, które Sąd uznał za wiarygodne, wzajemnie ze sobą korelujące i rzeczowe, a także w oparciu o dowód z przesłuchania powodów, które wraz z dowodami z dokumentów tworzyły spójny i logiczny obraz przedstawiający stan faktyczny sprawy.
Sąd zważył co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie.
Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2015 r. poz. 192 j.t. ze zm.) przewiduje możliwość zwolnień grupowych (art. 1) jak i indywidualnych (art. 10). Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy jej przepisy stosuje się w razie konieczności rozwiązania przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, w drodze wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę, a także na mocy porozumienia stron, jeżeli w okresie nieprzekraczającym 30 dni zwolnienie obejmuje co najmniej: 10 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 100 pracowników (pkt 1), 10% pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 100, jednakże mniej niż 300 pracowników (pkt 2), 30 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 300 lub więcej pracowników (pkt 3) – zwanego dalej „grupowym zwolnieniem”.
Art. 8 ust. 1 cytowanej ustawy stanowi, iż pracownikowi, w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości: pkt 1 – jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 2 lata; pkt 2 – dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy od 2 do 8 lat; pkt 3 – trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy ponad 8 lat.
Zgodnie z ust. 3 w/w artykułu, odprawę pieniężną ustala się według zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. Wysokość odprawy pieniężnej nie może przekraczać kwoty 15-krotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy (ust. 4).
Z mocy art. 10 ust. 1 ustawy przepisy art. 5 ust. 3-6 i art. 8 stosuje się odpowiednio w razie konieczności rozwiązania przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, jeżeli przyczyny te stanowią wyłączny powód uzasadniający wypowiedzenie stosunku pracy lub jego rozwiązanie na mocy porozumienia stron, a zwolnienia w okresie nieprzekraczającym 30 dni obejmują mniejszą liczbę pracowników niż określona w art. 1.
Wykładnia dyrektywy Rady Unii Europejskiej nr 98/59/WE z 20 lipca 1998 r. w sprawie zbliżania ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do zwolnień grupowych pozwala w określonej sytuacji rozwiązanie umowy o pracę w trybie wypowiedzenia zmieniającego z art. 42 k.p zaliczyć do zwolnienia grupowego na podstawie z ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Wówczas w aspekcie prawa do odpraw znaczenie ma zwolnienie grupowe, czyli również w rozumieniu polskiej ustawy. Badanie indywidualnej zasadności odmowy propozycji nowych warunków zatrudnienia nie jest konieczne, gdy rozwiązanie w tym trybie może być ujmowane w ramach zwolnienia grupowego. W akapicie drugim art. 1 ust. 1 dyrektywy 98/59 przewidziano, że do celów obliczenia liczby zwolnień przewidzianych w lit. a akapitu pierwszego ("zwolnienia grupowe") jako zwolnienia traktuje się inne formy wygaśnięcia umowy o pracę, które następują z inicjatywy pracodawcy, z jednego lub więcej powodów niezwiązanych z poszczególnym pracownikiem, pod warunkiem, że zwolnień tych jest , co najmniej pięć.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 21 września 2017 r., G. U. i inni, C-149/16 (na które to orzeczenie powołuje się pozwany) odnośnie do pojęcia "zwolnienia", o którym mowa w art. 1 ust. 1 akapit pierwszy lit. a dyrektywy 98/59, odwołując się do wyroku z 11 listopada 2015 r., I. S., C-422/14, wyjaśnił, że dyrektywę tę należy interpretować w ten sposób, że dokonanie przez pracodawcę jednostronnej i niekorzystnej dla pracownika zasadniczej zmiany istotnych elementów jego umowy o pracę z powodów niezwiązanych z tym pracownikiem wchodzi w zakres tego pojęcia (pkt 25). W sytuacji przeciwnej - dokonania przez pracodawcę jednostronnej i niekorzystnej dla pracownika nieznacznej zmiany istotnego elementu umowy o pracę z powodów niezwiązanych z tym pracownikiem lub zasadniczej zmiany nieistotnego elementu owej umowy z powodów niezwiązanych z tym pracownikiem - nie może zostać ono zakwalifikowane jako "zwolnienie" w rozumieniu tej dyrektywy (pkt 26).
W postanowieniu z 18 marca 2020 roku Sąd Najwyższy wskazał, że odmowa przyjęcia nowych warunków pracy, noszących znamiona szykany, jak i nieprzyjęcie warunków wyraźnie z jakiegoś powodu niedogodnych dla pracownika nie stoi na przeszkodzie uznaniu, że przyczyny rozwiązania stosunku pracy leżą wyłącznie po stronie zakładu pracy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18.03.2020r. sygn. akt I PK 56/19).
Przekładając powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że warunki przedstawione powodoom przez pozwaną w wypowiedzeniu zmieniającym z dnia 26 lutego 2021 roku miały charakter istotny i niekorzystny dla pracownika, a w sprawie z uwagi na skalę dokonanych wypowiedzeń warunków zastosowanie ma art. 1 ww. ustawy i powodowi przysługuje prawo do odprawy pieniężnej.
W dacie wręczenia powodowi wypowiedzenia zmieniającego pozwany zatrudniał ponad 1300 pracowników. Mając na uwadze ilość złożonych wypowiedzeń w okresie od 1 marca 2021 roku do 31 maja 2021 roku lekarzom, diagnostom i lekarzom rezydentom – 148 oraz istotną, na niekorzyść pracowników zmianę zapisów umowy o pracę powodów związaną ze zmianą zasad wynagradzania dyżurów medycznych, pracodawca powinien był postępować zgodnie z procedurą przewidzianą w ustawie tzw. „o zwolnieniach grupowych”.
Przyjmując, że w sprawie zastosowanie ma art. 1 ww. ustawy (zwolnienie grupowe) a nie art. 10 tej ustawy (zwolnienie indywidualne) nie było konieczności ustalania czy przedstawienie powodowi nowych warunków pracy i płacy było uzasadnione i czy odmowa ich przyjęcia w tej sytuacji może stanowić współprzyczyny rozwiązania umowy.
Na marginesie jednak wskazać należy, że Sąd Rejonowy w Rybniku wśród przyczyn uwzględnienia powództw w sprawie: VP 60/21, VP 65/21, VP 98/21, VP 62/21, V P108/21 nie wskazał żadnej przyczyny, która miałaby dotyczyć powodów. Również pozwany w niniejszym postępowaniu nie wskazywał aby to po stronie któregokolwiek z powodów była jakakolwiek przyczyna, która spowodowała rozwiązanie z nim umowy o pracę. Nie przekonująca jest argumentacja pozwanej, że przyczyny odmowy przyjęcia zmienionych warunków przez powodów były inne niż kwestie finansowe. W ocenie Sądu powodowie w sposób przekonujący wykazali czym każdy z nich samodzielnie kierował się odmawiając przyjęcia zmienionych warunków. Wszyscy z nich jednoznacznie wskazali jako główną przyczynę znaczące obniżenie ich wynagrodzenia w perspektywie kolejnych miesięcy. Każdy z nich podkreślał, że zamierzał pracować w pozwanym Szpitalu przez kolejne lata i dopiero złożone im przez pozwaną oświadczenia spowodowały, że naprędce musieli zmieniać swoje plany życiowe i starać się o nowe zatrudnienie. Konsekwencją okoliczności w jakich nastąpiło wypowiedzeń warunków i skali tych wypowiedzeń była utrata przez powodów zaufania do pracodawcy oraz niechęć kontynuowania zatrudnienia w sytuacji gdy wielu lekarzy specjalistów zadeklarował wolę odejścia a tym samym groziło to zakłóceniem dla większości powodów możliwości kształcenia się na rezydenturze, zwiększeniem im ilości obowiązków za obniżone wynagrodzenie a nawet zamknięciem oddziału. Bezsprzecznie więc umowa o pracę uległa rozwiązaniu z przyczyn ekonomicznych, z powodu zaproponowania niekorzystnych warunków i niezgodnego z przepisami dokonania wypowiedzenia tych warunków, a więc przyczyn leżących po stronie pozwanej i brak jest podstaw do tego, by w świetle wyżej przedstawionych okoliczności faktycznych przerzucać odpowiedzialność za zakończeniu stosunku pracy na powodów. Warunki zaproponowane powodom były dla nich obiektywnie niekorzystne i występowały racjonalne podstawy do odmowy ich przyjęcia
Przepisy ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników wskazują warunki, które muszą zostać spełnione aby zwalniany pracownik był uprawniony do odprawy. Powodowie spełnili warunki wskazane w ww. ustawie i dlatego należna odprawa powinna im być wypłacona przez pozwaną od razu tj. w dniu rozwiązania umowy.
Znane są Sądowi z urzędu okoliczności faktyczne spraw o sygn. akt: VP 60/21, VP 61/21, VP 62/21, VP 65/21, VP 76/21, VP 98/21, VP 108/21, VP 117/21, które toczyły się przed tut. Sądem (a następnie przed Sądem Okręgowym w Rybniku m.in. sygn. IV Pa 42/22) i dotyczyły przedmiotowych wypowiedzeń warunków pracy i płacy. Sąd z urzędu również wie, że pozwany złożył później lekarzom tożsame wypowiedzenia zmieniające warunki pracy i płacy z zamiarem konwalidacji wytworzonej uprzednio wadliwej sytuacji prawnej, a osobą które odmówiły ich przyjęcia wypłacił odprawy. Niezrozumiałe jest stanowisko pozwanej, która twierdzi, że w niniejszej sprawie odprawa pieniężna nie przysługuje (pomimo wadliwego wypowiedzenia zmieniającego i bezsprzecznego faktu, iż wypowiedzenie pogarszało warunki płacowe powodów), a jednocześnie uważa, że odprawa przysługuje tym pracownikom, którzy w 2023 roku w takich samych okolicznościach faktycznych i prawnych, rozwiązali stosunek pracy wskutek odmowy przyjęcia zmienionych warunków pracy i płacy.
W ocenie Sądu art. 8 k.p. sprzyja realizacji uniwersalnej zasady iure suo utendo nemini fiat iniuria (gdy korzysta się ze swego prawa, niech nikomu nie dzieje się krzywda). Nie może więc na owo prawo lub nawet konkretne uprawnienie powoływać się osoba, która sama nie wykonuje swych obowiązków bądź swymi zrachowaniami narusza standardy obowiązujące w stosunkach pracy albo zasady współżycia społecznego. Skoro zatem jak w niniejszej sprawie pracodawca podejmował nieprawidłowe działania w stosunku do powodów tj. z naruszeniem ustawy „ o zwolnieniach grupowych”, to nie może on skutecznie powoływać się na dyrektywę wynikającą z art. 8 k.p.
Mając na uwadze regulacje art. 8 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników koniecznym stało się ograniczenie roszczeń powodów (tych którym świadczenie wychodziło większe) do kwoty 42 000 zł (minimalne wynagrodzenie w 2021 r. wynosiło 2800 zł x 15).
W bardzo podobnym stanie faktycznym i prawnym (sprawa o sygn. akt V P 300/23) tut. Sąd zasądził od pozwanego Szpitala odprawę pieniężną.
Mając na uwadze powyższe rozważania faktyczne i prawne Sąd zasądził od pozwanego:
- w pkt 1 na rzecz powoda W. V. kwotę 42 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 sierpnia 2021 r. tytułem odprawy, a wyrokowi w pkt 1 nadał rygor natychmiastowej wykonalności;
- w pkt 4 na rzecz powoda N. Ś. (2) kwotę 38 180, 10 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 lipca 2021 r. tytułem odprawy, a wyrokowi w pkt 4 do kwoty 28 876, 74 zł nadał rygor natychmiastowej wykonalności;
- w pkt 7 na rzecz powoda I. J. kwotę 42 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 lipca 2021 r. tytułem odprawy, a wyrokowi w pkt 7 do kwoty 37 280, 41 zł nadał rygor natychmiastowej wykonalności;
- w pkt 10 na rzecz W. I. kwotę 42 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 lipca 2021 r. tytułem odprawy, a wyrokowi w pkt 10 do kwoty 36 461, 17 zł nadał rygor natychmiastowej wykonalności;
- w pkt 13 na rzecz J. J. kwotę 39 010, 60 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 sierpnia 2021 r. tytułem odprawy, a wyrokowi w pkt 13 do kwoty 35 885, 77 zł nadał rygor natychmiastowej wykonalności;
- w pkt 16 na rzecz S. E. kwotę 42 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 sierpnia 2021 r. tytułem odprawy, a wyrokowi w pkt 16 do kwoty 36 402, 35 zł nadał rygor natychmiastowej wykonalności;
- w pkt 19 na rzecz M. E. kwotę 25 374, 96 zł) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 sierpnia 2021 r. tytułem odprawy, a wyrokowi w pkt 19 do kwoty 21 386, 05 zł nadał rygor natychmiastowej wykonalności;
Rygor natychmiastowej wykonalności nadany został zgodnie z art. 477 2 § 1 zd. pierwsze k.p.c
O kosztach procesu Sąd orzeczono w pkt 2, 5, 8, 11, 14, , 17, 20 wyroku na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialnością za wynik sprawy (powodowie wygrali w 100%) i na podstawie § 9 ust. 1 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania zasądzając od strony pozwanej na rzecz każdego z powodów kwotę 2700 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia prawomocności orzeczenia.
Z kolei biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, Sąd na podstawie art. 102 k.p.c. odstąpił od obciążania strony pozwanej kosztami sądowymi ( pkt 22 wyroku). Sąd miał na uwadze sytuację finansową pozwanej oraz fakt, że sprawa wymagała przeprowadzenia postępowania sądowego, które strona pozwana nie przeciągała.