VII P 267/23

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 21 marca 2023 roku (data nadania pisma w placówce pocztowej, k. 16) skierowanym przeciwko Narodowemu Archiwum Cyfrowemu z siedzibą w J. powódka N. F., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata N. N. (vide pełnomocnictwo, k. 12 ), wniosła o uznanie wypowiedzenia zmieniającego warunki płacy doręczonego w dniu 28 lutego 2023 roku za nieuzasadnione i w związku z tym wniosła także o zasądzenie na jej rzecz trzykrotności wynagrodzenia miesięcznego brutto tj. kwoty 22.333,68 złotych oraz o zasądzenie na jej rzecz od pozwanej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych (vide pozew, k. 4 – 11).

W odpowiedzi na pozew z dnia 1 sierpnia 2023 roku (data nadania pisma w urzędzie pocztowym, k. 90 ) Narodowe Archiwum Cyfrowe z siedzibą w J., reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata U. P. (vide pełnomocnictwo, k. 32 ), wniosło o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz od powódki zwrotu kosztów procesu według norm prawem przewidzianych (vide odpowiedź na pozew, k. 34 – 54).

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

Narodowe Archiwum Cyfrowe z siedzibą w J. jest archiwum państwowym o charakterze centralnym działającym na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach oraz jednostką budżetową w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Narodowe Archiwum Cyfrowe działa na podstawie statutu nadanego przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych Zarządzeniem Nr 8 Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia 31 marca 2022 r. w sprawie nadania statutu Narodowemu Archiwum Cyfrowemu oraz Regulaminu Organizacyjnego wprowadzonego zarządzeniem nr 40 Dyrektora Narodowego Archiwum Cyfrowego z dnia 27 grudnia 2022 r.

(bezsporne)

N. F. była zatrudniona u pozwanego Narodowego Archiwum Cyfrowego z siedzibą w J. początkowo na stanowisku asystenta, następnie od 1 maja 2010 r. na stanowisku specjalisty ds. administracji, od 1 sierpnia 2012 r. na stanowisku głównego specjalisty ds. administracji i zamówień publicznych, od 1 kwietnia 2021 r. na stanowisku kierownika działu administracyjnego, od 1 stycznia 2023 r. na stanowisku kierownika działu administracyjno-gospodarczego, od 1 marca 2023 r. na stanowisku specjalisty ds. administracyjnych. Od dnia 1 grudnia 2009 r. strony łączyła umowa o pracę zawarta na czas nieokreślony.

(dowód: umowa o pracę – k. 1, 13 część B akt osobowych powódki, umowa o pracę na czas nieokreślony – k. 20 część B akt osobowych powódki, pismo o zmianie stanowiska - k. 29, 46, 151, 170, 173 część B akt osobowych powódki)

Zakres obowiązków i odpowiedzialności powódki jako kierownika działu administracyjno-gospodarczego, który wcześniej w strukturze organizacyjnej nazywał się działem administracyjnym, obejmował:

1)  obsługę administracyjno- gospodarczą Archiwum, w tym:

a)  Prowadzenie całokształtu spraw związanych z administrowaniem i utrzymywaniem w należytym stanie użytkowanych pomieszczeń, w tym utrzymanie porządku i czystości,

b)  Prowadzenie ewidencji środków trwałych, przedmiotów nietrwałych i wartości niematerialnych i prawnych oraz przeprowadzanie ich okresowych inwentaryzacji,

c)  Opracowanie planów remontów, koordynacja prac remontowych, organizowanie wykonawstwa na planowane roboty remontowe, w tym przygotowywanie umów,

d)  Nadzór nad bieżącą konserwacją i naprawą instalacji i urządzeń,

e)  (...) transportowa Archiwum i dbałość o należyty stan techniczny posiadanych środków transportu,

f)  Zakup sprzętu i materiałów dla prawidłowego funkcjonowania poszczególnych komórek organizacyjnych;

2)  (...) kancelaryjna Archiwum, w tym:

a)  Przyjmowanie, rejestrowanie i przekazywanie korespondencji Archiwum,

b)  Przygotowywanie i rejestrowanie korespondencji do wysyłania i jej ekspedycja,

c)  Sekretarska obsługa dyrekcji w zakresie ustalonym przez dyrektora,

d)  Przyjmowanie interesantów i udzielanie im informacji, a w razie potrzeby kierowanie ich do właściwych komórek organizacyjnych,

e)  Prowadzenie rejestru kontroli zewnętrznych i wewnętrznych,

f)  Prowadzenie rejestru zarządzeń wewnętrznych,

g)  (...) organizacyjno-techniczna Kolegium;

3)  Współudział w analizowaniu możliwości uczestniczenia Archiwum w projektach finansowanych ze źródeł Unii Europejskiej i programów operacyjnych ministerstw oraz przygotowywanie dokumentacji w tym zakresie,

4)  Prowadzenie spraw związanych z udzielaniem zamówień publicznych w ramach prowadzonych postępowań przetargowych prowadzonych przez Archiwum,

5)  Prowadzenie klasyfikacji wydatków strukturalnych w Archiwum,

6)  Prowadzenie spraw z zakresu ochrony przeciwpożarowej,

7)  Wykonywanie zadań z zakresu udostępniania informacji publicznej, w szczególności redagowanie Biuletynu Informacji Publicznej,

8)  Prowadzenie archiwum zakładowego Archiwum.

(dowód: regulamin organizacyjny – k. 63-68v)

W dniu 20 lutego 2022 r. Dyrektor Narodowego Archiwum Cyfrowego wyraził zgodę na zmianę wynagrodzenia N. F.. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że N. F. przejawia dużą inicjatywę w pracy i wzorowo wykonuje swoje obowiązki.

(wniosek o zmianę wynagrodzenia – akta osobowe część B k. 164)

Zarządzeniem Nr (...) z dnia 25 sierpnia 2022 r. Dyrektor Narodowego Archiwum Cyfrowego powołał zespół do przeprowadzenia audytu zerowego w zakresie wdrożenia systemu (...) w Narodowym Archiwum Cyfrowym oraz stosowania przepisów i procedur kancelaryjno-archiwalnych. Zgodnie z § 1 ust. 2 zarządzenia audytem zerowym miały zostać objęte działania kancelaryjne i archiwalne wykonywane w związku z użytkowaniem (...) w okresie od dnia 1 lutego 2017 r. do dnia zakończenia audytu. Celem audytu było sprawdzenie funkcjonowania Narodowego Archiwum Cyfrowego pod kątem optymalizacji czynności wykonywanych z użyciem systemu (...), zgodności działań z obowiązującymi w Narodowym Archiwum Cyfrowym przepisami i procedurami kancelaryjno-archiwalnymi, ustalenie rzeczywistego stanu w tym zakresie, dokonanie oceny wewnętrznych aktywności w kontrolowanym obszarze, zdefiniowanie niezgodności, problemów i braków proceduralnych oraz rekomendowanie inicjatyw mających na celu usprawnienie procesów i wdrożenie niezbędnych działań korygujących. W skład zespołu audytowego powołano: N. Z. (1), jako przewodniczącą zespołu oraz dwóch członków: I. G. oraz A. B..

(dowód: zarządzenie, k. 69 – 69v)

Audyt został przeprowadzony w dniach od 28 sierpnia do 30 września 2022 roku. W wyniku audytu stwierdzono uchybienia w zakresie kancelaryjno-archiwalnym. Nieprawidłowości stwierdzono m.in. w obszarze:

- postępowania z dokumentacją i wykonywania czynności kancelaryjnych na etapie realizacji spraw, a w tym m.in. nieprawidłowego sposobu rejestracji spraw i odnotowywania w systemie rzeczywistego prowadzącego sprawę oraz pozostałych osób współdzielących w sprawie z określeniem zakresu ich działania, zapewnienia kontynuacji realizacji spraw przez kolejnych prowadzących sprawy, w przypadku ich zmiany, przekazywania dokumentacji na stan archiwum zakładowego oraz skutecznego nadzoru kierowników nad pracą podległych im komórek organizacyjnych,

-funkcjonowania punktów kancelaryjnych oraz skutecznego nadzoru nad ich pracą kierownika komórki organizacyjnej, w ramach których one funkcjonują,

- funkcjonowania archiwum zakładowego, które nie nadzoruje i nie koordynuje w sposób skuteczny i zgodny z obowiązującymi przepisami kancelaryjno-archiwalnymi procesu przygotowywania i przekazywania/przyjmowania dokumentacji na stan archiwalny.

(dowód: zarządzenie w sprawie nadania statutu Narodowemu Archiwum Cyfrowemu - k. 59, statut – k. 60-61, zarządzenie w sprawie wprowadzenia regulaminu organizacyjnego – k. 62, regulamin organizacyjny – k. 63-68v, zarządzenie w sprawie powołania zespołu do przeprowadzenia audytu zerowego – k. 69, sprawozdanie z audytu zerowego – k. 71-82v)

Po zakończeniu audytu, wszyscy pracownicy otrzymali dokumentację go dotyczącą. W dniu 1 stycznia 2023 roku miały zostać wprowadzone jednolite procedury mówiące jak pracować w systemie (...) oraz N. Z. (2) miała przeprowadzić szkolenie z systemu (...) dla wszystkich pracowników.

(dowód: zeznania powódki N. F., k. 164v)

N. F. przekazała swoim podwładnym wytyczne i były dokonywane poprawki formalne, np. dotyczące błędnie nazwanego tytułu czy zamykania spraw.

(dowód: zeznania powódki N. F., k. 164v)

Kwestią wdrożenia i administrowania systemem (...) zajmuje się Oddział IT. (...) ten nie miał wdrożonej funkcji modułu archiwalnego, w związku z czym nie było możliwości przekazywania dokumentacji przez pracowników pozwanego na moduł archiwalny.

(dowód: zeznania powódki N. F., k. 164v)

(...) posiada funkcję zastępstw. Funkcja ta polega na tym, że w momencie nieobecności pracownika jest możliwość ustawienia zastępstwa aby uniknąć utknięcia sprawy w systemie (...). Każda czynność jest w systemie pokazywana. N. F. jako kierownik odpowiadała za wdrożenie działań tego systemu.

(dowód: zeznania powódki N. F., k. 165)

W dniu 15 lutego 2023 r. N. Z. (1) stwierdziła incydent naruszenia przepisów Polityki Bezpieczeństwa (...), stanowiącej Załącznik do Zarządzenia nr 11 Dyrektora Narodowego Archiwum Cyfrowego z dnia 29 marca 2019 r., zaistniały w toku wykonywania czynności służbowych w systemie (...). Powyższe dotyczyło wykonywania czynności kancelaryjnych właściwych dla punktu kancelaryjnego (...) przez N. P. (1). Pracownik wykonywał czynności kancelaryjne w systemie (...) posługując się tożsamością innych użytkowników systemu zatrudnionych w Ł. Administracyjno-Gospodarczym. W wyniku powyższego działania został naruszony wymóg prawny, który nakłada obowiązek bezwzględnego zachowania jednoznacznej identyfikacji użytkownika systemu, który musi wykonywać działania służbowe z zachowaniem własnej tożsamości, uprawnień oraz zakresu odpowiedzialności, w tym również kwestii przetwarzania danych i ochrony informacji w systemach teleinformatycznych. Zgodnie z Polityką Bezpieczeństwa (...) kierownicy komórek organizacyjnych odpowiedzialni są za zapewnienie i nadzorowanie zgodności realizowanych w podległych im komórkach organizacyjnych zadań z obowiązującymi zasadami przetwarzania informacji, a w szczególności za: aktualność i adekwatność upoważnień do przetwarzania danych osobowych posiadanych przez pracowników podległych im komórek organizacyjnych, aktualność i adekwatność uprawnień do pracy w systemach informatycznych posiadanych przez pracowników podległych im komórek organizacyjnych, aktualność rejestru czynności przetwarzania i kategorii czynności przetwarzania w zakresie przypisanym do komórki organizacyjnej, informowanie (...) z odpowiednim wyprzedzeniem o nowych planowanych czynnościach Przetwarzania, współpracę z (...), (...) w sytuacji wystąpienia naruszenia bezpieczeństwa. Pracownicy (...) zobowiązani są do:

- zapoznania się i stosowania zasad przyjętych w Polityce Bezpieczeństwa Informacji oraz innych politykach, standardach i regulaminach stanowiących dokumentację (...), utrzymywania w tajemnicy powierzonych haseł, informacji o częstotliwościach ich zmiany oraz szczegółach technicznych systemów także po ustaniu zatrudnienia w (...). Ponadto zgodnie z Polityką (...) zabronione jest ujawnianie, przekazywanie identyfikatorów i haseł lub wykorzystywania uprawnień, identyfikatorów oraz haseł innych pracowników, ujawniania informacji osobom nieuprawnionym.

(dowód: notatka służbowa, k. 83-83v).

X. D. – inspektor ds. kadr i rozwoju zawodowego w notatce z dnia 16 stycznia 2023 r. wskazała na zaniedbanie dyscypliny czasu pracy przez m.in. N. F.. W wyniku zauważonych nieprawidłowości poinformowany został dyrektor G. R., który zdecydował, że po godzinie 9.05 lista obecności ma być dostarczona do gabinetu.

(dowód: notatka k. 84, zeznania A. B., k. 149-150v, nagranie audio-video k. 151)

Spóźnienia u N. F. miały miejsce sporadycznie, mógł się zdarzyć korek w drodze z F. do pracy.

(dowód: zeznania powódki N. F., k. 165)

W dniu 9 listopada 2022 r. Dyrektor Narodowego Archiwum Cyfrowego przyznał N. F. nagrodę w wysokości 6.500,00 zł za wzorową i profesjonalną realizację powierzonych zadań oraz szczególne zaangażowanie w pracę w 2022 r.

(dowód: pismo, akta osobowe część B k. 169)

Pracownicy pozwanej nie mieli zastrzeżeń do pracy powódki.

(dowód: zeznania świadków: N. I. 00:06:17 k. 128-130v, nagranie audio-video k.131; S. H. 00:17:43 k. 128-130v, nagranie audio-video k.131; N. B. 00:05:10 k. 136-137v, nagranie audio-video k.138; U. G. 00:20:19 k. 136-137v, nagranie audio-video k.138; A. B. 00:07:22 k. 149-150v, nagranie audio-video k.151)

Powódka była skonfliktowana z główną księgową X. P..

(dowód: zeznania świadków: N. B. 00:05:10 k. 136-137v, nagranie audio-video k.138; U. G. 00:20:41 k. 136-137v, nagranie audio-video k.138, N. F. 00:16:29 k. 163-167v nagranie audio-video k. 168)

Księgowość zajmowała się podatkiem od nieruchomości.

(dowód: zeznania świadków: N. B. 00:09:17 k. 136-137v, nagranie audio-video k.138; U. G. 00:25:18 k. 136-137v, nagranie audio-video k.138; A. B. 00:32:38 k. 149-150v, nagranie audio-video k.151).

N. F. skonfliktowała się z główną księgową w związku z wpłynięciem pisma dotyczącego potwierdzenia salda i główna księgowa je jej przekazała, żeby powódka je odesłała. N. F. zadzwoniła do głównej księgowej naczelnej dyrekcji archiwów państwowych z pytaniem czy jako kierownik oddziału administracyjno – gospodarczego jest osobą uprawnioną do podpisywania tego typu dokumentów. Dostała odpowiedź, że absolutnie nie i taki dokument podpisuje główna księgowa. N. F. odesłała ten dokument do głównej księgowej, która następnie przeprowadziła z nią godzinną rozmowę.

(dowód: zeznania powódki N. F., k. 164)

W związku z zaleceniem głównej księgowej z 24 lutego 2023 r. sprawę założenia gniazdka w wiatrołapie w siedzibie Narodowego Archiwum Cyfrowego procedował Oddział Administracji.

(dowód: notatka, k. 85)

Współpraca G. R. z powódką układała się poprawnie.

(dowód: zeznania G. R. 01:46:57 k. 163-167v nagranie audio-video k. 168)

W dniu 28 lutego 2023 r. o godz. ok. 15.30 w gabinecie Dyrektora Narodowego Archiwum Cyfrowego G. R., I. G. była świadkiem odczytania i wręczenia przez Ł. oświadczenia o dokonaniu wypowiedzenia zmieniającego N. F. – kierowniczce Oddziału Administracyjnego. Dyrektor R. argumentował zmianę warunków pracy m.in. tym, że powódka preferuje pracę zdalną, nie rozwiązuje problemów, tylko przychodzi do niego i on ma je rozwiązywać i nie ma w niej wsparcia.

Zgodnie z dokumentem oświadczenia o wypowiedzeniu zmieniającym warunki pracy i płacy N. F. pracodawca z dniem 1 marca 2023 r. wypowiedział dotychczasowe warunki umowy o pracę zawartej w dniu 18 sierpnia 2018 r. w części dotyczącej następujących warunków:

- stanowisko: kierownik oddziału administracyjno-gospodarczego,

- wynagrodzenie zasadnicze: (wg mnożnika kwoty bazowej 3,(...)) (...),56 zł brutto.

Zgodnie z treścią dokumentu oświadczenia wypowiedzenie warunków pracy i płacy związane było z brakiem należytego wykonywania powierzonych obowiązków. Jednocześnie pozostałe warunki umowy o pracę zawartej 18.08.2018 r. pozostały niezmienione i były nadal wiążące pracownika i pracodawcę. Wypowiedzenie odbywało się zgodnie z 3 miesięcznym okresem wypowiedzenia. Po upływie okresu wypowiedzenia tj. do dnia 31 maja 2023 r. zaproponowano ustalenie nowych warunków w części wypowiedzianej w kształcie następującym:

-stanowisko: specjalista ds. inwestycji

- wynagrodzenie zasadnicze: (według mnożnika kwoty bazowej 2,(...)) 5058,96 zł brutto.

(dowód: notatka k. 88, wypowiedzenie zmieniające k. 13, zeznania I. G. 00:39:00 k. 106-107v, nagranie audio-video k.108; zeznania dyrektora G. R., k. 167)

Wynagrodzenie N. F. liczone jako ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy wynosiło 8.859,03 zł brutto.

(dowód: zaświadczenie o wynagrodzeniu, k. 89)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie następującego materiału dowodowego w postaci dokumentów oraz zeznań świadków: I. G. (k. 106-107v, nagranie audio-video k.108), N. I. (k. 128-130v, nagranie audio-video k.131), S. H. (k. 128-130v, nagranie audio-video k.131), X. D. (k. 128-130v, nagranie audio-video k.131), N. B. (k. 136-137v, nagranie audio-video k.138), U. G. (k. 136-137v, nagranie audio-video k.138), A. B. (k. 149-150v, nagranie audio-video k.151), N. P. (2) (k. 157-159, nagranie audio-video k.160), N. Z. (3) (k. 157-159, nagranie audio-video k.160), G. R. (k. 163-167v nagranie audio-video k. 168), a ponadto zeznań powódki N. F. (k. 163-167v nagranie audio-video k. 168). Zeznania powyższych świadków oraz zeznania powódki były spójne, jasne i logiczne oraz wzajemnie ze sobą korespondowały.

Sąd częściowo oparł się na zeznaniach świadka X. P. (k. 106-107v, nagranie audio-video k.108). Sąd nie dał im wiary w zakresie dotyczącym oceny pracy powódki, która była sprzeczna z zeznaniami innych świadków, a ponadto zgodnie z zeznaniami pozostałych świadków, pomiędzy X. P. a powódką istniał konflikt. W pozostałej części zeznania te były wiarygodne.

Sąd dał wiarę zeznaniom stron postępowania w zakresie, w jakim korespondowały one ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

Sąd obdarzył wiarą dokumenty złożone do akt sprawy. Ich prawdziwość nie była kwestionowana przez strony, Sąd nie znalazł także z urzędu powodów, które dyskwalifikowałyby je jako materiał dowodowy przydatny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Powództwo N. F. zasługiwało na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że postępowanie w sprawach z zakresu prawa pracy nie różni się zasadniczo od innych postępowań cywilnych, i naczelną jego zasadą jest zasada kontradyktoryjności. Sąd rozstrzygając niniejszą sprawę opierał się na przedstawionych przez strony dowodach oceniając ich wiarygodność. Obie strony były reprezentowane przez profesjonalnych pełnomocników i miały pełną swobodę w zgłaszaniu wniosków dowodowych.

Spór w niniejszej sprawie koncentrował się wokół ustalenia, czy wskazane powódce w oświadczeniu datowanym na 28 lutego 2023 roku przyczyny wypowiedzenia jej warunków pracy i płacy były prawdziwe, konkretne – wystarczająco jasno sprecyzowane, czy uzasadniały podjętą przez pracodawcę decyzję.

Stosownie do treści art. 42 § 1 k.p. przepisy o wypowiedzeniu umowy o pracę stosuje się odpowiednio do wypowiedzenia wynikających z umowy warunków pracy i płacy (§1). Wypowiedzenie warunków pracy lub płacy uważa się za dokonane, jeżeli pracownikowi zaproponowano na piśmie nowe warunki (§2). W razie odmowy przyjęcia przez pracownika zaproponowanych warunków pracy lub płacy, umowy o pracę rozwiązuje się z upływem okresu dokonanego wypowiedzenia. Jeżeli pracownik przed upływem połowy okresu wypowiedzenia nie złoży oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków, uważa się, że wyraził zgodę na te warunki; pismo pracodawcy wypowiadające warunki pracy lub płacy powinno zawierać pouczenie w tej sprawie. W razie braku takiego pouczenia, pracownik może do końca okresu wypowiedzenia złożyć oświadczenie o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków (§3).

W myśl art. 45 § 1 k.p. w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy – stosownie do żądania pracownika – orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu – o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu.

Pracodawca ma obowiązek wskazać w sposób konkretny, jasny i zrozumiały rzeczywistą przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę, a tym samym przedstawić uzasadnienie zwolnienia pracownika i umożliwić mu polemikę na drodze sądowej z decyzją pracodawcy. Wypowiedzenie będzie zasadne w rozumieniu art. 45 § 1 k.p., gdy wskazana w oświadczeniu pracodawcy przyczyna obiektywnie istnieje i w okolicznościach sprawy może uzasadniać rozwiązanie stosunku pracy.

Ponadto, wskazana przez pracodawcę przyczyna musi spełniać warunki określone w art. 30 § 4 k.p., zgodnie z którym w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony lub o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy. Do spełnienia dyspozycji art. 30 § 4 k.p. wystarczy, że przyczyna została prawidłowo skonkretyzowana i jest prawdziwa, tj. rzeczywiście istniejąca. Dopiero po stwierdzeniu, że tak jest, Sąd przystępuje do oceny zasadności wypowiedzenia. Przyczyna wypowiedzenia nie musi mieć szczególnej wagi czy nadzwyczajnej doniosłości, skoro wypowiedzenie jest zwykłym sposobem rozwiązania bezterminowego stosunku pracy. Jednocześnie jednak, uznanie wypowiedzenia umowy za zwykły sposób rozwiązania stosunku pracy nie oznacza przyzwolenia na arbitralne, dowolne, nieuzasadnione lub sprzeczne z zasadami współżycia społecznego wypowiedzenie umowy o pracę ( wyrok SN z 17 maja 2016 roku, sygn. akt I PK 155/15).

Jak wskazuje się w orzecznictwie „oceny podanej w wypowiedzeniu przyczyny pod względem jej konkretyzacji należy dokonywać z perspektywy adresata oświadczenia pracodawcy - czyli pracownika. To pracownik ma wiedzieć i rozumieć, z jakiego powodu pracodawca wypowiedział mu umowę o pracę” ( wyrok SN z 11 lutego 2005 roku, sygn. akt I PK 178/04). Pracodawca jest obowiązany udowodnić zasadność wypowiedzenia, przy czym może to czynić tylko w oparciu o tę przyczynę, którą wskazał w wypowiedzeniu ( wyrok SN z 19 lutego 1999 roku, sygn. akt I PKN 571/98). Tak wskazana przyczyna podlega kontroli Sądu z punktu widzenia jej konkretności i rzeczywistości. Pracodawca nie może doprecyzowywać tego oświadczenia woli poprzez podanie innych okoliczności ani zmienić podanej przyczyny rozwiązania stosunku pracy. Okoliczności podane pracownikowi na uzasadnienie decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy, a następnie ujawnione w postępowaniu sądowym, musza być takie same, zaś pracodawca pozbawiony jest możliwości powoływania się przed organem rozstrzygającym spór na inne przyczyny mogące przemawiać za zasadnością wypowiedzenia umowy.

Podanie przyczyny oznacza wskazanie konkretnego zdarzenia lub zdarzeń względnie okoliczności, które zdaniem pracodawcy uzasadniają rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. Opis przyczyny musi umożliwiać jej indywidualizację w miejscu i czasie. Należy zgodzić się z tym poglądem, jak również z tezą wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2000 roku, I PKN 481/99, według której naruszenie art. 30§4 kp może polegać na niewskazaniu w ogóle przyczyny rozwiązania umowy o pracę lub na pozornym, niewystarczająco jasnym i konkretnym jej wskazaniu. Pracodawca jest obowiązany podać przyczynę także wtedy, gdy uważa, że jest ona znana pracownikowi.

Podkreślić w tym kontekście należy, iż treść złożonego przez pracodawcę oświadczenia nie może być konkretyzowana na etapie sądowym, ani w piśmie procesowym, ani też podczas rozprawy. Sąd Pracy bada jedynie to, co jest zawarte w oświadczeniu woli pracodawcy o rozwiązaniu stosunku pracy i jest tym związany ( wyrok Sadu Najwyższego z dnia 1 marca 2017 roku, sygn. akt II PK 382/15).

Zgodnie z zasadą dowodzenia, to na pracodawcy spoczywa ciężar udowodnienia zasadności wypowiedzenia stosownie do treści art. 6 kc, art. 232 kc w zw. z art. 300 kp.

Zgodnie z poprzednio obowiązującą linią orzecznictwa, w przypadku podania kilku przyczyn wypowiedzenia, dla jego zasadności wystarczy, aby przynajmniej jedna z przyczyn okazała się prawdziwa i konkretna ( wyrok z 8 stycznia 2007 roku, I PK 187/06). W opozycji do tego orzeczenia stanął Sąd Najwyższy w wyroku z 14 kwietnia 2015 roku, II PK 140/14, w którym to Sąd stwierdził, że w przypadku wskazania więcej niż jednej przyczyny, nie wszystkie muszą zostać udowodnione, aby wypowiedzenie umowy o pracę zostało uznane za uzasadnione. Przyczyny prawdziwe powinny jednak pozostawać „w istotnej proporcji” do przyczyn nieprawdziwych. W przeciwnym razie wypowiedzenie może zostać zakwestionowane jako nieuzasadnione.

Jako przyczynę pracodawca podał brak należytego wykonywania powierzonych obowiązków, co jak zeznał dyrektor pozwanej G. R. ustnie argumentował faktem, iż powódka preferuje pracę zdalną, nie rozwiązuje problemów tylko przychodzi do niego i on ma je rozwiązywać, wskazał również na brak wsparcia dla szefa.

Świadek zdarzenia – I. G. wskazywała, że dyrektor powiedział powódce, że źle się mu z nią współpracuje, ale nie chce jej zwalniać i powierza jej stanowisko niekierownicze. Chodziło o kierowanie zespołem, o kontakt pomiędzy powódką a dyrektorem, mówił o braku rozwiązań i o wycofaniu się z prowadzenia archiwum zakładowego.

Powódka natomiast zeznała, że nie otrzymała uzasadnienia stawianego jej zarzutu braku należytego wykonywania obowiązków. O przyczynach dowiedziała się z treści odpowiedzi na pozew.

Analiza złożonych w niniejszej sprawie zeznań doprowadziła Sąd do przekonania, że powódka w trakcie spotkania nie poznała rzeczywistych przyczyn wypowiedzenia jej warunków pracy i płacy.

Odnosząc się do podanej w dokumencie wypowiedzenia przyczyny wskazać trzeba, że była ona niekonkretna, a jednocześnie dalsza ustna argumentacja nie doprecyzowała podanej przyczyny w wystarczający sposób. Pozwany nie podał przykładów na brak decyzyjności N. F. i nie wyjaśnił, na czym miały polegać wymienione przez niego zarzuty co do preferowania pracy zdalnej i braku wsparcia dla szefa. Nie wskazał jakie obowiązki miał na myśli. Na marginesie wskazać należy, iż zgodnie z zeznaniami G. R. współpraca z powódką układała się poprawnie. Podkreślić trzeba, że trzy miesiące przed złożeniem przez pozwanego wypowiedzenia zmieniającego przełożony powódki przyznał powódce nagrodę za wzorową i profesjonalną realizację powierzonych zadań. Wobec powyższego brak jest uzasadnionego wytłumaczenia dla podjęcia decyzji o wypowiedzeniu warunków pracy i płacy ze względu na brak należytego wykonywania powierzonych obowiązków.

Reasumując, Sąd ustalił, że przyczyny wypowiedzenia warunków pracy i płacy powódce były nieprawdziwe i nie uzasadniały dokonania wypowiedzenia zmieniającego. Przyczyny podane w trakcie spotkania zostały sformułowana zbyt ogólnie, a więc brak jest cechy konkretności, która jest niezbędna do umożliwienia przedstawienia kontrargumentacji przez pracownika niezgadzającego się z takim sposobem rozwiązania umowy o pracę.

Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 45 kp orzekł jak w punkcie I. wyroku, zasądzając na rzecz powódki odszkodowanie.

Zgodnie z treścią art. 47 ¹ k.p. odszkodowanie, o którym mowa w art. 45, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.

Podstawą zatrudnienia powódki w ostatnim okresie była umowa o pracę zawarta na czas nieokreślony, wobec czego zgodnie z art. 36 § 1 k. p. okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony i umowy o pracę zawartej na czas określony jest uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi:

- 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy;

- 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy;

- 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.

Wobec powyższego, mając na uwadze, że wynagrodzenie powódki w ostatnim okresie zatrudnienia wynosiło 8.859,03 złotych miesięcznie, zaś powódka była zatrudniony u pozwanego od 18 sierpnia 2008 roku (ponad 3 lata), co zgodnie z treścią art. 36 § 1 pkt 2 k.p. dawało jej prawo do trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony, Sąd zasądził na rzecz powódki odszkodowanie w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia za pracę w kwocie 22.333,68 złotych, zgodnie z niekwestionowanym zaświadczeniem o wysokości wynagrodzenia (punkt I. wyroku).

W myśl zasady odpowiedzialności za wynik procesu wyrażonej w art. 98 § 1 i 3 k.p.c., uznając pozwanego za stronę przegrywającą niniejsze postępowanie, Sąd zasądził na rzecz powódki kwotę 180,00 złotych, ustaloną na podstawie § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz. U.2015.1800 ze zm.) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. O obowiązku zapłaty których sąd orzekł z urzędu, na podstawie art. 98§1(1) k.p.c.

W myśl art. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych obowiązującej na dzień wniesienia pozwu (tekst jednolity Dz. U. 2018.300) Sąd nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie kwotę 1.167,00 złotych tytułem opłaty stosunkowej od pozwu, od uiszczenia której powódka była zwolniona z mocy ustawy.

Stosownie do treści art. 477 ² KPC, Sąd nadał wyrokowi w pkt 1 rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 8.859,03 zł tj. w części nieprzekraczającej jednomiesięcznego wynagrodzenia powódki.

Z tych wszystkich względów należało orzec jak w sentencji.

ZARZĄDZENIE

odpis wyroku z uzasadnieniem proszę doręczyć pełnomocnikowi pozwanego adw. U. P. – bez pouczenia – pocztą, odstępując od doręczenia za pośrednictwem PI.

Dnia 17 października 2024 roku