II UKN 62/00

Wygrał powód
SN22 listopada 2000·sentence
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła roszczenia wdowy o jednorazowe odszkodowanie po śmierci męża, który zmarł wskutek choroby zawodowej (krzemicy płuc) nabytej podczas wieloletniej pracy w państwowym przedsiębiorstwie. Po przekształceniu tego przedsiębiorstwa w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, a następnie po sprzedaży większości akcji spółce prywatnej, pojawił się spór, czy odpowiedzialność za skutki choroby zawodowej nadal obciąża spółkę, czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Sąd Najwyższy uznał, że spółka jako następca prawny przedsiębiorstwa państwowego odpowiada za zobowiązania wynikające ze stosunku pracy powstałe przed przekształceniem, w tym za następstwa choroby zawodowej pracownika. Późniejsza sprzedaż akcji nie zwalniała jej z tej odpowiedzialności. SN wskazał też, że art. 32 ustawy wypadkowej nie rozstrzyga takiej sytuacji samodzielnie, a kluczowe znaczenie mają przepisy ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Ostatecznie SN zmienił wyrok sądu apelacyjnego i oddalił apelację pozwanej, przyznając powódce odszkodowanie.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·odpowiedzialność następcy prawnego po przekształceniu przedsiębiorstwa państwowego za świadczenia związane z chorobą zawodową pracownika
  • ·zakres zastosowania art. 32 ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
  • ·skutki sprzedaży akcji spółki dla odpowiedzialności za zobowiązania sprzed prywatyzacji
  • ·znaczenie sukcesji generalnej z art. 8 ust. 2 i art. 9 ust. 4 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Wyrok z dnia 22 listopada 2000 r. II UKN 62/00 W razie przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, odpowiedzialność za zobowiązania tego przedsiębior- stwa wynikające ze stosunku pracy, w tym również za następstwa choroby za- wodowej, powstałe przed przekształceniem przedsiębiorstwa, ponosi spółka (art. 8 ust. 2 i art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przed- siębiorstw państwowych, Dz.U. Nr 51, poz. 298 ze zm.). Późniejsze zbycie przez nią części akcji spółce prywatnej nie wyłącza jej odpowiedzialności za skutki choroby zawodowej pracownika. Przepis art. 32 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawo- dowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.) nie ma w takim wypadku zastosowania. Przewodniczący SSN Beata Gudowska, Sędziowie SN: Zbigniew Myszka, Jadwiga Skibińska-Adamowicz (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2000 r. sprawy z po- wództwa Marianny K. przeciwko Fabryce Porcelany „W.” Spółce Akcyjnej w W. o od- szkodowanie, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocła- wiu z dnia 12 maja 1999 r. [...] 1. z m i e n i ł w ten sposób zaskarżony wyrok, że oddalił apelację strony po- zwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 23 listopada 1998 r. [...], 2. zasądził od strony pozwanej na rzecz Marianny K. kwotę 1.500 zł (jeden ty- siąc pięćset złotych) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Powódka Marianna K. żądała zasądzenia od Fabryki Porcelany „W.” S.A. w W. kwoty 25.055,50 zł z odsetkami tytułem jednorazowego odszkodowania w 2 związku ze śmiercią męża Stanisława K. - pracownika Zakładów Porcelany Stołowej „W.” w W., który zmarł wskutek choroby zawodowej spowodowanej warunkami pracy w tych Zakładach. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyro- kiem z dnia 23 listopada 1998 r. [...] uwzględnił powództwo w całości oraz zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki koszty procesu. Ustalił, że Stanisław K. był zatrudniony w Zakładach Porcelany Stołowej „W.” w W. od 28 stycznia 1946 r. do 5 sierpnia 1977 r., a od dnia 16 października 1977 r. otrzymywał rentę inwalidzką. De- cyzją z dnia 8 lipca 1989 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. stwier- dził u męża powódki chorobę zawodową (krzemicę płuc), nabytą w okresie zatrud- nienia w tych Zakładach, w których praca narażała go na działanie czynnika szkodli- wego dla zdrowia, tj. pyłu z zawartością wolnej krzemionki. Od września 1989 r. mąż powódki pobierał rentę inwalidzką z tytułu choroby zawodowej w zbiegu z emeryturą. Otrzymał też od pracodawcy odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej w kwocie 1.602 zł. W dniu 28 września 1996 r. Stanisław K. zmarł, a jego śmierć pozostawała w związku z chorobą zawodową. Powódka Marianna K. jest osobą uprawnioną do pobierania renty rodzinnej po Stanisławie K. i rentę tę pobiera. Sąd Wojewódzki ustalił ponadto, że w dniu 28 stycznia 1991 r. Zakłady Por- celany Stołowej „W.” zostały przekształcone w jednoosobową spółkę Skarbu Pań- stwa, która następnie, w dniu 19 sierpnia 1992 r., sprzedała 70% akcji spółce pry- watnej S and K „H.” Ltd. Pozwana Fabryka Porcelany „W.” S.A. przejęła mienie i pra- cowników byłego przedsiębiorstwa państwowego, tj. Zakładów Porcelany Stołowej „W.” w W. Po śmierci męża powódka wystąpiła przeciwko Oddziałowi ZUS w W. o przyznanie jej jednorazowego odszkodowania na podstawie art. 12 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodo- wych. Wyrokiem z dnia 14 lipca 1998 r. [...] Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpie- czeń Społecznych we Wrocławiu oddalił odwołanie powódki od decyzji tego Oddziału z dnia 6 stycznia 1997 r., stwierdzając, że legitymowaną w sprawie powinna być Fa- bryka Porcelany „W.” S.A., a nie Oddział ZUS w W., gdyż ta spółka jest następcą prawnym zlikwidowanego przedsiębiorstwa państwowego, w którym pracował mąż powódki, i w której był zatrudniony w czasie, kiedy stwierdzono u niego uszczerbek na zdrowiu z powodu choroby zawodowej. Zatem art. 32 ust. 2 pkt. 2 wymienionej ustawy uzasadnia odpowiedzialność pozwanej spółki, tego zaś faktu nie mogła zmie- nić sprzedaż 70% akcji innej spółce. 3 Sąd Apelacyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu apelacji strony pozwanej wyro- kiem z dnia 12 maja 1999 r. zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji w ten sposób, że oddalił powództwo. Sąd Apelacyjny stwierdził, że na gruncie niespornych okoliczności sprawy spór sprowadza się do kwestii, czy w sytuacji, gdy pracownik był narażony na po- wstanie choroby zawodowej i zakończył zatrudnienie w uspołecznionym zakładzie pracy, jakim w 1977 r. były Zakłady Porcelany Stołowej „W.”, a w chwili jego śmierci w następstwie choroby zawodowej zakład ten, wskutek przekształceń własnościo- wych, był zakładem nieuspołecznionym, to do zapłaty odszkodowania przewidziane- go w art. 12 ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawo- dowych jest zobowiązany zakład pracy czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zda- niem Sądu drugiej instancji – mimo rozbieżnych interpretacji art. 32 wskazanej ustawy i niejednolitego orzecznictwa – trafne i przekonujące jest stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w uchwale z dnia 27 maja 1997 r., III ZP 12/98 (OSNAPiUS 1998 r. nr 23, poz. 689), według którego, jeżeli pracownik zakończył zatrudnienie w uspołecznionym zakładzie pracy, w którym był narażony na powstanie choroby za- wodowej, lecz w czasie stwierdzenia stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdro- wiu spowodowanego tą chorobą, zakład ten uzyskał status nieuspołecznionego pra- codawcy, to jednorazowe odszkodowanie przewidziane w art. 9 i art. 10 ustawy wy- padkowej przysługuje od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W ocenie Sądu Apela- cyjnego, powyższy pogląd należy też odnieść do jednorazowego odszkodowania z tytułu śmierci pracownika wskutek choroby zawodowej. Tym samym przepis art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy wypadkowej nie pozwalał na zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powódki jednorazowego odszkodowania z tytułu śmierci jej męża. Od powyższego wyroku złożyła powódka kasację opartą na obydwu podsta- wach przewidzianych w art. 3931 KPC. Zarzuciła naruszenie art. 32 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.) oraz art. 231 KP przez przyjęcie, że pozwana spółka nie jest zobowiązana do zapłaty odszkodowania na rzecz powódki, mimo że przed przekształceniem przed- siębiorstwa państwowego w spółkę zostało wypłacone Stanisławowi K. jednorazowe odszkodowanie z tytułu uszczerbku na zdrowiu spowodowanego chorobą zawodową. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 47711 KPC wskutek pominięcia tej istotnej okolicz- ności, że strona pozwana występowała w charakterze osoby zainteresowanej w 4 sprawie powódki przeciwko Oddziałowi ZUS w Wałbrzychu o jednorazowe odszko- dowanie i nie zaskarżyła wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 14 lipca 1998 r. [...], w którym Sąd ten ustalił, że pozwana Fabryka Porcelany „W.” SA w W. jest zobowiązana do zapłaty odszkodowania na rzecz powódki, gdyż przejęła mienie i pracowników byłego przedsiębiorstwa państwowego. Skarżąca zwróciła uwagę na to, że Stanisław K. nigdy nie był pracownikiem pozwanej spółki, tj. nieuspołecznionego zakładu pracy. Zatem do oceny sytuacji wy- stępującej w sprawie ma zastosowanie art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Niesporne jest, że najpierw Za- kłady Porcelany Stołowej „W.” wypłaciły mężowi powódki jednorazowe odszkodowa- nie za 80% uszczerbku na zdrowiu na podstawie orzeczenia Obwodowej KiZ z dnia 16 listopada 1989 r., a następnie na podstawie orzeczenia Obwodowej KiZ z dnia 30 grudnia 1992 r. odszkodowanie za 20% uszczerbku na zdrowiu wypłaciła pozwana spółka. Tak więc strona pozwana uznała się za zobowiązaną do zapłaty odszkodo- wania z tytułu choroby zawodowej, skoro wypłaciła Stanisławowi K. dalszą część od- szkodowania w 1993 r. Poza tym w orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, że przejęcie mienia prywatyzowanego przedsiębiorstwa państwowego przez spółkę sta- nowi przejęcie zakładu pracy w całości lub w części w rozumieniu art. 231 KP. Rów- nież z art. 8 ust. 2 i art. 9 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. Nr 51, poz. 298) wynika, że pozwana spółka wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki przekształconego przedsiębiorstwa pań- stwowego. Zmiana statusu zakładu pracy nie zmieniła zasad odpowiedzialności spółki, będącej następcą prawnym zlikwidowanego przedsiębiorstwa państwowego, za zobowiązania mające swoje źródło w zdarzeniach zaistniałych przed datą przeję- cia państwowego zakładu pracy. Przytaczając powyższe argumenty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżone- go wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 231 KP, gdyż przepis ten nie miał zasto- sowania w sprawie. Pomijając zawarty w nim przedmiot regulacji należy zauważyć, że użyte przez ustawodawcę zwroty wyraźnie wskazują na to, iż w art. 231 KP chodzi 5 o pracowników, którzy przeszli do innego pracodawcy razem ze swoim dotychcza- sowym zakładem pracy. W § 1 jest bowiem mowa o tym, że nowy pracodawca staje się stroną „w dotychczasowych” stosunkach pracy, a więc w stosunkach istniejących w chwili przejścia jednego zakładu pracy na drugi, § 3 stanowi o obowiązkach do- tychczasowego pracodawcy wobec pracowników „przejmowanych” przez innego pra- codawcę, zaś § 4 reguluje sytuację pracownika przejmowanego przez innego praco- dawcę, z którym pracownik nie chce pozostawać w stosunku pracy. Zatem art. 231 § 1, § 3 i § 4 KP dotyczy uprawnień osób będących pracownikami w chwili ich „przej- ścia” do innego zakładu pracy bądź też ich „przejęcia” przez nowego pracodawcę. Kwestia ta zresztą została jednolicie wyjaśniona w ostatnich latach w orzecznictwie Sądu Najwyższego, przyjmującym, że przepisy § 1, § 2 i § 4 art. 231 KP nie dotyczą pracowników, z którymi umowy o pracę zostały rozwiązane przed dniem przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę (por. wyrok z dnia 1 października 1997 r., I PKN 296/97, OSNAPiUS z 1998 r. nr 14, poz. 422 oraz wyrok z dnia 16 września 1997 r., I PKN 248/99, OSNAPiUS z 1998 r. nr 19, poz. 559). Skuteczny natomiast okazał się podniesiony w kasacji zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.) w związku z art. 8 ust. 2 i art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. Nr 51, poz. 296 ze zm.). Przed odniesieniem się do powyższej podstawy kasacji należy zwrócić uwagę na niektóre elementy stanu faktycznego sprawy. Otóż mąż powódki, Stanisław K., urodzony w 1923 r., przepracował w Zakładach Porcelany Stołowej „W.” w W. ponad 31 lat i od tego pracodawcy przeszedł dnia 16 października 1977 r. na rentę inwa- lidzką z ogólnego stanu zdrowia, potem na emeryturę, a od 1989 r. pobierał emerytu- rę w zbiegu z rentą inwalidzką z tytułu choroby zawodowej. Decyzją z dnia 8 lipca 1989 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. stwierdził u Stanisława K. chorobę zawodową w postaci krzemicy płuc, jak również jej nabycie podczas zatrud- nienia w Zakładach Porcelany Stołowej „W.” w W. Ponadto w 1989 r., na podstawie orzeczenia Obwodowej KiZ w W., wymienione Zakłady, będące przedsiębiorstwem państwowym, wypłaciły mężowi powódki odszkodowanie za 80% uszczerbku na zdrowiu. W dniu 28 stycznia 1991 r. Zakłady te zostały przekształcone w jednooso- bową spółkę akcyjną Skarbu Państwa – o nazwie Porcelana „W.” Spółka Akcyjna – na podstawie art. 5 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw 6 państwowych, po czym spółka ta w dniu 19 sierpnia 1992 r. sprzedała 70% akcji spółce prywatnej o nazwie: S. and K. „H.” Ltd. Mimo zmiany struktury własności, dnia 25 stycznia 1993 r. pozwana spółka wypłaciła Stanisławowi K. na podstawie orze- czenia Obwodowej KiZ w W. odszkodowanie za pozostałe 20% uszczerbku na zdro- wiu, jak również nie zaskarżyła wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpie- czeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 14 lipca 1998 r. [...], choć brała udział w po- stępowaniu w tej sprawie w charakterze strony zainteresowanej. Wyrokiem tym Sąd Wojewódzki oddalił odwołanie powódki od decyzji Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. odmawiającej przyznania jej jednorazowego odszkodowania z tytułu śmierci męża, gdyż uznał, że zobowiązaną do zapłaty odszkodowania jest po- zwana spółka, ponieważ ona przejęła dług uspołecznionego zakładu pracy. Według art. 32 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej przysługuje od pracodawcy zatrudniającego pracownika w czasie, kiedy stwierdzono u niego stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu, a jeżeli w tym za- kładzie pracownik nie był narażony na powstanie lub nawrót choroby zawodowej - świadczenia te przysługują od ostatniego zakładu pracy, w którym takie narażenie występowało. Jak nietrudno zauważyć, przepis ten określa zakład pracy zobowiąza- ny do wypłacenia odszkodowania w sytuacji, gdy pracownik był zatrudniony w dwóch lub więcej zakładach pracy, oraz przyjmuje, że w każdym wypadku musi to być za- kład pracy, w którym występowało narażenie na powstanie choroby zawodowej. Mó- wiąc inaczej, jeżeli stwierdzenie uszczerbku na zdrowiu nastąpiło w innym zakładzie pracy, a narażenie na powstanie choroby zawodowej w jeszcze innym, to odpowie- dzialność drugiego z wymienionych zakładów ma miejsce wówczas, gdy w pierw- szym z nich pracownik nie był narażony na powstanie choroby zawodowej. Wymie- niony przepis nie reguluje natomiast kwestii zmian organizacyjnych i przekształceń własnościowych po stronie zakładu pracy, jak również nie wskazuje zakładu pracy odpowiedzialnego za szkodę w takich sytuacjach. Nie można więc podzielić zapatry- wania Sądu Apelacyjnego, że w rozpoznawanej sprawie, w której zatrudnienie męża powódki dotyczyło tylko jednego – uspołecznionego zakładu pracy, „gramatyczne brzmienie art. 32 ust. 2 pkt 2 ustawy wypadkowej” przesądziło o tym, że odszkodo- wanie z tytułu jego śmierci przysługiwało powódce od Zakładu Ubezpieczeń Spo- łecznych, i to tylko dlatego, że w chwili śmierci Stanisława K. jego pracodawca, bę- dący wcześniej uspołecznionym zakładem pracy, był już wskutek przekształceń or- 7 ganizacyjno – własnościowych nieuspołecznionym zakładem pracy. Powołana przez Sąd Apelacyjny uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1998 r., III ZP 12/98 (OSNAPIUS 1998 r. nr 23, poz. 689), według której charakter zakładu pracy (uspołeczniony czy nieuspołeczniony) z chwili stwierdzenia stałego lub długotrwałego uszczerbki na zdrowiu decyduje o tym, od kogo przysługuje jednora- zowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej, mimo że wyraża pogląd o cha- rakterze ogólnym, to jednak nie zawiera wskazówki, jak rozwiązać problem wystę- pujący w rozpoznawanej sprawie. Dzieje się to z dwóch względów. Po pierwsze – asumptem do sformułowania przez Sąd Najwyższy tezy uchwały był stan faktyczny odmienny niż w przedmiotowej sprawie, charakteryzujący się tym, że wnioskodawczyni w czasie swojego zatrudnienia pracowała kolejno w dwóch zakładach pracy, a potem prowadziła działalność gospodarczą, podlegając z tego tytułu ubezpieczeniu, przy czym we wszystkich tych miejscach narażona była na powstanie choroby zawodowej. Występowała zatem sytuacja odpowiadająca dyspo- zycji art. 32 ust. 2 pkt. 2 ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i cho- rób zawodowych. Jednocześnie ostatni zakład pracy, w którym istniało narażenie na powstanie choroby zawodowej, był już nieuspołecznionym zakładem pracy w chwili stwierdzenia uszczerbku na zdrowiu, wobec czego Sąd Najwyższy uznał, że od tego zakładu przysługuje odszkodowanie stosownie do art. 32 ust. 1 pkt. 2 wymienionej ustawy. Po wtóre – narażenie Stanisława K. na powstanie choroby zawodowej i stwierdzenie 80% uszczerbku na zdrowiu, wraz z zapłatą odszkodowania za ten uszczerbek, miało miejsce wtedy, gdy jego pracodawcą był uspołeczniony zakład pracy, tj. przedsiębiorstwo państwowe Zakłady Porcelany Stołowej „W.” w W. Przed- siębiorstwo to zostało przekształcone w jednoosobową spółkę akcyjną Skarbu Pań- stwa na podstawie art. 5 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsię- biorstw państwowych. W myśl art. 8 ust. 2 wskazanej ustawy, spółka powstała w wyniku przekształ- cenia przedsiębiorstwa państwowego wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki prze- kształconego przedsiębiorstwa. Ponadto art. 9 ust. 4 ustawy stanowi, że również spółka odpowiada za zobowiązania wynikające ze stosunku pracy powstałe przed przekształceniem przedsiębiorstwa. Według zatem przytoczonych przepisów nale- żało także oceniać odpowiedzialność strony pozwanej wobec powódki. Gdy bowiem dochodzi do przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w spółkę, zasady od- 8 powiedzialności za zobowiązania tego przedsiębiorstwa wobec pracowników określa omawiana ustawa. Ta zaś w art. 9 ust. 4 wyraźnie przewiduje, że spółka odpowiada za zobowiązania ze stosunku pracy powstałe przed przekształceniem przedsiębior- stwa. Z tego więc względu tytuł odpowiedzialności strony pozwanej w rozpoznawanej sprawie był inny niż ten, który wynika z ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świad- czeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, chociaż zakres odpo- wiedzialności za skutki choroby zawodowej – jeżeli roszczenie było oparte na pod- stawie tej ustawy – należy określać według jej przepisów. W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie panuje zgodność poglądów co do tego, że spółka powstała w wyniku przekształcenia w nią przedsiębiorstwa państwo- wego wstępuje z mocy prawa we wszystkie prawa i obowiązki przekształconego przedsiębiorstwa. Przepis art. 8 ust. 1 i ust. 2 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych ustanawia bowiem następstwo prawne pod tytułem ogólnym (sukcesję generalną), które oznacza, że jednoosobowa spółka Skarbu Państwa staje się na- stępcą prawnym ogółu praw i obowiązków oraz zobowiązań i wierzytelności przed- siębiorstwa państwowego. Nie dochodzi przy tym do powstania nowego podmiotu, lecz do transformacji podmiotu dotychczasowego. Wskutek tego sukcesja uniwersal- na pozwala na ochronę interesu wierzycieli przekształconego przedsiębiorstwa (tak np. G. Bieniek: Przekształcenie przedsiębiorstw państwowych a ich odpowiedzial- ność za zobowiązania cywilnoprawne, PiZS 1995 r. Nr 10, s. 50-51, T. Mróz: Prywa- tyzacja przedsiębiorstw państwowych, Prawo Spółek, luty 1999 r., s. 50, P. Dubow- ski: Przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, Rejent, 1992 r. nr 6/14, s. 986-87). Tytułem podsumowania dotychczasowych uwag i rozważań należy zatem stwierdzić, że jednoosobowa spółka Skarbu Państwa pod nazwą Porcelana „W.” Spółka Akcyjna w W., tj. strona pozwana, przejęła z mocy prawa obowiązek wyrów- nania szkód z tytułu następstw choroby zawodowej, obciążający przedsiębiorstwo państwowe zatrudniające męża powódki Stanisława K. w warunkach narażających go na powstanie tej choroby. Z tego też względu zbycie przez pozwaną spółkę 70% akcji nie mogło wyłączyć jej odpowiedzialności za skutek choroby zawodowej jekim była śmierci Stanisława K. Niezależnie od unormowania przyjętego w ustawie z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, również strona pozwana tak rozumiała swoje obowiązki wobec pracownika i jego rodziny, gdyż po przekształceniu przedsię- 9 biorstwa państwowego w spółkę i po sprzedaży 70% akcji innej prywatnej spółce wy- płaciła Stanisławowi K. odszkodowanie za dalszy uszczerbek na zdrowiu. Ponadto – mimo że w sprawie o jednorazowe odszkodowanie przeciwko Oddziałowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. [...] brała udział w postępowaniu w charakterze za- interesowanego (art. 47711 KPC) – nie zaskarżyła wyroku Sądu Okręgowego z dnia 14 lipca 1998 r., w którym Sąd ten przyjął, że organ rentowy nie jest zobowiązany do wypłacenia powódce jednorazowego odszkodowania, gdyż pozwana spółka przejęła wszystkie prawa i obowiązki przekształconego przedsiębiorstwa państwowego, a zatem i odpowiedzialność za wszystkie zobowiązania wynikające ze stosunków pracy powstałe przed transformacją przedsiębiorstwa. Z powyższych względów trafna okazała się wskazana przez powódkę podsta- wa kasacji w postaci naruszenia art. 32 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 8 ust. 2 i art. 9 ust. 4 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Nie pozbawiony racji okazał się również zarzut naruszenia art. 47711 KPC, uzasadniony pominięciem przez Sąd Apelacyjny skutków wynikających dla strony pozwanej z faktu, że Sąd Okręgowy we Wrocławiu w wyroku z dnia 14 lipca 1998 r. [...] uznał pozwaną spółkę za zobowiązaną do zapłaty na rzecz powódki jednorazo- wego odszkodowania. Wprawdzie wyrok ten nie stwarza dla strony pozwanej powagi rzeczy osądzonej, lecz nie mógł być uznany za obojętny z punktu widzenia jej sytua- cji procesowej w przedmiotowej sprawie. Nieuwzględnienie tego przepisu nie może być jednak uznane za „naruszenie istotnych przepisów postępowania”, o którym sta- nowi art. 393 15 KPC. Z tej przyczyny i wobec tego, że w sprawie zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, Sąd Najwyższy na podstawie tego przepisu zmienił zaskarżony wyrok i orzekł co do istoty sprawy. ========================================