Sprawa dotyczyła roszczenia o odprawę z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Powód był kierownikiem laboratorium w instytucie, które zostało przeniesione organizacyjnie i następnie zlikwidowane. Pracodawca zaproponował mu nowe warunki pracy, a powód odmówił ich przyjęcia. Sądy niższych instancji różnie oceniły, czy przyczyną rozwiązania umowy była wyłącznie likwidacja jednostki organizacyjnej, czy także odmowa pracownika. Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda i uznał, że odmowa przyjęcia nowych warunków pracy była współprzyczyną rozwiązania umowy, a więc przyczyna z art. 1 ust. 1 ustawy z 28 grudnia 1989 r. nie była wyłączna. W konsekwencji powodowi nie przysługiwała odprawa. SN podkreślił też, że w kasacji nie skutecznie zakwestionowano ustaleń faktycznych dotyczących złożenia propozycji nowych warunków pracy.
Kluczowe kwestie prawne:
·Ocena, czy przyczyna rozwiązania stosunku pracy była wyłączna w rozumieniu ustawy o zwolnieniach z przyczyn dotyczących zakładu pracy
·Znaczenie odmowy przyjęcia nowych warunków pracy jako współprzyczyny rozwiązania umowy o pracę
·Zastosowanie art. 42 § 2 KP przy wypowiedzeniu zmieniającym i jego wpływ na prawo do odprawy
·Granice kontroli kasacyjnej i brak możliwości skutecznego kwestionowania ustaleń faktycznych bez zarzutów procesowych
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
uzasadnienie (art. 3933
KPC). W ocenie Sądu Najwyższego, uznając prawidłowość
ustalenia faktycznej podstawy rozstrzygnięcia – bo nie została ona w kasacji sku-
tecznie zakwestionowana - za trafne, w konsekwencji należy uznać rozstrzygnięcie,
że brak było przesłanek do przyznania powodowi dochodzonej przez niego odprawy.
Istotne jest przy tym to, że w kasacji nie przedstawia się jakichś innych racji, poza
tymi, które wywodzone są z odmiennych twierdzeń natury faktycznej, które mogłyby
wskazywać na to, że Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych dokonał błędnej wykład-
ni i niewłaściwie zastosował art. 42 § 2 KP w związku z art. 1 ust. 1 i art. 10 ust. 1
ustawy z 28 grudnia 1989 r. Ponadto, gdyby przyjąć twierdzenie kasacji, że powodo-
wi nie zaproponowano nowych warunków pracy, to oznaczałoby to w gruncie rzeczy,
7
że umowa o pracę się nie rozwiązała (powód takiego twierdzenia jednakże nie
przyjmuje skoro dochodzi odprawy z tytułu rozwiązania stosunku pracy), bo wypo-
wiedzenie zmieniające uważa się za dokonane tylko wtedy, gdy zostaną zapropono-
wane nowe warunki, a jednocześnie skarżący się stoi na stanowisku, że to nie on
wypowiedział umowę o pracę i równocześnie nie twierdzi (a w każdym razie brak
takiej wyraźnej tezy w kasacji), że rozwiązanie jej nastąpiło w wyniku wypowiedzenia
(definitywnego) dokonanego przez stronę pozwaną. W ogólności zarzut naruszenia
art. 42 § 2 KP jest bezzasadny, gdyż jego przesłanką jest twierdzenie, że powodowi
nie zaproponowano nowych warunków pracy, natomiast z wiążących w niniejszym
postępowaniu kasacyjnym ustaleń Sądu drugiej instancji wynika, iż było inaczej. Nie-
zależnie od tego należy stwierdzić, że z ustaleń tych wynika, iż jednym z powodów,
dla których ostatecznie doszło do rozwiązania łączącej strony umowy o pracę była
odmowa powoda kontynuowania pracy na zajmowanym stanowisku po dokonanych
przekształceniach organizacyjnych (przeniesieniu Laboratorium, którym kierował). To
zaś oznacza, że nawet gdyby przyjąć - do czego w świetle zarzutów kasacji nie ma
podstaw - że do rozwiązania umowy o pracę doszło w następstwie wypowiedzenia jej
przez stronę pozwaną, to i tak brak byłoby uzasadnienia dla przyznania powodowi
odprawy, gdyż w takim stanie rzeczy nie można by uważać, że zmiany organizacyjne
(art. 1 ust. 1 ustawy z 28 grudnia 1989 r.) stanowiły wyłączny powód uzasadniający
rozwiązanie stosunku pracy w rozumieniu art. 10 ust. 1 ustawy z 28 grudnia 1989 r.
Odmowa wykonywania pracy na stanowisku kierownika po dokonaniu planowanych
zmian w zakresie organizacji i umiejscowienia (wielkości i podporządkowania)
kierowanej przez powoda jednostki organizacyjnej, stanowi tak istotną okoliczność w
rozpoznawanej sprawie, iż uzasadnia twierdzenie, że przyczyny organizacyjne nie
były wyłącznym powodem rozwiązania umowy o pracę. Bez tej odmowy do
rozwiązania umowy o pracę by nie doszło, a jednocześnie z uwagi na racjonalność
przesłanek (organizacyjno-ekonomiczne uzasadnienie) decyzji w sprawie
przeniesienia Laboratorium oraz zakres przewidywanych zmian warunków pracy
podwoda, należy uznać, że zasadne było oczekiwanie, iż zaaprobuje on dokonane
zmiany. W tym stanie rzeczy odmowę podjęcia (kontynuowania) pracy na stanowis-
ku, które ulega reorganizacji, należy uznać za współprzyczynę rozwiązania umowy o
pracę w pojęciu art. 10 ust. 1 ustawy z 28 grudnia 1989 r. Dla oceny wyłączności
przyczyny rozwiązania stosunku pracy w rozumieniu art. 10 ust. 1 ustawy z 28 grud-
nia 1989 r. istotne jest bowiem nie tylko to, czy rozwiązanie to jest następstwem
8
wypowiedzenia zmieniającego w związku z odrzuceniem przez pracownika zapropo-
nowanych mu warunków pracy lub płacy, ale także i to, że jednym z motywów roz-
wiązania przez pracodawcę umowy o pracę jest odmowa pracownika przyjęcia pro-
ponowanych mu nowych warunków, mimo że nie stanowiła ona elementu wypowie-
dzenia zmieniającego, a jedynie poprzedzała wypowiedzenie (definitywne) umowy o
pracę. Jeżeli odmowy tej w okolicznościach danej sprawy nie można uznać – z uwagi
na interesy pracodawcy, jak i właściwie pojęty interes pracownika – za usprawiedli-
wioną czy zasługującą na aprobatę, to uzasadnia to twierdzenie (gdy stanowiła ona
jeden z motywów decyzji pracodawcy) – i tak jest w niniejszej sprawie – że przyczyny
(przyczyna) z art. 1 ust. 1 ustawy z 28 grudnia 1989 r. nie stanowią wyłącznego
powodu uzasadniającego rozwiązanie stosunku pracy (art. 10 ust. 1 ustawy z 28
grudnia 1989 r.).
Mając na względzie powyżej przedstawione racje Sąd Najwyższy, stosownie
do art. 39312
KPC, orzekł jak w sentencji wyroku.
========================================