Sąd Najwyższy odrzucił kasację powoda w sprawie o odszkodowanie związane z wysokością emerytury. Powód twierdził, że pracodawca zaniżył podstawę składek na ubezpieczenie społeczne, przez co otrzymuje niższą emeryturę niż gdyby składki były opłacane od faktycznie wypłacanego wynagrodzenia. SN nie rozstrzygał merytorycznie zarzutów, lecz uznał, że kasacja jest niedopuszczalna z przyczyn formalnych. Wskazał, że sprawa ma charakter sprawy o świadczenie, a nie o świadczenia powtarzające się, więc wartość przedmiotu zaskarżenia należy ustalić według kwoty roszczenia rozpoznanego przez sąd pierwszej instancji. Ponieważ na dzień zamknięcia rozprawy wartość ta wynosiła 4.750 zł, była niższa niż próg 5.000 zł wymagany dla dopuszczalności kasacji. W konsekwencji kasację odrzucono.
Kluczowe kwestie prawne:
·ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie o odszkodowanie związane z emeryturą i składkami ZUS
·czy roszczenie o odszkodowanie stanowi świadczenie okresowe lub powtarzające się
·dopuszczalność kasacji przy wartości przedmiotu zaskarżenia poniżej ustawowego progu
·wpływ rozszerzenia powództwa w toku postępowania na wartość przedmiotu zaskarżenia
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Postanowienie z dnia 1 lutego 2000 r.
I PKN 507/99
Sprawa o odszkodowanie będące "sumą miesięcznych szkód częścio-
wych" nie jest sprawą o prawo do świadczeń powtarzających się (art. 22 KPC),
a wartość przedmiotu zaskarżenia kasacją stanowi kwota roszczenia o jakiej
orzekał sąd pierwszej instancji.
Przewodniczący SSN Barbara Wagner (sprawozdawca), Sędziowie SN:
Katarzyna Gonera, Józef Iwulski.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2000 r. sprawy z powództwa
Bolesława F. przeciwko Ministerstwu Gospodarki w W. o odszkodowanie, na skutek
kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Spo-
łecznych w Warszawie z dnia 24 czerwca 1998 r. [...]
p o s t a n o w i ł:
o d r z u c i ć kasację.
U z a s a d n i e n i e
Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyro-
kiem z dnia 24 czerwca 1998 r. [...] oddalił apelację Bolesława F. od wyroku Sądu
Rejonowego-Sądu Pracy dla Warszawy Pragi w Warszawie z dnia 9 lipca 1997 r.
[...], oddalającego powództwo apelującego o odszkodowanie i „emeryturę wyrów-
nawczą”.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia zawartego w tym wyroku stanowiło usta-
lenie, że powód, zatrudniony w Ministerstwie Współpracy Gospodarczej z Zagranicą,
ostatnio na stanowisku radcy handlowego charge d’ affaires ambasady RP w N., wy-
raził zgodę na opłacanie przez pracodawcę składki na ubezpieczenie społeczne od
wynagrodzenia zadeklarowanego, wynoszącego 250% przeciętnego wynagrodzenia
krajowego (§ 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie
2
wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zgłaszania do
ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia
społecznego, jednolity tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 68, poz. 330 ze zm.). W dniu 1 grud-
nia 1993 r. Bolesław F. przeszedł na emeryturę i otrzymuje świadczenie wyliczone od
podstawy wymiaru, którą stanowi wynagrodzenie zadeklarowane. Wobec tego jest
bezzasadne jego roszczenie o odszkodowanie w wysokości różnicy między emery-
turą pobieraną ( według wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wynoszącego
216,50% ), a taką jaką by otrzymał gdyby strona pozwana opłacała składkę od wy-
nagrodzenia faktycznie wypłacanego ( według wskaźnika 250%).
Bolesław F. zaskarżył ten wyrok kasacją. Wskazując jako jej podstawy naru-
szenie prawa materialnego, a to: art. 60 KC „ przez błędne uznanie, że ‘całokształt
elementów danego zdarzenia’ upoważnia (...) do przyjęcia tezy, iż milcząco zgodził
się na to, by pozwany opłacał za niego składki na ubezpieczenie społeczne w wyso-
kości niższej od tej, w jakiej musiałaby je płacić gdyby się nie zgodził”, oraz §§ 7 i 9
rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. przez błędne przyjęcie, iż
§ 9 jest przepisem „samoistnym”, a nie „normą posiłkową w stosunku do normy za-
wartej w § 7”, a także naruszenie przepisów postępowania - art. 244 KPC „ przez
przyjęcie, że skierowane przez pozwanego do powoda pismo (fax) z 20 marca 1992
r. oznaczone jako claris [...] jest dokumentem urzędowym” i art. 378 § 2 KPC „ przez
nieuchylenie z urzędu wyroku sądu pierwszej instancji mimo, że sąd ten nie rozpoz-
nał istoty sprawy”, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego
go wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu ostatniemu Sądowi do
ponownego rozpoznania.
Strona pozwana w odpowiedzi na kasację wniosła o jej oddalenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Rozpoznawana sprawa jest sprawą o świadczenie i dopuszczalność kasacji
zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. Skarżący określił w kasacji tę wartość na
kwotę 6.858 zł.
Powód dochodził odszkodowania w wysokości różnicy między pobieraną eme-
ryturą a tą, którą, jego zdaniem, otrzymywałby gdyby pracodawca prawidłowo od-
prowadzał składki na ubezpieczenie społeczne. Wartość przedmiotu sporu stanowiła
3
narastająca suma „miesięcznych szkód częściowych”. Przez zastosowanie takiego
sposobu liczenia rozmiaru szkody, żądane świadczenie nie stało się okresowe.
Bolesław F. wnosił w pozwie o zasądzenie na jego rzecz od Ministerstwa Gos-
podarki w Warszawie kwoty 1. 557, 54 zł, rozszerzając żądanie w czasie trwania
postępowania o dalsze kwoty. Na dzień zamknięcia rozprawy poprzedzającej wyda-
nie wyroku zaskarżonego apelacją wartość przedmiotu sporu wyniosła 4.750 zł. Ta
właśnie kwota wyznacza wartość przedmiotu zaskarżenia. W postępowaniu apela-
cyjnym rozszerzenie powództwa nie jest bowiem dopuszczalne (art. 383 zdanie 1
KPC).
Zgodnie z art. 393 pkt 1 KPC kasacja nie jest dopuszczalna w sprawach o
świadczenie, którego wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięć tysięcy
złotych. Kasacja prawnie niedopuszczalna podlega odrzuceniu (art. 3935
KPC).
Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy, stosownie do art. 3938
§ 1
KPC, orzekł jak w sentencji.
========================================