II UKN 313/97

Orzeczenie procesowe
SN29 października 1997·sentence
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła wstrzymania renty inwalidzkiej po ustaniu inwalidztwa. Sądy niższych instancji uznały, że stan zdrowia wnioskodawcy nie uzasadnia dalszego pobierania świadczenia, opierając się na opiniach biegłych neurologów. W kasacji podniesiono jednak przede wszystkim zarzut nieważności postępowania: wyrok sądu apelacyjnego miał zostać wydany przez inny skład niż ten, który rozpoznawał sprawę, a w sentencji i uzasadnieniu wskazano błędnie jednego z sędziów. Sąd Najwyższy uznał, że nie była to zwykła oczywista omyłka podlegająca sprostowaniu, lecz wada skutkująca nieważnością postępowania z powodu sprzeczności składu sądu z przepisami KPC. Z tego powodu uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nie badając już zarzutów materialnoprawnych dotyczących prawa do renty.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·nieważność postępowania z powodu wydania wyroku przez skład sądu inny niż rozpoznający sprawę
  • ·granice sprostowania wyroku na podstawie art. 350 KPC
  • ·skutki błędnego oznaczenia składu orzekającego w sentencji i uzasadnieniu
  • ·przesłanki dalszego prawa do renty inwalidzkiej
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
uzasadnienie wyroku zostało podpisane również przez tego sędziego. Nie jest tym- czasem wątpliwe w świetle wyjaśnień zawartych w aktach sprawy, że wyrok wydany został przez inny, niż oznaczony w sentencji skład, w miejsce bowiem sędziego Jerzego A. w składzie uczestniczyła sędzia Alina K.S., która podpisała jedynie sen- tencję wyroku. Uzasadnienie nie zostało przez nią podpisane. Z wyjaśnień sędziów wynika, że protokół rozprawy i komparycja wyroku spo- rządzone zostały wcześniej. Fakt, że zarządzeniem z dnia 27 maja 1997 r. i postano- wieniem z tej samej daty, sprostowano jako "oczywistą omyłkę" oznaczenia składu w protokole i sentencji wyroku, nie zmienia stwierdzonego naruszenia prawa skutkują- cego nieważność postępowania. Sprostowanie w wyroku dotyczyć może niedokład- ności, błędów pisarskich albo rachunkowych lub innych oczywistych omyłek (art. 350 § 1 KPC). W pojęciu "niedokładności" i "oczywistych omyłek" nie mieści się zmiana oznaczenia składu Sądu rozpoznającego sprawę, polegająca na wpisaniu innego sę- dziego. Niedokładność, czy oczywista omyłka dotyczyć może pisowni nazwisk czy imion, nie jest nią natomiast wpisanie innej osoby w miejsce uwidocznionej w senten- cji wyroku. W myśl art. 323 KPC wyrok może być wydany jedynie przez sędziów, przed którymi odbyła się rozprawa poprzedzająca bezpośrednio wydanie wyroku, a sentencja powinna zawierać między innymi wymienienie sędziów orzekających w sprawie (art. 325 KPC). W sytuacji, gdy w doręczonym odpisie wyroku i uzasadnieniu figurują inne osoby niż te, które brały udział w ogłoszeniu wyroku stronie, zachodzi sprzeczność składu sądu z wymienionymi przepisami prawa, skutkująca nieważność postępowania. Rażące niedbalstwo w oznaczeniu składu sądu nie może podlegać sprostowaniu w trybie i na zasadach dotyczących niedokładności i oczywistych omyłek zawartych w art. 350 § 1 KPC, wykracza bowiem poza granice określone tym przepisem. Przedstawione okoliczności dają podstawę do stwierdzenia nieważności pos- tępowania w myśl art. 379 pkt 4 KPC i uwzględnienia kasacji na podstawie art. 39313 § 1 KPC. Stwierdzenie nieważności postępowania jest niezależne od wpływu tej wa- dy, niweczącej walor prawny dotychczasowego postępowania, na wynik sprawy. W takiej sytuacji odpada potrzeba, a nawet możliwość wykazywania związku przyczyno- wego między nieważnością postępowania a wynikiem sprawy, co powoduje, że Sąd Najwyższy nie powinien i nie może w ogóle przystępować do merytorycznej kontroli zakwestionowanego orzeczenia (tak w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 1996 r., I PKN 28/96). 4 O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 108 § 2 w związku art. 39319 KPC. ========================================