Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonego od decyzji ZUS o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację jako wniesioną po terminie, ponieważ miesięczny termin do jej złożenia zaczął biec od doręczenia wyroku z uzasadnieniem pierwszemu pełnomocnikowi z urzędu. Ubezpieczony twierdził, że termin powinien być liczony od doręczenia orzeczenia kolejnemu pełnomocnikowi z urzędu, wyznaczonemu po odmowie sporządzenia kasacji przez poprzedniego adwokata. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że termin kasacyjny ma charakter zawity i nie ulega ponownemu rozpoczęciu z powodu zmiany pełnomocnika z urzędu. Ewentualna niemożność wniesienia kasacji w terminie mogła być oceniana wyłącznie w ramach wniosku o przywrócenie terminu, którego jednak nie złożono. Orzeczenie ma charakter procesowy i nie rozstrzyga merytorycznie o prawie do renty.
Kluczowe kwestie prawne:
·Czy termin do wniesienia kasacji biegnie na nowo po wyznaczeniu kolejnego pełnomocnika z urzędu
·Charakter miesięcznego terminu kasacyjnego jako terminu zawitego
·Znaczenie odmowy sporządzenia kasacji przez adwokata z urzędu dla biegu terminu
·Możliwość skorzystania z instytucji przywrócenia terminu zamiast ponownego liczenia terminu kasacyjnego
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Postanowienie z dnia 15 grudnia 2005 r.
I UZ 33/05
Brak jest podstaw, aby termin do wniesienia kasacji liczyć na nowo od
daty wyznaczania stronie kolejnych pełnomocników z urzędu.
Przewodniczący SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca), Sędziowie SN:
Katarzyna Gonera, Beata Gudowska.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia
2005 r. sprawy z odwołania Krystiana F. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz-
nych-Oddziałowi w R. o rentę z tytułu niezdolności do pracy, na skutek zażalenia
ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 18 maja
2005 r. [...]
o d d a l i ł zażalenie.
U z a s a d n i e n i e
Postanowieniem z dnia 18 maja 2005 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach odrzucił
kasację ubezpieczonego Krystiana F. od wyroku tego Sądu z dnia 13 stycznia 2005
r. w sprawie z odwołania ubezpieczonego przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Spo-
łecznych-Oddziałowi w R. o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Sąd Apelacyjny
wskazał, że kasacja została wniesiona z przekroczeniem ustawowego miesięcznego
terminu, ponieważ wyrok z dnia 13 stycznia 2005 r. wraz z uzasadnieniem doręczono
pierwszemu z wyznaczonych w niniejszej sprawie przez Okręgową Radę Adwokacką
w K. pełnomocnikowi z urzędu (adwokatowi Jakubowi B.) w dniu 2 marca 2005 r., a
kasacja wniesiona przez kolejnego pełnomocnika z urzędu, adwokata Pawła K., zo-
stała wniesiona 7 kwietnia 2005 r.
W zażaleniu na to postanowienie podniesiono, że w przypadku wyznaczenia
przez Okręgową Radę Adwokacką pełnomocnika ustanowionego z urzędu, termin do
złożenia kasacji należy liczyć od dnia doręczenia temu kolejnemu pełnomocnikowi
orzeczenia z uzasadnieniem, co w przedmiotowej sprawie nastąpiło w dniu 14 marca
2
2005 r. Autor zażalenia utrzymywał, że nie wnosił o doręczenie odpisu wyroku z uza-
sadnieniem, lecz zapoznał się z jego treścią przeglądając akta sprawy w Sądzie
Apelacyjnym. W związku z tym, jego zdaniem, uznać należy, iż termin do wniesienia
przez niego kasacji powinien być liczony od dnia otrzymania zawiadomienia o wy-
znaczeniu go do roli pełnomocnika z urzędu tj. od dnia 14 marca 2005 r.
Strona pozwana w odpowiedzi na zażalenie wniosła o oddalenie zażalenia
ubezpieczonego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jest bezzasadne. Nie ulega wątpliwości, iż skarżący wniósł kasację
z uchybieniem terminu z art. 393 4
§ 1 k.p.c., który stanowił, że kasację wnosi się w
terminie miesięcznym od dnia doręczenia orzeczenia stronie skarżącej. Termin ten
jest terminem zawitym. W rozpoznawanej sprawie, ustanowiony postanowieniem
Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 9 lutego 2005 r. i wyznaczony przez Okrę-
gową Radę Adwokacką w K. pełnomocnikiem ubezpieczonego z urzędu, adwokat
Jakub B., otrzymał odpis wyroku wraz z uzasadnieniem w dniu 2 marca 2005 r. [...].
Od tego dnia rozpoczął się bieg miesięcznego terminu do wniesienia kasacji. Wobec
poinformowania Sądu pismem z dnia 7 marca 2005 r. o odmowie sporządzenia ka-
sacji wobec braku podstaw do jej wniesienia [...], Okręgowa Rada Adwokacka w dniu
11 marca 2005 r. wyznaczyła ubezpieczonemu nowego pełnomocnika - adwokata
Pawła K., który o fakcie tym dowiedział się 14 marca 2005 r. Adwokat ustanowiony
dla strony przez sąd może odmówić sporządzenia kasacji, jeżeli byłaby ona niedo-
puszczalna lub oczywiście bezzasadna (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Naj-
wyższego z dnia 21 września 2000 r., III CZP 14/00, OSNC 2001 nr 2, poz. 21). Jed-
nakże odmowa sporządzenia kasacji przez adwokata z urzędu nie wpływa bezpo-
średnio na bieg terminu do jej wniesienia, ponieważ terminy te mają ciągły charakter i
wobec braku przepisów szczególnych nie ma podstaw do przyjęcia zawieszenia lub
przerwania ich biegu ze względu na postawę pełnomocnika (por. postanowienie
Sądu Najwyższego z 16 października 2002 r., IV CKN 424/01, OSNC 2004 nr 3, poz.
39). Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 września 2001 r., II UZ 51/01 (OSNP
2003 nr 13, poz. 324) wskazał, iż nawet złożenie przez stronę wniosku o ustanowie-
nie adwokata z urzędu nie ma wpływu na określony w art. 3934
§ 1 k.p.c. termin do
wniesienia kasacji. Niemożność terminowego wniesienia kasacji z przyczyn niezawi-
3
nionych przez pełnomocnika wyznaczonego z urzędu może być jedynie podstawą do
żądania przywrócenia terminu. Dla takich właśnie sytuacji przewidziana jest instytu-
cja przywrócenia terminu uregulowana w art. 168 § 1 k.p.c. Wszelkie indywidualne
okoliczności powodujące niemożność dotrzymania terminu kasacyjnego zaskarżenia
przez wyznaczonego z urzędu adwokata, de facto powodujące skrócenie miesięcz-
nego terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia, mogą być oceniane jedynie
przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu. Wniosek taki w rozpoznawanej
sprawie nie był zawarty w kasacji sporządzonej przez adwokata Pawła K. Tymcza-
sem, dokonując czynności z możliwością przekroczenia lub z uchybieniem ustawo-
wego terminu do wniesienia kasacji, ustanowiony z urzędu profesjonalny pełnomoc-
nik procesowy powinien mieć świadomość biegu lub upływu tego terminu, a w razie
niezawinionej niemożności jego dotrzymania powinien, równocześnie z kasacją, zło-
żyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Usta-
wowy miesięczny termin kasacyjnego zaskarżenia był określony w art. 3934
§ 1 k.p.c.
i nie było podstaw prawnych do tego, aby termin ten liczyć na nowo, w tym od daty
każdorazowego wyznaczenia kolejnych pełnomocników z urzędu.
Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy na podstawie art. 385 k.p.c. w
związku z art. 397 § 2 i art. 393 18
§ 3 k.p.c. postanowił jak w sentencji.
========================================