I UZ 65/04

uzasadnieniem, powołując się przy tym na treść art. 133 § 3 k.p.c., zgodnie z którym, jeśli w sprawie ustanowiono pełnomocnika, to wszelkich doręczeń należy dokonywać na jego adres. Składający zażalenie wskazał, że sposób liczenia terminu do wniesie- nia kasacji począwszy od daty doręczenia orzeczenia stronie, a nie jej pełnomocni- kowi, narusza procesowe gwarancje strony oraz konstytucyjne prawo do Sądu. Peł- nomocnik wskazał ponadto, że z uwagi na obciążenie pracą w prowadzonej przez siebie kancelarii nie był w stanie przeprowadzić wszystkich czynności potrzebnych do sporządzenia przedmiotowej kasacji do dnia 12 lipca 2004 r., a z aktami sprawy mógł się zapoznać najwcześniej 5 lipca 2004 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji mógł zostać złożony najwcześniej w dniu 10 lipca 2004 r. Rozpoznając zażalenie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. Skład orzekający podziela argumentację prawną przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, nie widzi więc potrzeby jej powtarzania. Trafnie Sąd Apelacyjny przyjął, że wniosek o przywrócenie uchybio- nego terminu do wniesienia kasacji został zgłoszony z naruszeniem art. 169 § 1 k.p.c., czyli po upływie tygodnia od czasu ustania przyczyny tego uchybienia, uzna- jąc, że termin ten rozpoczął bieg od dnia doręczenia pełnomocnikowi zawiadomienia 3 o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu. Sąd Najwyższy od początku orzekania kasacyjnego konsekwentnie wyjaśnia, że przyczyna uchybienia terminowi do złoże- nia kasacji ustaje w dniu, w którym pełnomocnik z urzędu dowiedział się o jego usta- nowieniu (por. postanowienia z 17 listopada 1998 r., II UZ 122/98, OSNAPiUS 1999 nr 22, poz. 736, z 11 października 2001 r., II CZ 163/01, OSNC 2002 nr 5, poz.70). Sąd Najwyższy zauważa, że wszelkie argumenty zmierzające do wydłużenia termi- nów ustawowych poprzez powoływanie się na przeszkody wynikające ze specyfiki wykonywanego zawodu są bezprzedmiotowe, bowiem sprawne zorganizowanie pracy kancelarii należy do pełnomocnika, a każdy radca prawny i adwokat musi się liczyć z ustanowieniem go pełnomocnikiem z urzędu. To, że są to sprawy będące - jak to określił żalący się - „realizacją tzw. prawa ubogich" nie oznacza, że obowiązki wynikające z tego prawa mogą być realizowane w dalszej kolejności w po sprawach prowadzonych „z wyboru". Umiejętność procesowo poprawnego zakwalifikowania takiej sytuacji powinna być elementarnym składnikiem profesjonalizmu w wykonywa- niu zawodu adwokata i radcy prawnego. Żadnego uzasadnienia prawnego nie znajduje pogląd, że „termin do wniesie- nia kasacji należy liczyć od dnia doręczenia pełnomocnikowi orzeczenia wraz uza- sadnieniem". Skład orzekający podziela stanowisko wyrażone nie tylko w kwestiono- wanym przez żalącego się postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2001 r., II UZ 85/01 (OSNAPiUS 2001 nr 20, poz. 503), a także w postanowieniach z 10 września 1998 r., II UZ 70/98 i z 30 października 1998 r., II UZ 101/98. Całkowicie chybiony jest argument zażalenia, że „przyjęcie zaproponowanej przez Sąd wykładni art. 133 § 3 k.p.c. (...) na kwestie początkowego terminu do wniesienia kasacji, naru- sza konstytucyjne prawo strony do sądu". Przede wszystkim, prawo wniesienia kasa- cji nie jest prawem „konstytucyjnym"; z przepisu art. 133 § 3 k.p.c. nie wynika, że ustanowienie pełnomocnika w trakcie trwania postępowania czyni bezskutecznymi doręczenia uprzednio dokonane stronie. Ani ten przepis, ani żaden inny nie nakłada na sąd powinności doręczania wyznaczonemu w sprawie pełnomocnikowi odpisów zaskarżalnych orzeczeń, jeśli ich wcześniejsze doręczenie stronie było skuteczne. Ścisłe przestrzeganie ustawowych terminów nie jest „ograniczeniem możliwości strony skorzystania z prawa do sądu", lecz jednym z elementów przeciwdziałania przewlekłości postępowań sądowych, czyli działaniem zmierzającym do realizacji art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a mianowicie prawa każdego do rozpatrze- nia sprawy przez sąd bez nieuzasadnionej zwłoki. 4 Skład orzekający w sprawie w całej rozciągłości podziela też stanowisko Sądu Najwyższego wielokrotnie już wyrażane w publikowanym orzecznictwie, wyczerpu- jąco uzasadnione w postanowieniu z dnia 18 marca 1999r., I CKN 1046/97 (OSNC 1999 nr 10, poz. 178), że wypłacane przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej po- mocy prawnej udzielonej przez adwokata lub radcę prawnego ustanowionego z urzędu dla strony zwolnionej od ponoszenia kosztów sądowych są wynagrodzeniem przysługującym za usługi prawne wykonane w sposób profesjonalnie poprawny, zgodny z obowiązkiem starannego działania. Kasacja wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu i spóźnionym wnioskiem o jego przywrócenie, nie jest „udziele- niem pomocy prawnej" w rozumieniu rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1349 ze zm.) i dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyznania wyna- grodzenia za sporządzenie kasacji i postępowanie zażaleniowe. ========================================