I PZ 42/01

Postanowienie z dnia 20 lipca 2001 r. I PZ 42/01 Odrzucenia kasacji niedopuszczalnej dokonuje w zasadzie sąd drugiej instancji, lecz z uczynienia tego dopiero przez Sąd Najwyższy nie wynika, iż strona musi mieć wówczas prawo wniesienia środka zaskarżenia. Przewodniczący SSN Katarzyna Gonera, Sędziowie: SN Andrzej Kijowski (sprawozdawca), SA Kazimierz Josiak. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lipca 2001 r. sprawy z powództwa Mieczysława K. przeciwko Stoczni G. S.A. w G. o za- płatę, na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2001 r. [...] o d r z u c i ł zażalenie. U z a s a d n i e n i e Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 22 stycznia 2001 r., I PKN 810/00, od- rzucił kasację, którą powód Mieczysław K. wniósł od postanowienia Sądu Apelacyj- nego - Wydziału Cywilnego w Gdańsku z dnia 1 sierpnia 2000 r. [...], oddalającego jego zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego - Wydziału Cywilnego w Gdań- sku z dnia 31 stycznia 2000 r. [...] o odrzuceniu pozwu w sprawie przeciw Stoczni G. S.A. w G. o zapłatę za projekt racjonalizatorski, gdyż sprawa ta została już rozstrzy- gnięta prawomocnym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 17 maja 1991 r. [...]. Odrzucenie kasacji Sąd Najwyższy uzasadnił niespełnieniem przez nią wymagania z art. 3933 § 1 pkt 3 KPC, to znaczy przedstawienia okoliczności uzasad- niających przyjęcie jej do rozpoznania, który to rygor jest zaliczany do konstrukcyj- nych elementów tego środka zaskarżenia, więc brak takiego elementu ma nieusu- walny charakter i przesądza o niedopuszczalności skargi. Powyższe postanowienie powód „zaskarżył w całości, na zasadzie art. 39319 i art. 3935 KPC, zarzucając mu obrazę przepisu art. 3933 § 1 pkt 3 KPC” oraz doma- 2 gając się „uchylenia zaskarżonego orzeczenia”. W piśmie swym, nazwanym zażale- niem, powód argumentował, że środek ten jest „zasadny i dopuszczalny”. Gdyby bo- wiem kasację odrzucił Sąd drugiej instancji, to powodowi z mocy art. 39318 KPC przysługiwałoby zażalenie, zatem nie powinien on być w gorszej sytuacji prawnej tylko dlatego, iż kasację odrzucił Sąd Najwyższy. Poza tym powód stwierdził, że jego kasacja została sporządzona w dniu 8 września 2000 r, a więc niewiele ponad dwa miesiące od wejścia w życie ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy - Ko- deks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach są- dowych i egzekucji (Dz.U. Nr 48, poz. 554). We wspomnianej wyżej dacie nie było zaś „żadnej praktyki, ani orzecznictwa sądowego w zakresie konstrukcji kasacji w nowym kształcie”. Brakowało zwłaszcza rozstrzygnięć co do tego, czy przesłanki określone w art. 3933 § 1 pkt 3 KPC „powinny być umieszczone we wstępie kasacji, czy w jej uzasadnieniu i w jaki sposób powinny być wyeksponowane”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zażalenie do Sądu Naj- wyższego na postanowienie o odrzuceniu kasacji przysługuje bowiem według art. 39318 § 1 KPC tylko od orzeczenia wydanego przez sąd drugiej instancji. A contrario wynika stąd, że zażalenie nie przysługuje na postanowienie o odrzuceniu kasacji przez Sąd Najwyższy. Oceny tej w żadnym razie nie podważa argument, że skoro niedopuszczalną kasację powinien już na posiedzeniu niejawnym odrzucić sąd dru- giej instancji (art. 3935 KPC), zaś na jego orzeczenie przysługuje środek zaskarżenia w postaci zażalenia, to takim samym środkiem odwoławczym powinna dysponować strona, której kasację odrzucił samodzielnie Sąd Najwyższy. Rzecz bowiem w tym, że w kwestii odrzucania kasacji niedopuszczalnych Sąd Najwyższy działa tylko jako organ kontroli i nadzoru nad orzeczeniami sądów drugiej instancji, więc ich ewen- tualne uchybienia, wyrażające się w nieodrzuceniu danej kasacji, nie mogą prowa- dzić do uprzywilejowywania strony przez próbę wyinterpretowania dla niej prawa do dwukrotnego orzekania o dopuszczalności kasacji przez najwyższy organ władzy sądowniczej, skoro powszechnym standardem jest jednorazowość podobnego roz- strzygnięcia. 3 Za dopuszczalnością przedmiotowego zażalenia nie przemawia tym bardziej argument, że na początku września 2000 r. brakowało orzecznictwa w sprawie nowe- go kształtu kasacji, w szczególności sposobu „przedstawienia okoliczności uzasad- niających rozpoznanie kasacji” (art. 3933 § 1 pkt 3 KPC). Wątpliwości sformułowane przez skarżącego są pozorne, a poza tym przewrotne w tym sensie, że wspomnia- nych okoliczności w kwestionowanej kasacji w ogóle nie podano, wykluczając tym samym ewentualną ocenę poprawności zastosowanej formy. Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ========================================