I PKN 435/00

uzasadnienie jego rozstrzygnięcia odpowiada wymaganiom z art. 328 § 2 KPC. Po- dzielając ustalenia i wnioski Sądu pierwszej instancji, Sąd Apelacyjny i powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1997 r., II UKN 61/97 (OSNAPiUS 1998 r. nr 3, poz. 104) oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1998 r., I PKN 339/98 (OSNAPiUS 1999 r. nr 24, poz. 776), uznał za zbędne powta- rzanie szczególnych ustaleń faktycznych i wniosków pracownych zawartych w moty- wach zaskarżonego wyroku. Powyższy wyrok powódka zaskarżyła kasacją zarzucając naruszenie art. 233 § 1 i art. 244 KPC oraz art. 42 § 1 KP. 4 Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Poza sporem jest, iż powódka domagała się zasądzenia od pozwanego kwoty 57.145 zł odszkodowania, wywodząc swoje roszczenie z § 1 pkt 3 „Pakietu zabez- pieczenia spraw socjalno-bytowych pracowniczych i związkowych pracowników za- trudnionych w Domach Towarowych „C.” SA w W.”, zawartego pomiędzy Międzyza- kładową Komisją Koordynacyjną Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowe- go „Solidarność” Domy Towarowe „C.” SA w W., Komisją Porozumiewawczą Związ- ków Zawodowych Pracowników Domów Towarowych „C.” SA w W. oraz Konsorcjum Inwestorów, jako kupującym od Skarbu Państwa akcje Domów Towarowych „C.” SA w W. Pakiet ten stanowi integralną część umowy kupna-sprzedaży akcji Domów To- warowych „C.” SA w W. Paragraf 10 pkt 5 Porozumienia w sprawie Gwarancji So- cjalnych, Pracowniczych i Związkowych, którym to porozumieniem wprowadzono „Pakiet”, ustanawia właściwość wyłączną do rozstrzygania spraw spornych w przed- miocie porozumienia Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w War- szawie. Powódka nie wytacza powództwa o przywrócenie do pracy, opartego na art. 45 KP w związku z art. 42 § 1 KP przeciwko swojemu pracodawcy, lecz zażądała odszkodowania za rozwiązanie stosunku pracy bez zgody organizacji związkowej w wyniku niezaakceptowania zaproponowanych przez pracodawcę nowych warunków pracy i płacy, do którego zobowiązało się Konsorcjum, nie będące stroną pozwaną w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie brak jest podstaw do uznania, iż zawarty przez Konsorcjum i organizacje związkowe „Pakiet” jest źródłem prawa pracy w ro- zumieniu art. 9 § 1 KP. Nie stał się bowiem, z braku stosownych postanowień two- rzącego go porozumienia, integralną częścią układu zbiorowego pracy, albo regula- minu lub innego opartego na ustawie porozumienia, nie jest też umową bezpośrednią stron stosunku pracy (pracodawcy i pracownika). Dlatego też jego postanowienia ochronne (zakaz wypowiadania bez zgody organizacji związkowej i odszkodowanie w razie złamania tego zakazu) nie mogą być zrealizowane drogą powództwa prze- ciwko pracodawcy. Z tych względów rozstrzygnięcie Sądu drugiej instancji ostatecz- nie odpowiada prawu, jakkolwiek jego argumentacji nie można zaakceptować. Nie znajduje bowiem uzasadnienia wykładnia celowościowa „Paktu”, iż Konsorcjum gwa- rantuje obowiązek bezwzględnej zgody organizacji związkowej wyłącznie na wypo- wiedzenie umowy o pracę o charakterze definitywnym, skoro w świetle orzecznictwa 5 Sądu Najwyższego, ukształtowanego na tle ponad 25-letniego obowiązywania art. 42 § 1 KP, wypowiedzenie warunków pracy i płacy jest, w razie odmowy przyjęcia przez pracownika nowych warunków, w istocie równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę i pociąga za sobą wszystkie skutki wypowiedzenia dokonanego przez praco- dawcę, a także stosuje się do niego odpowiednio przepisy o wypowiedzeniu umowy o pracę. Przeciwne stanowisko mogłoby prowadzić do sytuacji, w których nowe, pro- ponowane pracownikowi warunki byłyby dla niego, ze względu na jego kwalifikacje i predyspozycje, z góry skazane na odrzucenie przez niego, co wszakże zwalniałoby pracodawcę od odpowiedzialności za decyzję o odmowie przyjęcia nowych warun- ków, a w konsekwencji za skutki rozwiązania umowy, zainicjowanego przecież przez tego pracodawcę. Sąd Najwyższy staje więc zatem na stanowisku, że jeżeli strony Pakietu umówiły się, iż wypowiedzenie umowy o pracę wobec osoby wymienionej w § 1 Pakietu wymaga zgody organizacji związkowej, to wymóg tej zgody dotyczy także wypowiedzenia warunków pracy lub płacy. Zgodzić się zatem należy z kasa- cyjnym zarzutem błędnej wykładni art. 42 § 1 KP, z tym jednakże, że nie może on w przedmiotowej sprawie stanowić podstawy rozstrzygnięcia, ponieważ powódka nie dochodziła pozwem przywrócenia do pracy, a odszkodowania i to nie opartego na przepisie art. 45 § 1 KP, lecz na postanowieniach Pakietu, który - zdaniem Sądu Najwyższego - nie może być uznany za źródło prawa, z którego wypływałby obowią- zek pracodawcy do świadczenia na rzecz powódki. Nie mają też uzasadnienia kasa- cyjne zarzuty naruszenia art. 233 § 1 i 244 § 1 KPC, ponieważ Sąd drugiej instancji sam nie przeprowadzał postępowania dowodowego i nie dokonywał oceny wiary- godności i mocy dowodów, a ograniczył się jedynie do zbadania, czy Sąd pierwszej instancji nie naruszył tego przepisu - i dał temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (por. też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 września 1998 r., I PKN 341/98, OSNAPiUS 1999 r. nr 20, poz. 650). Nie pozbawił też Sąd drugiej instancji waloru dowodowego Pakietu i nie zakwestionował jego treści (art. 244 § 1 KPC), jednakże dokonał jego zwężającej wykładni. W ostatecznym rezultacie nie miało to jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia, ponieważ roszczenie powódki - ze względu na brak podstawy prawnej - nie mogło zostać uwzględnione. Nie może bowiem stanowić źró- dła praw i obowiązków pracowniczych akt nie odpowiadający wymaganiom z art. 9 § 1 KP i nie będący umową o pracę w rozumieniu Rozdziału II Działu II Kodeksu pracy. Z powyższych motywów Sąd Najwyższy w oparciu o art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji wyroku. 6 ========================================