I PKN 373/00

Wyrok z dnia 20 kwietnia 2001 r. I PKN 373/00 Do nabycia prawa do nagrody jubileuszowej na podstawie § 9 zarządze- nia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1989 r. w sprawie usta- lenia okresów pracy i innych okresów uprawniających do nagrody jubileuszo- wej oraz zasad jej obliczania i wypłacania (M.P. Nr 44, poz. 358) konieczny jest związek przyczynowy między rozwiązaniem umowy o pracę a przejściem na rentę. Przewodniczący SSN Jadwiga Skibińska-Adamowicz, Sędziowie SN: Józef Iwulski (sprawozdawca), Roman Kuczyński. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2001 r. sprawy z powódz- twa Edwarda G. przeciwko „S.” SA w B. o nagrodę jubileuszową, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 17 lutego 2000 r. [...] o d d a l i ł kasację i nie obciążył powoda kosztami postępowania kasacyjn- ego. U z a s a d n i e n i e Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Bochni wyrokiem z dnia 4 listopada 1999 r. [...] zasądził od strony pozwanej „S.” SA w B. na rzecz powoda Edwarda G. kwotę 7.200,00 zł. Sąd Rejonowy ustalił, że powód był zatrudniony u strony pozwanej na czas nie określony w pełnym wymiarze czasu pracy do dnia 30 września 1998 r., kiedy stosunek pracy uległ rozwiązaniu w związku z wypowiedzeniem umowy o pracę z przyczyn dotyczących pracodawcy. Powód przebywał na zwolnieniu lekar- skim od 12 lipca 1998 r. do 30 września 1998 r., to jest do dnia ustania stosunku pracy, a następnie korzystał z zasiłku chorobowego, aż do czasu przejścia w dniu 8 stycznia 1999 r. na rentę inwalidzką. W chwili rozwiązania stosunku pracy powód miał udokumentowany staż pracy wynoszący 39 lat i 3 miesiące. Obowiązujący u 2 pozwanego Zakładowy Układ Zbiorowy Pracy przewiduje nagrodę jubileuszową po 40 latach pracy w wysokości 600% podstawy wymiaru. Decyzją Państwowego In- spektora Sanitarnego w B. z dnia 25 stycznia 1999 r. stwierdzono u powoda chorobę zawodową, a następnie ZUS orzeczeniem z dnia 18 marca 1999 r. uznał go za trwale niezdolnego do pracy od 25 stycznia 1999 r. w związku z chorobą zawodową. Sąd Rejonowy uznał za usprawiedliwione roszczenie powoda o nagrodę jubileuszo- wą za 40 lat pracy. Zdaniem Sądu mimo, iż strona pozwana rozwiązała z powodem umowę o pracę z przyczyn dotyczących pracodawcy, to jednak choroba w związku z którą powód otrzymał rentę, została uznana za chorobę zawodową. Jako podstawę rozstrzygnięcia Sąd wskazał § 9 zarządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1989 r. w sprawie ustalania okresów pracy i innych okresów upraw- niających do nagrody jubileuszowej oraz zasad jej obliczania i wypłacania (M.P. Nr 44, poz. 358). Pozbawienie powoda nagrody jubileuszowej byłoby w ocenie Sądu pierwszej instancji krzywdzące i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie wyrokiem z dnia 17 lutego 2000 r. [...] zmienił wyrok Sądu Rejonowego i oddalił powództwo. Sąd drugiej instancji stwierdził, że § 9 zarządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1989 r. ma charakter wyjątkowy, gdyż wprowadza możliwość wcze- śniejszego nabycia prawa do nagrody jubileuszowej, mimo nieprzepracowania peł- nego okresu, za który nagroda przysługuje. Określa on wyraźnie przesłanki takiego nabycia prawa. Użyte przez prawodawcę w tym przepisie, sformułowanie „w razie rozwiązania stosunku pracy z powodu przejścia na emeryturę lub rentę” wskazuje na konieczność bezpośredniej zależności między rozwiązaniem stosunku pracy, a przej- ściem na rentę lub emeryturę. Rozwiązanie stosunku pracy z powodem nastąpiło z przyczyn ekonomicznych leżących po stronie pracodawcy i nie miało żadnego związku z jego przejściem na rentę. Wniosek o rentę powód złożył w trakcie przeby- wania na zwolnieniu lekarskim, ale już po rozwiązaniu z nim stosunku pracy, co nie- wątpliwie wyklucza istnienie pomiędzy rozwiązaniem stosunku pracy a przejściem na rentę jakiegokolwiek związku przyczynowego. Kasację od tego wyroku wniósł powód. Zarzucił naruszenie § 9 zarządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1989 r. przez przyjęcie, że po- między zwolnieniem powoda z pracy z przyczyn ekonomicznych, a przejściem na rentę nie ma żadnego związku przyczynowego. Dodatkowo podniósł, że wyrok został wydany bez dokładnego rozpatrzenia sprawy, a w szczególności kwestii ustalenia 3 faktycznego okresu zatrudnienia, dlatego że pominięto okres zatrudnienia w gospo- darstwie rolnym ojca powoda. W uzasadnieniu kasacji powód wywiódł, że otrzymał wypowiedzenie i w jego okresie zachorował, a po zakończeniu choroby złożył wnio- sek o rentę. Ta sytuacja właśnie pozwala na rozszerzające zastosowanie § 9 zarzą- dzenia i przyznanie powodowi prawa do nagrody jubileuszowej. Stanowisko Sądu drugiej instancji jest dla powoda bardzo krzywdzące, gdyż z winy pracodawcy nie zaliczono powodowi okresu zatrudnienia w gospodarstwie jego ojca. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przy braku zarzutów naruszenia prawa procesowego, Sąd Najwyższy jest związany stanem faktycznym stanowiącym podstawę zaskarżonego wyroku (art. 39311 KPC). Nadto w kasacji powód zgłasza nowe fakty i dowody dotyczące zalicze- nia mu pracy w gospodarstwie rolnym do okresu uprawniającego do nagrody jubileu- szowej. Tymczasem zgłaszanie takich nowych faktów i dowodów jest w postępowa- niu kasacyjnym niedopuszczalne. Dlatego jedynym podlegającym rozważeniu za- rzutem jest kwestia wykładni i zastosowania (niezastosowania w tym przypadku) § 9 zarządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1989 r. Powód pró- buje w tym zakresie (choć wyraźnie się na to nie powołuje) zastosować rodzaj wy- kładni prezentowanej w orzecznictwie co do pojęcia przejścia na emeryturę lub rentę przy odprawie z tego tytułu (por. zwłaszcza uchwała z dnia 29 maja 1989 r., III PZP 19/89, OSNCP 1990 r. z. 4-5, poz. 61; wyrok z dnia 23 listopada 1993, I PRN 111/93, OSNCP 1994 r. z. 12, poz. 243). Ten sposób wykładni nie uwzględnia jednak różnicy w treści przepisów, a zwłaszcza jednoznacznego brzmienia § 9 zarządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1989 r. Zgodnie z tym przepisem w razie rozwiązania stosunku pracy z powodu przejścia na emeryturę lub rentę w związku z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową pracownikowi, któremu do nabycia prawa do nagrody brakuje mniej niż 12 miesięcy, licząc od dnia rozwiązania stosunku pracy, nagrodę wypłaca się w dniu rozwiązania stosunku pracy. Wynika z niego wy- raźnie, że rozwiązanie stosunku pracy musi nastąpić „z powodu przejścia” na eme- ryturę lub rentę, a więc że między rozwiązaniem stosunku pracy a uzyskaniem renty musi występować związek przyczynowy i to w chwili tego rozwiązania. Słusznie Sąd drugiej instancji przyjął przy tym, że przepis ten jako szczególny nie może podlegać wykładni rozszerzającej i to wbrew wyraźnej jego treści. 4 Zarzut kasacji nie stanowi więc jej usprawiedliwionej podstawy, co na mocy art. 39312 i 102 KPC prowadzi do rozstrzygnięcia jak w sentencji. ========================================