II UKN 314/00

Wyrok z dnia 6 kwietnia 2001 r. II UKN 314/00 Stwierdzenie choroby zawodowej słuchu nie jest równoznaczne z istnie- niem stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Przewodniczący: SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Zbigniew Myszka, Jadwiga Skibińska-Adamowicz (sprawozdawca) Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2001 r. sprawy z powódz- twa Zdzisława S. przeciwko G. Spółce Węglowej SA Kopalni Węgla Kamiennego „D.” w C. o jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach-Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku z dnia 20 stycznia 2000 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Powód Zdzisław S. w pozwie przeciwko G. Spółce Węglowej SA - Kopalni Węgla Kamiennego „D.” w C. żądał zasądzenia kwoty 9.000 zł z odsetkami tytułem jednorazowego odszkodowania za uszczerbek na zdrowiu wywołany chorobą zawo- dową, tj. przewlekłym urazem akustycznym. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Rybniku wyrokiem z dnia 6 października 1999 r. oddalił powództwo. Ustalił, że powód był zatrudniony w pozwanej Kopalni od 24 sierpnia 1974 r. do 16 kwietnia 1997 r., po czym przeszedł na emeryturę. W ostatnim okresie zatrudnienia pracował jako górnik strzałowy. Przez cały czas pracy w pozwa- nej Kopalni był narażony na działanie hałasu w granicach 81-99 dB. Orzeczeniem z dnia 8 lutego 1999 r. G. Centrum Medyczne - Poradnia Chorób Zawodowych w K. rozpoznało u powoda obustronny niedosłuch typu odbiorczego, o poziomie - po odli- czeniu ubytku fizjologicznego - ucho prawe: 32,6 dB, ucho lewe: 31,0 dB; szept - ucho prawe: 4,5 m., ucho lewe: 4,5 m., i oceniło, że jest to zawodowe schorzenie narządu słuchu w postaci przewlekłego urazu akustycznego. Decyzją z dnia 16 2 marca 1999 r. Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. stwierdził u powoda chorobę za- wodową, tj. uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu. Lekarz Orzecznik Za- kładu Ubezpieczeń Społecznych nie stwierdził jednak z tego tytułu żadnego uszczerbku na zdrowiu, czemu dał wyraz w orzeczeniu z dnia 26 maja 1999 r. Rów- nież biegły sądowy otolaryngolog lekarz Sławomir D. w opinii z dnia 14 września 1999 r. uznał, że choroba zawodowa nie wywołała u powoda uszczerbku na zdrowiu, gdyż powód słyszy szept z odległości powyżej 4 m. Ten zaś fakt, zgodnie z pozycją 41 części D tabeli zamieszczonej w załączniku do rozporządzenia z dnia 17 paź- dziernika 1975 r. Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych oraz Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w sprawie zasad i trybu orzekania o uszczerbku na zdrowiu... (Dz.U. Nr 36, poz. 199), nie daje podstaw do procentowego określenia uszczerbku na zdrowiu. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach - Ośro- dek Zamiejscowy w Rybniku wyrokiem z dnia 20 stycznia 2000 r. oddalił apelację, którą złożył powód od wyroku Sądu pierwszej instancji. Podzielił ustalenia dokonane przez Sąd Rejonowy i ich ocenę prawną. Podkreślił, że warunkiem przyznania jedno- razowego odszkodowania z tytułu choroby zawodowej jest stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu - stosownie do art. 9 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Uszczerbek ten określa się w procentach, według tabeli norm oceny uszczerbku na zdrowiu, zawartej w powołanym przez Sąd Rejonowy rozporządzeniu z dnia 17 października 1975 r. w sprawie zasad i trybu orzekania o uszczerbku na zdrowiu. Zgodnie z poz. 41 części D tej tabeli, wyniki kilkakrotnego badania słuchu powoda nie dały podstaw do ustale- nia u niego uszczerbku na zdrowiu wywołanego chorobą zawodową, choć stwierdze- nie choroby nastąpiło. Upośledzenie ostrości słuchu określa się bowiem słyszalno- ścią szeptu. U powoda zaś słyszalność wynosi ponad 4 m. W kasacji od powyższego wyroku opartej na podstawie przewidzianej w art. 3931 pkt 1 KPC powód zarzucił naruszenie art. 9 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych wskutek błędnej wykładni tego przepisu, polegającej na przyjęciu, że mimo stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, nie ma u niego żadnego uszczerbku na zdrowiu. Ponadto po- wód zarzucił niewyjaśnienie okoliczności faktycznych mających wpływ na wynik sprawy wskutek odmowy dopuszczenia dowodu z innego biegłego z dziedziny laryn- gologii lub otolaryngologii w celu ustalenia, czy uszczerbek na zdrowiu istnieje i w 3 jakim stopniu. Opinia dotychczasowego biegłego nie jest bowiem - wbrew poglądowi Sądu Okręgowego - wszechstronna i wyczerpująca, a o jej mocy dowodowej nie może świadczyć okoliczność, że jest zbieżna z opinią Lekarza Orzecznika, skoro jest on organem strony pozwanej. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania w celu przeprowadzenia dalszego postępowania dowodowego. Wniósł również o zasądzenie kosztów proce- su. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Możliwość kontroli wyroku zaskarżonego kasacją stwarza dla Sądu Najwyż- szego prawidłowo sporządzona kasacja, to znaczy kasacja zawierająca przytoczenie podstaw, na których się opiera, i ich uzasadnienie. Skoro bowiem w myśl art. 39311 KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach podstaw kasacji, to znaczy wskazanych w niej przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego, które - zdaniem skarżącego - zostały naruszone, to brak wskazania tych przepisów unie- możliwia ocenę zaskarżonego wyroku z punktu widzenia prawa. Powyższe stwier- dzenie należy odnieść do zawartego w kasacji powoda zarzutu naruszenia przez Sąd Okręgowy przepisów postępowania, wskutek niewyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych mających wpływ na wynik sprawy, to znaczy faktycznego stanu zdrowia powoda w związku ze stwierdzoną u niego chorobą zawodową. Skarżący sformułował bowiem zarzut, lecz nie podał, jakie przepisy postępowania naruszył Sąd Okręgowy na skutek oddalenia jego apelacji od niekorzystnego wyroku Sądu pierwszej instancji. W następstwie tego Sąd Najwyższy, nie mogąc się odnieść do powyższego zarzutu, przyjął jako miarodajny ustalony w sprawie stan faktyczny. Ten zaś usprawiedliwiał nieuwzględnienie roszczenia powoda o jednorazowe odszkodo- wanie z tytułu uszczerbku na zdrowiu wywołanego chorobą zawodowa. Z dokonanych w sprawie ustaleń wynika, że obustronny niedosłuch typu od- biorczego, będący skutkiem przewlekłego urazu akustycznego i uznany jako choroba zawodowa, nie spowodował u skarżącego ani stałego, ani długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Pozornie może się to wydawać niemożliwe, lecz tego rodzaju sytuację należy oceniać z punktu widzenia istoty uszczerbku na zdrowiu określonej ustawowo. Mianowicie według art. 9 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świad- 4 czeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jednolity: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.) za stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu uważa się „naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynno- ści organizmu” nie rokujące poprawy (stały uszczerbek) lub mogące ulec poprawie (długotrwały uszczerbek). Tymczasem z opinii biegłego lekarza otolaryngologa, do- kumentacji lekarskiej Przychodni Chorób Zawodowych Centrum G. Medycznego w K. oraz z orzeczenia lekarskiego Lekarza Orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecz- nych - Oddziału w R. wynika, że u powoda nie występuje upośledzenie słuchu utrud- niające porozumiewanie się, gdyż słyszy szept obustronnie z odległości powyżej 4 m. Według zaś pozycji 41 części D załącznika do rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych oraz Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 17 października 1975 r. w sprawie zasad i trybu orzekania o uszczerbku na zdrowiu oraz wypłacania świadczeń z tytułu wypadku przy pracy, w drodze do pracy i z pracy oraz z tytułu chorób zawodowych (Dz.U. Nr 36, poz. 199), zawierającego tabelę oceny procento- wej stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, słyszenie szeptu powyżej 4 m oznacza słuch normalny, z którym nie wiąże się uszczerbek na zdrowiu (w tabeli zo- stał on oznaczony jako zero). Dopiero słyszenie szeptu do 4 m traktowane jest jako osłabienie słuchu powodujące uszczerbek na zdrowiu. Ocena upośledzenia czynności organizmu, mająca wpływ na stwierdzenie uszczerbku na zdrowiu, mieści się w sferze ustaleń faktycznych, a nie w sferze sto- sowania bądź wykładni prawa. Dlatego też Sąd Najwyższy nie mógł odnieść zarzutu wadliwego ustalenia uszczerbku na zdrowiu wskutek niedopuszczenia dowodu z opi- nii innego biegłego (lub kliniki) do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 9 ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Ze względu zaś na dokonane ustalenia nie można było uznać, że przepis ten został naruszony. Z przedstawionych zatem przyczyn Sąd Najwyższy orzekł o oddaleniu kasacji (art. 39312 KPC). ========================================