II PK 104/05

uzasadnienie wyroku wyjaśnia przyczyny, dla jakich orzeczenie zostało wydane, spo- rządzane jest już po rozstrzygnięciu sprawy i w tej sytuacji sporządzenie go nawet z naruszeniem wymagań ustawowych tylko wyjątkowo może być uznane za wpływają- ce istotnie na sposób rozstrzygnięcia. Należy przy tym zauważyć, iż - wbrew stano- wisku skarżącego - uzasadnienie wyroku Sądu drugiej instancji zawiera wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, a określenia „raczej” oraz „wydaje się” zostały użyte w kontekście nie mającym znaczenia dla ustalenia faktów o istotnym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy. Skoro zatem podstawa faktyczna zaskarżonego rozstrzygnięcia nie została skutecznie zakwestionowana, przeto ustalenie, iż powód nie został przejęty przez innego pracodawcę, a wyłączną i rzeczywistą przyczyną wypowiedzenia mu warun- ków pracy i płacy była likwidacja zajmowanego przez niego stanowiska głównego księgowego, jest wiążące dla Sądu Najwyższego przy ocenie zasadności podniesio- nej w kasacji podstawy naruszenia prawa materialnego (art. 3931 pkt 1 k.p.c. Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 231 k.p., przy czym - jak wynika z uzasadnienia podstawy kasacyjnej - skarżącemu chodzi o § 1 tego przepisu, zgodnie z którym w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy. Skoro bowiem z niezakwestionowanych w kasacji ustaleń Sądu Okręgowego wynika, iż powód nie został przejęty przez nowego pracodawcę, przeto przepis ten nie mógł zostać w sprawie zastosowany. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, iż - zgodnie z ustaleniami - przejęcie działalności rachunkowo - księgowej przez Spółkę Wydaw- 9 nictwo S. nastąpiło z dniem 5 lipca 2000 r., zaś wypowiedzenie skarżącemu warun- ków pracy i płacy w dacie 27 lipca 2000 r. Wypowiedzenie pracownikowi umowy o pracę przez dotychczasowego pracodawcę, po przejęciu zakładu pracy przez nowe- go pracodawcę w trybie art. 231 § 1 k.p., nie wywołuje skutku rozwiązującego stosu- nek pracy u nowego pracodawcy (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2004 r., II PK 69/04, OSNP 2005 nr 8, poz. 112 oraz z dnia 9 grudnia 2004 r., I PK 103/04, OSNP 2005 nr 15, poz. 220). Przy przyjęciu zatem koncepcji (jednej z za- prezentowanych w kasacji) przejęcia powoda przez nowego pracodawcę, jego żąda- nie przywrócenia do pracy w pozwanej Spółce nie znajdowałoby oparcia w jakiejkol- wiek podstawie prawnej, skoro od dnia 5 lipca 2000 r. stałby się z mocy prawa pra- cownikiem nowego pracodawcy. Zarzut naruszenia art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczegól- nych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczą- cych zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 112, poz. 980 ze zm.) jest zasadny o tyle, iż przepis ten nie znajdował w sprawie niniejszej zastosowania, lecz z innych przyczyn, niż wskazane w kasacji. Do pracow- nika będącego członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej nie stosuje się przepisów art. 10 ust. 3 - 5 tej ustawy, lecz przepis jej art. 6 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i w związku z art. 10 ust. 1. Z art. 10 ust. 1 wynika, iż do indywidualnych zwol- nień pracowników z przyczyn opisanych w art. 1 ust. 1 ustawy stosuje się odpowied- nio jej przepisy, z wyjątkiem art. 2 - 4. A zatem przepis art. 6 ust. 1 ustawy, samo- dzielnie ustanawiający szczególną ochronę stosunku pracy, nie jest objęty wyłącze- niem. Nadto hipoteza art. 10 ust. 3 ustawy wyraźnie odnosi się do szczególnej ochrony „z mocy przepisów Kodeksu pracy lub przepisów szczególnych”, nie odno- sząc się tym samym do przypadków szczególnej ochrony przed rozwiązaniem umowy o pracę, wynikających z przepisów samej ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 1998 r., I PKN 543/97, OSNAPiUS 1999 nr 4, poz. 116, z dnia 1 grudnia 1998 r., I PKN 473/98, OSNAPiUS 2000 nr 2, poz. 56 oraz z dnia 5 lutego 2004 r. I PK 260/03, OSNP 2004 nr 24, poz. 415). Nie oznacza to jednak, iż zaskarżony wyrok w ostateczności nie odpowiada prawu, albo- wiem zarówno art. 6 ust. 1 ustawy, jak i art. 10 ust. 4 ustawy zezwalają na wypowie- dzenie pracownikowi podlegającemu szczególnej ochronie przed rozwiązaniem sto- sunku pracy warunków pracy i płacy, jeżeli nie jest możliwe dalsze zatrudnianie go na dotychczasowym stanowisku pracy z przyczyn określonych w art. 1 ust. 1 ustawy. 10 Skarżący upatruje naruszenia powołanego w kasacji przepisu poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy stanowisko pracy powoda nie zostało zlikwidowane, lecz nadal pozostaje w strukturze pracodawcy. Tym samym przypisuje on w istocie Sądowi Okręgowemu błąd w zastosowaniu przepisów prawa materialnego w stosun- ku do własnej wersji zdarzeń, a nie w odniesieniu do ustalonego przez ten Sąd stanu faktycznego. Z niezakwestionowanych w kasacji ustaleń wynika bowiem, iż z dniem 1 lipca 2000 r. zajmowane przez powoda stanowisko głównego księgowego uległo likwidacji i nie istnieje ono w strukturze organizacyjnej pozwanej Spółki. Skoro zatem pracodawca nie miał możliwości dalszego zatrudniania powoda na dotychczasowym stanowisku pracy z uwagi na jego likwidację, przeto istniała przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie skarżącemu warunków pracy i płacy, a w konsekwencji przesłanki do zastosowania przepisów ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 12 powołanej ustawy, al- bowiem przepis ten w sprawie o przywrócenie do pracy nie znajduje zastosowania, a stanowi podstawę żądania nawiązania (w okolicznościach w nim określonych) nowe- go stosunku pracy, niebędącego stosunkiem pracy na poprzednich warunkach. Przepis art. 12 ustawy nakłada na pracodawcę obowiązek ponownego zatrudnienia pracownika, z którym stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn określonych w art. 1 ust. 1 ustawy, w razie ponownego zatrudniania pracowników w tej samej grupie zawodowej, jeżeli pracownik zgłosi zamiar powrotu do zakładu pracy w ciągu roku od dnia rozwiązania stosunku pracy. Z przepisu tego wynika, iż pracodawca nie może naruszać prawa pierwszeństwa do ponownego zatrudnienia pracownika zgłaszają- cego powrót do pracy, co oznacza, że w przypadku zgłoszenia w zakreślonym przez przepis terminie przez uprawnionego pracownika zamiaru powrotu do zakładu pracy, pracodawca będzie zobowiązany do nawiązania z nim stosunku pracy, pomimo wcześniejszego zatrudnienia w tej samej grupie zawodowej pracownika spoza kręgu uprawnionych. Z przepisu art. 12 ustawy nie wynika natomiast dla pracodawcy zakaz zatrudniania przed upływem wskazanego w nim terminu pracowników spoza kręgu uprawnionych, bądź że przed zatrudnieniem osoby spoza tego kręgu musi powiado- mić uprawnionych pracowników o zamiarze ponownego zatrudniania w ich grupie zawodowej (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2001 r., I PKN 337/00, OSNP 2003 nr 2, poz. 33 oraz z dnia 16 lutego 2005 r., I PK 172/04, OSNP nr 20, poz. 318). 11 Okoliczność, iż po upływie 10 miesięcy od dokonania powodowi wypowiedze- nia warunków pracy i płacy strona pozwana zatrudniła pracownika na stanowisku analityka finansowego w pionie finansowowo-administracyjnym nie świadczy - jak tego chce skarżący - o pozorności likwidacji zajmowanego przez niego stanowiska głównego księgowego, a w konsekwencji przyczyny mającej uzasadniać dokonane wypowiedzenie zmieniające. Z okoliczności tej nie wynika również, aby strona po- zwana w dacie dokonywania powodowi wypowiedzenia warunków pracy i płacy miała już potrzebę zatrudnienia pracownika na stanowisku analityka finansowego i winna stanowisko to zaproponować skarżącemu. Powód nie wykazuje przy tym, aby kiedy- kolwiek zgłosił pracodawcy zamiar podjęcia pracy na stanowisku analityka finanso- wego, bądź powrotu do zakładu pracy na warunkach określonych w art. 12 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r., od którego to zgłoszenia uzależniona jest realizacja przewi- dzianego w tym przepisie uprawnienia pracownika i odpowiadającego mu obowiązku pracodawcy. W konsekwencji nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 45 k.p., znajdują- cego poprzez art. 42 k.p. odpowiednie zastosowanie do wypowiedzenia wynikają- cych z umowy warunków pracy i płacy (przy czym z konstrukcji podstawy kasacyjnej można wnosić, iż skarżącemu chodzi o § 1 obu przepisów), skoro bowiem Sąd Okrę- gowy ustalił, iż dokonane powodowi wypowiedzenie zmieniające było uzasadnione i nie naruszało przepisów o wypowiadaniu umów o pracę, przeto brak było podstaw do jego zastosowania. W sytuacji, gdy z dokonanych w sprawie ustaleń wynika, że wyłączną i rzeczy- wistą przyczyną wypowiedzenia powodowi warunków pracy i płacy była likwidacja zajmowanego przez niego stanowiska pracy, a nie działalność związkowa, bezza- sadny jest również zarzut naruszenia art. 12 i 32 Konstytucji RP oraz art. 3 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych. Powołane przepisy ustawy zasadni- czej formułuję zasady wolności tworzenia i działania związków zawodowych (art. 12) oraz równości wobec prawa i zakazu dyskryminacji z jakiejkolwiek przyczyny (art. 32). Zgodnie z art. 3 ustawy o związkach zawodowych nikt nie może ponosić ujem- nych następstw z powodu przynależności do związku zawodowego lub pozostawania poza nim albo wykonywania funkcji związkowej. W szczególności nie może to być warunkiem nawiązania stosunku pracy i pozostawania w zatrudnieniu oraz awanso- wania pracownika. Przytoczone unormowania, zawierające gwarancje swobód związkowych, nie pozostają w sprzeczności z przepisami prawa pracy zezwalającymi 12 w sytuacjach w nich określonych na rozwiązywanie stosunków pracy z pracownikami wykonującymi funkcje związkowe, w tym przepisami powołanej wyżej ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Z tych przyczyn kasacja podlega oddaleniu w oparciu o przepis art. 39312 k.p.c. ========================================