II PK 304/04

Wyrok z dnia 21 czerwca 2005 r. II PK 304/04 Zasądzenie na podstawie art. 59 k.p. odszkodowania z tytułu rozwiązania z naruszeniem prawa umowy o pracę na czas określony bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 52 § 1 pkt 1 k.p.) nie wyłącza zasądzenia odprawy na pod- stawie art. 8 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakła- du pracy (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 112, poz. 980 ze zm.). Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Barbara Wagner, Zbigniew Hajn. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2005 r. sprawy z powództwa Janusza A. przeciwko A.B. Spółce z o.o. w W. o odszkodowa- nie i odprawę, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 29 kwietnia 2004 r. [...] z m i e n i ł zaskarżony wyrok w pkt I, III i IV w ten sposób, że oddalił apelację strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia Śródmieścia z dnia 25 listopada 2003 r. [...] i zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda 2.200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego i kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Powód Janusz A. wniósł o zasądzenie od pozwanej A.B. Spółki z o.o. w W. kwoty 28.504 zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, odprawy z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o sprostowanie świadectwa pracy poprzez wskaza- nie, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło za wypowiedzeniem przez pracodawcę. Powód zatrudniony był u strony pozwanej na czas określony do dnia 30 czerwca 2006 r. w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku dyrektora naczel- nego. Umowa o pracę została rozwiązana przez pracodawcę bez wypowiedzenia z 2 dniem 20 czerwca 2002 r. „z powodu art. 52 § 1 pkt 1 k.p.” U strony pozwanej miały miejsce zwolnienia grupowe. Spośród 15 zatrudnionych osób w okresie 3 miesięcy poprzedzających rozwiązanie umowy z powodem i 3 miesiące po tej dacie rozwiąza- no umowę o pracę z 7 osobami. Na miejsce powoda nie zatrudniono nikogo nowego. Jego obowiązki przejęli prezes i wiceprezes strony pozwanej. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy dla Wrocławia Śródmieścia - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych - uwzględniając powództwo - zasądził na rzecz powoda kwotę 28.632 zł wraz z odsetkami. Sąd Okręgowy we Wrocławiu zaskarżonym wyrokiem uwzględnił apelację strony pozwanej w zakresie zasądzenia na rzecz powoda odprawy na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 112, poz. 980 ze zm.) i zmienił wyrok Sądu Rejonowego w ten sposób, że zasądzoną na rzecz powoda kwotę obniżył do kwoty 14.316 zł, nie naruszając orzeczenia o odsetkach. Podzielając ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd pierwszej instancji, Sąd Okręgowy stwierdził, iż pracodawca w swym oświadczeniu o rozwiązaniu z powodem umowy o pracę bez wypowiedzenia podał jako przyczynę przepis art. 52 § 1 pkt 1 k.p., czego nie można uznać za speł- nienie zasadniczego warunku prawidłowości takiego oświadczenia - podania przy- czyny, dla której rozwiązano umowę o pracę. Słusznie Sąd Rejonowy uznał, iż roz- wiązanie stosunku pracy z powodem było wadliwe i zasądził na jego rzecz odszko- dowanie (art. 59 k.p.). Sąd Okręgowy nie podzielił jednak poglądu Sądu pierwszej instancji, iż odszkodowanie to podlega kumulacji z odprawą pieniężną z art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o zwolnieniach grupowych. Stąd też uznał, iż żądanie przez powoda odprawy nie mogło być uwzględnione. Kasację od powyższego wyroku wniósł powód. Zarzucił w niej naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o zwolnieniach grupowych oraz art. 58 w związku z art. 59 k.p., przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w razie rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę zawartej na czas określony z naru- szeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę pracownikowi nie może przysłu- giwać obok odszkodowania odprawa pieniężna z tytułu zwolnienia z przyczyn doty- czących pracodawcy. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez odda- lenie apelacji i zasądzenie od strony pozwanej na jego rzecz kosztów postępowania 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest uzasadniona. Przedmiotem sporu w postępowaniu kasacyjnym jest prawo powoda do odprawy przewidzianej w art. 8 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o zwolnieniach grupowych. Sąd Rejonowy oraz powód zgodnie stwierdzają, że je- żeli rozwiązanie stosunku pracy było sprzeczne z prawem, a jednocześnie zwolniony pracownik spełnia przesłanki do uzyskania tej odprawy, to zachodzi kumulacja rosz- czenia o odprawę z roszczeniem o odszkodowanie z tytułu wadliwego rozwiązania stosunku pracy. Jest to pogląd powszechnie przyjęty (por. między innymi uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 1990 r., III PZP 22/90, OSNCP 1991 nr 5-6, poz. 64 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2000 r., I PKN 499/99, OSNAPiUS 2001 nr 12, poz. 407). Przyczyną uwzględnienia apelacji strony pozwa- nej była błędna interpretacja art. 59 k.p. Z przepisu tego wynika, że w razie rozwią- zania przez pracodawcę bez wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas okre- ślony (a taka umowa łączyła strony) pracownikowi przysługuje wyłącznie odszkodo- wanie, jeżeli upłynął już termin, do którego umowa miała trwać lub gdy przywrócenie do pracy byłoby niewskazane ze względu na krótki okres, jaki pozostał do upływu tego terminu. Trafnie podniesiono w kasacji, że słowo „wyłącznie” nie odnosi się do wszystkich roszczeń pracownika wobec pracodawcy, a jedynie ogranicza, we wska- zanym zakresie, prawo wyboru pracownika między roszczeniem o przywrócenie do pracy a roszczeniem o odszkodowanie (art. 56 k.p.) Nadto prawo do odprawy nie jest związane z wadliwością rozwiązania umowy o pracę, lecz powstaje w przypadku spełnienia przesłanek określonych w ustawie z dnia 28 grudnia 1989 r. o zwolnie- niach grupowych. W szczególności zależy od przyczyn zwolnienia pracownika. W rozpoznawanej sprawie przyczyna leżała po stronie pracodawcy, co ustalił Sąd Rejo- nowy, a Sąd Okręgowy nie zmienił tych ustaleń faktycznych. Z tych względów na podstawie art. 39315 § 1 i art. 98 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. ========================================