Sprawa dotyczyła zażalenia spółki na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę kasacyjną w części dotyczącej jednego z zainteresowanych pracowników (R. M.) w sporze o podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Sąd Apelacyjny uznał, że wartość przedmiotu zaskarżenia należy ustalać odrębnie dla każdego ubezpieczonego, a w odniesieniu do R. M. nie przekraczała ona progu 10 000 zł, co czyniło skargę kasacyjną niedopuszczalną. Wnioskodawca twierdził, że sprawa dotyczy objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, a nie samej wysokości składek, więc kasacja powinna być dopuszczalna niezależnie od wartości sporu. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że kwestia ta została już rozstrzygnięta w uchwale siedmiu sędziów: przy wielu decyzjach objętych jednym wyrokiem wartość przedmiotu zaskarżenia oznacza się osobno wobec każdego pracownika. W konsekwencji skarga kasacyjna w sprawie R. M. była niedopuszczalna z uwagi na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia.
Kluczowe kwestie prawne:
·ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne
·czy wartość przedmiotu zaskarżenia należy liczyć odrębnie dla każdego ubezpieczonego pracownika
·dopuszczalność skargi kasacyjnej przy wartości przedmiotu zaskarżenia poniżej progu ustawowego
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
UZASADNIENIE
T. P.W. Sp. z o.o. z siedzibą w B. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu
Apelacyjnego z dnia 17 września 2013 r., sygn. akt … 82/13, w sprawie dotyczącej
wysokości podstawy wymiaru składek.
Sąd Apelacyjny wezwał pełnomocnika wnioskodawcy do wskazania wartości
przedmiotu zaskarżenia biorąc za podstawę różnicę między wysokością składek
ustaloną w zaskarżonych decyzjach a wysokością faktycznie zapłaconych składek.
Wnioskodawca w piśmie procesowym wskazał wartość przedmiotu
zaskarżenia wobec zainteresowanych: W. G. na kwotę 13.344,67 zł, R. M. na
kwotę 5.248,60 zł, M. P. na kwotę 17.088,57 zł.
2
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 21 stycznia 2014 r. odrzucił skargę
kasacyjną w stosunku do zainteresowanego R. M. (pkt 2 postanowienia) -
wskazując, że skarga kasacyjna w stosunku do zainteresowanego okazała się
niedopuszczalna ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, bowiem
stosownie do treści art. 3982
§ 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w
sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest
niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, a w sprawach z zakresu prawa pracy i
ubezpieczeń społecznych - niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Sąd stwierdził, że
zasadnicze znaczenie dla oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej ma prawidłowe
określenie wartości przedmiotu zaskarżenia. W sprawie o podstawę wymiaru
składek na ubezpieczenie społeczne wartość przedmiotu zaskarżenia należy liczyć
odrębnie względem każdego ubezpieczonego pracownika. To, że przedmiot spraw
w warstwie faktycznej i prawnej innych ubezpieczonych w istocie się nie różni, nie
oznacza, że wartość przedmiotu sporu w sprawie jednego ubezpieczonego
zwiększa (składa się na) wartość przedmiotu sporu w sprawie drugiego (innego)
ubezpieczonego. Ubezpieczony pracownik nie jest stroną w sprawie wynikającej z
decyzji pozwanego skierowanej do innego ubezpieczonego pracownika. Przy
współuczestnictwie formalnym, gdy dochodzone są roszczenia oparte na
jednakowej podstawie faktycznej i prawnej wartość przedmiotu zaskarżenia oblicza
się oddzielnie dla każdego ze współuczestników (por. postanowienia Sądu
Najwyższego: z 15 stycznia 2007 r., I PZ 22/06, OSNP 2008 nr 5-6, poz. 71; z 13
września 2006 r., II PZ 31/06, OSNP 2007 nr 19-20, poz. 280; z 12 marca 2003 r., I
PZ 155/02, LEX nr 1130155; z 2 lipca 2009 r., III PZ 5/09, LEX nr 551888; z 14
stycznia 2009 r., IV CZ 105/08, LEX nr 784206). Mając powyższe na uwadze Sąd
wskazał, że wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie o wysokość podstawy
wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne stanowi różnica między wysokością
należnych składek na ubezpieczenie społeczne a wysokością faktycznie
zapłaconych składek obliczonych od przychodów ubezpieczonych osobno w każdej
zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie tak obliczona wartość przedmiotu
zaskarżenia kształtuje się w sprawach zainteresowanego R. M. poniżej dziesięciu
tysięcy złotych (art. 3982
§ 1 k.p.c.). Mając powyższe na względzie, Sąd Apelacyjny
3
odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną w stosunku do wskazanego
zainteresowanego na podstawie art. 3986
§ 2 k.p.c. w zw. z art. 3982
§ 1 k.p.c.
T. P.W. Sp. z o.o. z siedzibą w B. zaskarżył w części, tj. co do pkt 2
postanowienie Sądu Apelacyjnego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia
21 stycznia 2014 r. wydane w sprawie o sygn. akt … 82/13, zarzucając mu
naruszenie przepisów postępowania tj. przepisu art. 3986
§ 2 k.p.c. w związku z
przepisem art. 3982
§ 1 k.p.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że
sprawa, w której wniesiono skargę kasacyjną jest sprawą o wysokość składek na
ubezpieczenia społeczne i skarga kasacyjna nie przysługuje w sytuacji, gdy
wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000,00 złotych. Powód wniósł o:
zmianę postanowienia w zaskarżonej części i przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania w stosunku do zainteresowanego R. M.; zasądzenie od powoda na
rzecz pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego według norm
przepisanych; uchylenie zaskarżonego postanowienia w trybie art. 395 § 2 k.p.c.
jako oczywiście bezzasadnego. W uzasadnieniu zażalenia powód wskazał, co
następuje: „(…) Podstawowym skutkiem uznania osoby wskazanej w art. 8 ust. 2a
ustawy systemowej za pracownika, jest objęcie jej obowiązkowymi
ubezpieczeniami: emerytalno-rentowym, chorobowym i wypadkowym, tak jak
pracownika na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 u.s.u.s. W
związku z tym osoba ta podlega obowiązkowi zgłoszenia z tego tytułu do
wymienionych ubezpieczeń społecznych. Obowiązek ten obciąża płatnika składek
zgodnie z art. 36 ust. 1 i 2 u.s.u.s. Skoro zatem płatnik składek nie dopełnił tego
obowiązku, to organ rentowy w trybie art. 83 § 1 pkt 1 u.s.u.s. w pierwszej
kolejności powinien wydać decyzję o objęciu zainteresowanego obowiązkiem
ubezpieczenia społecznego u tego płatnika składek, tak jak pracownika z tytułu
umowy zlecenia zawartej przez niego z osobą trzecią a świadczonej w istocie na
rzecz swojego pracodawcy. Wobec powyższego sprawa niniejsza dotyczy objęcia
zainteresowanych obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, a wobec tego
przysługuje od orzeczenia sądu drugiej instancji skarga kasacyjna niezależnie od
wartości przedmiotu zaskarżenia.”
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
4
Zażalenie okazało się nieuzasadnione. Podnoszona kwestia dotycząca
sposobu ustalania wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach objęcia jednym
wyrokiem wielu decyzji ustalających płatnikowi składek (pracodawcy) i wskazanym
w tych decyzjach pracownikom podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia
społeczne i zdrowotne, została przez Sąd Najwyższy już rozstrzygnięta. Zgodnie z
uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2014 r.,
II UZP 1/14 (niepublikowane) przyjęto, że „W razie objęcia jednym wyrokiem wielu
decyzji ustalających płatnikowi składek (pracodawcy) i wskazanym w tych
decyzjach pracownikom podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i
zdrowotne wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną oznacza się odrębnie
względem każdego ubezpieczonego pracownika (art. 19 § 2 w związku z art. 3984
§ 3 k.p.c.)”.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na mocy art. 39814
w związku z
art. 3941
§ 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji.