II UZ 83/01

Wygrał pozwany
SN28 listopada 2001·
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła emerytury wojskowej i dopuszczalności kasacji od wyroku potwierdzającego prawidłowość potrącenia z emerytury kwoty 4.127,64 zł jako świadczenia nienależnie pobranego. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację, uznając, że jest to spór o prawo majątkowe, a wartość przedmiotu zaskarżenia nie osiągała progu 10.000 zł. Skarżący twierdził, że potrącenie spowodowało faktyczne wstrzymanie wypłaty emerytury, więc kasacja powinna być dopuszczalna niezależnie od wartości sporu. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wyjaśniając, że wyjątek od progu wartościowego dotyczy tylko spraw o prawne wstrzymanie emerytury lub renty, czyli wynikających z decyzji organu rentowego o wstrzymaniu wypłaty świadczenia, a nie z decyzji o potrąceniu nienależnie pobranych kwot. Potrącenie nie jest tożsame ze wstrzymaniem wypłaty świadczenia. W konsekwencji kasacja była niedopuszczalna.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·Rozróżnienie między wstrzymaniem wypłaty emerytury/renty a potrąceniem świadczeń nienależnie pobranych
  • ·Dopuszczalność kasacji w sprawach z ubezpieczeń społecznych zależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia
  • ·Zakres wyjątku od progu wartościowego dla spraw o przyznanie lub wstrzymanie emerytury/renty
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Postanowienie z dnia 28 listopada 2001 r. II UZ 83/01 Pojęcie sprawy o wstrzymanie emerytury lub renty obejmuje sprawy wy- nikłe z odwołania od decyzji organu rentowego o wstrzymaniu wypłaty świad- czenia, a nie od decyzji o potrąceniu świadczeń nienależnie pobranych (art. 3921 § 1 zdanie drugie KPC). Przewodniczący SSN Andrzej Wasilewski, Sędziowie SN: Andrzej Kijowski (sprawozdawca), Jerzy Kwaśniewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Admini- stracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 28 listopada 2001 r. sprawy z wniosku Stanisława R. przeciwko Wojskowemu Biuru Emerytalnemu w Ł. o wyso- kość emerytury wojskowej, na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 12 września 2001 r. [...] o d d a l i ł zażalenie. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi postanowie- niem z dnia 12 września 2001 r. [...] odrzucił kasację, którą Stanisław R. wniósł od wyroku tego Sądu z dnia 12 lipca 2001 r. [...] orzekającego, że prawidłowe było po- trącenie przez organ rentowy kwoty 4.127,64 zł z emerytury wojskowej należnej ubezpieczonemu. W motywach tego postanowienia Sąd Apelacyjny wskazał, że w sprawach o prawa majątkowe, a taki charakter ma przedmiotowa sprawa, kasacja przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi co najmniej dziesięć tysię- cy złotych (art. 3921 § 1 KPC). Tymczasem wartość ta została przez stronę określona na kwotę 4.127,64 zł, a więc wyraźnie poniżej wspomnianej granicy, co kasację czyni niedopuszczalną (art. 3935 KPC). Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł w imieniu ubezpieczonego jego pełnomocnik - adwokat, zarzucając „naruszenie art. 3931 KPC poprzez przyjęcie, że 2 w sprawie nie doszło do wstrzymania świadczenia emerytalnego” i domagając się na tej podstawie uchylenia zaskarżonego orzeczenia. W uzasadnieniu zażalenia pod- niesiono, że Sąd Apelacyjny uznał, iż „sprawa nie dotyczy przyznania lub wstrzyma- nia emerytury”, chociaż potrącenie kwoty 4.127,64 zł „spowodowało faktyczne wstrzymanie świadczenia emerytalnego”, gdyż „przekracza ona wielokrotnie wyso- kość tego świadczenia”. Poza tym „na marginesie” swych rozważań skarżący „zwrócił uwagę”, że Sąd Apelacyjny zastosował w sprawie przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2000 r., która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2001 r., a więc po wydaniu zaskarżo- nej decyzji. Tymczasem stan faktyczny sprawy dotyczył roku 2000, więc „naruszono zasadę nieretroakcji”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne i podlega oddaleniu. Skarżący nie kwestionuje zresztą tezy Sądu Apelacyjnego, że przedmiotowa sprawa ma charakter sporu o prawo majątkowe, a wartość przedmiotu zaskarżenia nie sięga kwoty dziesięciu ty- sięcy złotych, która według przepisu art. 3921 § 1 KPC stanowi granicę dopuszczal- ności kasacji. Twierdzi natomiast, że decyzja wojskowego organu rentowego o potrą- ceniu z wojskowej emerytury kwoty 4.127,64 zł spowodowała „faktyczne wstrzyma- nie” świadczenia, gdyż „przekracza kilkakrotnie jego wysokość”. Twierdzenie to dla dopuszczalności kasacji nie ma jednak znaczenia. Co prawda przepis art. 3921 § 1 stanowi w zdaniu drugim, że w sporach z za- kresu ubezpieczeń społecznych kasacja niezależnie od wartości przedmiotu zaskar- żenia przysługuje w sprawach o „objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego” oraz o „przyznanie” i o „wstrzymanie” emerytury lub renty, lecz nie chodzi tu o nieja- sne skądinąd „wstrzymanie faktyczne”, tylko o „prawne” wstrzymanie świadczenia. Innymi słowy, chodzi o sprawę wynikłą z decyzji o wstrzymaniu wypłaty świadczeń, wydanej w szczególności na podstawie art. 134 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.). Wstrzymanie wypłaty świadczenia nie może też być identyfikowane z potrącaniem z emerytur lub rent kwoty świadczeń nienależnie pobranych (art. 138 i n. ustawy), co zresztą odbywa się w ustawowo określonych ramach i wbrew sugestii skarżącego nie prowadzi do „faktycznego wstrzymania” wypłaty całego świadczenia. 3 Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39319 w związku z art. 397 § 2 i art. 385 KPC orzekł jak w sentencji, bez ustosunkowywania się do uwag wyrażonych „na marginesie” zażalenia, gdyż dla jego rozpoznania były one bez- przedmiotowe. ========================================