II UZ 17/10

Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2010 r. Sąd Apelacyjny Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odrzucił skargę kasacyjną W. S. w sprawie o wysokość emerytury. Sąd wskazał, że w sprawach z zakresu prawa pracy skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, gdy wartość przedmiotu sporu nie przekracza 10.000 zł. Sprawa, jak zaznaczył sąd, nie ma bowiem charakteru sprawy o przyznanie emerytury, ale o jej wysokość. Wartość przedmiotu sporu została określona w niniejszej sprawie na kwotę 154,68 zł. W tej sytuacji skarga została uznana za niedopuszczalną i odrzucona. 2 Zażalenie na to postanowienie wywiódł pełnomocnik skarżącego podnosząc, że doszło do wadliwego ustalenia, że sprawa toczy się o prawo majątkowe. Jego zdaniem skarżący domaga się prawidłowego stosowania przepisów o ubezpieczeniu społecznym co ma świadczyć o niemajątkowym charakterze sprawy. Oczekiwane zwiększenie wysokości świadczenia (ok. 12 zł miesięcznie) także nie wskazuje na istotnie materialny charakter roszczenia. Wreszcie zauważa skarżący, że podział na prawa majątkowe i niemajątkowe nie jest klarowny, nie ma bowiem zamkniętych katalogów takich prawa a ocena musi być dokonywana indywidualnie w stanie faktycznym sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw. Przede wszystkim należy zauważyć, że sprawa niniejsza ma charakter sporu o wysokość emerytury a nie sporu o „prawidłowe stosowanie przepisów prawa ubezpieczeń społecznych” jak chciałby tego skarżący. Postępowanie przed sądem powszechnym nie może toczyć się w sprawie wykładni przepisów w oderwaniu od skonkretyzowanego żądania strony. W sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych co do zasady przedmiotem sporu jest podleganie ubezpieczeniom społecznym albo prawo do określonego świadczenia z tego ubezpieczenia. Prawidłowe wyłożenie norm tej gałęzi prawa znajduje rację bytu tylko o tyle, o ile służy rozstrzygnięciu konkretnej sprawy – w przedmiocie skonkretyzowanego przez stronę żądania. Żądanie takie w niniejszym postępowaniu stanowiło emerytury w wyższej wysokości, niż to wynikało z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Argument, iż skarżącemu w istocie nie chodzi o uzyskanie wyższego świadczenia a jedynie właściwą wykładnię prawa nie podlega w ogóle ocenie w toku niniejszego postępowania. Nie da się go bowiem rozpoznawać samodzielnie – bez oceny żądania jako takiego. Skoro zaś żądanie dotyczy wartości prawa do emerytury to nie sposób uznać, że stanowi spór o prawo niemajątkowe. Nieistotna pozostaje wartość różnicy między oczekiwaną a otrzymaną emeryturą, bez względu bowiem na jej wymiar daje się ustalić wartość ekonomiczna interesu wnioskodawcy. To, czy 3 dochodzenie tej wartości jest gospodarczo opłacalne, nie przekreśla majątkowego charakteru roszczenia. Twierdzenie, że nie jest możliwe odgórne ustalenie katalogu praw majątkowych i niemajątkowych oraz, że oceny należy dokonywać w okolicznościach konkretnej sprawy pozostają oderwane od niniejszego postępowania. Nie chodzi bowiem o jakiekolwiek nieokreślone prawo, ale o prawo do emerytury. Ma ono wymiar stricte majątkowy i nie są w stanie tego zmienić żadne generalnie istniejące trudności w rozgraniczeniu praw majątkowych i niemajątkowych. Ustalenia te wpływają na ocenę, że skarga kasacyjna jest w sprawie skarżącego niedopuszczalna. Sąd Najwyższy, jako w dużej mierze sąd prawa, może kontrolować rozstrzygnięcia zapadające tylko w tych sprawach majątkowych, w których wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza – gdy idzie o zagadnienia ubezpieczeń społecznych – kwotę 10.000 zł. Celowa jest jego interwencja w przypadkach o niższej wartości, w których w ogóle odmawia się przyznania emerytury lub renty, wstrzymuje się te świadczenia albo gdy problem dotyczy objęcia ubezpieczeniem społecznym. Spór niniejszy do żadnej z tych kategorii nie należy. Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy zażalenie oddalił.