II UKN 157/00

Wyrok z dnia 19 grudnia 2000 r. II UKN 157/00 Przed wejściem w życie ustawy z dnia z dnia 25 czerwca 1999 r. o świad- czeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macie- rzyństwa (Dz.U. Nr 60, poz. 636 ze zm.) istniała możliwość przedłużenia okresu zasiłkowego osobie uprawnionej do renty z tytułu niezdolności do pracy, jeżeli były rokowania wyleczenia choroby, która powstała w czasie wykonywania za- trudnienia i istniały prognozy odzyskania zdolności do pracy wykonywanej przed zachorowaniem (art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 143 ze zm.). Przewodniczący SSN Krystyna Bednarczyk (sprawozdawca), Sędziowie SN: Beata Gudowska, Maria Tyszel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2000 r. sprawy z wniosku Kazimierza K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w B. o wypłatę przedłużonego zasiłku chorobowego, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku dnia 22 grudnia 1999 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 15 grudnia 1998 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w B. odmówił przyznania wnioskodawcy Kazimierzowi K. zasiłku chorobowego od dnia 21 listopada 1998 r. wobec wyczerpania sześciomiesięcznego okresu zasiłko- wego. W odwołaniu od tej decyzji wnioskodawca wniósł o przyznanie mu zasiłku cho- robowego za okres od 21 listopada 1998 r. do 19 lutego 1999 r. Wyrokiem z dnia 7 października 1999 r. [...] Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubez- pieczeń Społecznych w Białymstoku oddalił odwołanie. Sąd ustalił, że wnioskodawca 2 korzystał ze zwolnienia lekarskiego od 25 maja 1998 r. Okres zasiłkowy wynoszący 180 dni upłynął 20 listopada 1998 r. Biegli lekarze okulista, neurolog, kardiolog i chi- rurg stwierdzili, że po 20 listopada 1998 r. wnioskodawca był nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie i rehabilitacja nie rokowały odzyskania zdolności do pracy. Podzielając opinię biegłych Sąd uznał, że nie ma podstaw do przedłużenia okresu wypłaty zasiłku chorobowego w oparciu o przepis art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 143 ze zm.). Apelacja wnioskodawcy od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 22 grudnia 1999 r. [...]. Sąd Apelacyjny uznał za prawidłowe ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji i podzielił jego ocenę prawną. Wyrok ten zaskarżył kasacją wnioskodawca i wskazując jako jej podstawy na- ruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 10 ustawy z dnia 17 grud- nia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie cho- roby i macierzyństwa oraz naruszenie przepisów postępowania - art. 378 § 1 i 2 KPC i 47710 § 2 KPC - wniósł uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Są- dowi Apelacyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu ka- sacji wnioskodawca podniósł, że użyte w przepisie art. 10 powołanej ustawy określe- nie „rokuje odzyskanie zdolności do pracy” Sądy utożsamiają, z odzyskaniem zdro- wia w stopniu eliminującym inwalidztwo występujące przed pierwszym dniem choro- by”. Taka interpretacja przepisu do stanu faktycznego powstałego przed wejściem w życie ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpiecze- nia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. Nr 60, poz. 636) jest niedo- puszczalna, gdyż dopiero w tej ustawie w art. 10 ust. 3 znalazło się postanowienie, że okres zasiłkowy nie ulega przedłużeniu osobie uprawnionej do renty z tytułu nie- zdolności do pracy. Przed tą zmianą pracujący inwalidzi mieli prawo do przedłużenia okresu zasiłkowego. Naruszenie przepisów postępowania polega na dokonaniu ustaleń na podsta- wie opinii biegłych lekarzy nie mających uprawnień ani wiedzy do orzekania o odzy- skaniu zdolności do pracy. Wnioskodawca zgłaszał wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego specjalisty z zakresu medycyny pracy, do którego Sąd Apelacyjny się nie ustosunkował. Nie ustosunkował się także do złożonych przez wnioskodawcę zaświadczeń lekarskich o odzyskaniu zdolności do pracy w warunkach specjalnych 3 na stanowisku radcy prawnego. Gdyby Sąd Apelacyjny rozpoznał te zarzuty, obowią- zany byłby do uchylenia na podstawie art. 378 § 2 KPC wyroku Sądu pierwszej in- stancji, gdyż Sąd ten nie rozpoznał istoty sprawy. Ponadto Sąd Apelacyjny pominął roszczenie wnioskodawcy, które przysługuje mu na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej innymi chorobami, które wystąpiły w ciągu jednego miesiąca po usta- niu zatrudnienia. Sąd Apelacyjny powinien przekazać to żądanie organowi rentowe- mu do rozpoznania w oparciu o przepis art. 47710 KPC. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 39311 KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach ka- sacji, a granice te wyznaczone są wskazanymi w kasacji podstawami. Jeżeli jako podstawę kasacji wskazano naruszenie przepisów postępowania przedmiotem kon- troli kasacyjnej jest zbadanie czy zastosowana przez sąd drugiej instancji procedura była zgodna z powołanymi w kasacji przepisami. Nie podlega kontroli kasacyjnej ewentualne naruszenie innych przepisów postępowania niż wskazane przy określe- niu podstaw kasacji. Zarzut naruszenia przez Sąd drugiej instancji przepisu art. 378 § 2 KPC mógłby stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacji w sytuacji, gdyby Sąd ten nie uchylił wyroku wydanego w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub wyroku nie zawierającego orzeczenia co do istoty sprawy. Postępowanie przed Sądem pierw- szej instancji nie było dotknięte nieważnością, a wyrok tego Sądu oddalający odwo- łanie od decyzji organu rentowego zawiera orzeczenie co do istoty sprawy. Nie było zatem podstaw do uchylenia z urzędu zaskarżonego apelacją wyroku i przepis art. 378 § 2 KPC nie mógł mieć w postępowaniu apelacyjnym zastosowania. Podniesiona w uzasadnieniu kasacji okoliczność, że Sąd Apelacyjny bezpod- stawnie uznał za prawidłowe ustalenia Sądu pierwszej instancji mimo braków w po- stępowaniu dowodowym nie uzasadnia zarzutu naruszenia przepisu art. 378 § 2 KPC. Ponieważ nie podniesiono zarzutu naruszenia przepisów regulujących postę- powanie dowodowe w postępowaniu apelacyjnym i określających zasady oceny do- wodów, ustalenia faktyczne nie mogą zostać poddane kontroli kasacyjnej. Zarzuty podniesione w uzasadnieniu kasacji wykraczają bowiem poza jej podstawy. Nie jest również usprawiedliwioną podstawą kasacji zarzut naruszenia przepi- 4 su art. 47710 § 2 KPC. Przepis ten stanowi, że jeżeli ubezpieczony zgłosił nowe żą- danie, dotychczas nie rozpoznane przez organ rentowy, sąd przyjmuje to żądanie do protokołu i przekazuje go do rozpoznania organowi rentowemu. Zgłoszenie nowego żądania w toku postępowania sądowego toczącego się na skutek odwołania od de- cyzji organu rentowego nie wstrzymuje tego postępowania. Omawiany przepis jest przeszkodą do merytorycznego rozpoznania nowego żądania natomiast sąd musi orzec o żądaniu będącym przedmiotem zaskarżonej decyzji organu rentowego w sytuacji, gdy wnioskodawca zgłaszając nowe żądanie nie cofnął odwołania. Nie wni- kając w kwestię czy nowe żądanie zostało w tej sprawie przez wnioskodawcę zgło- szone i czy istniały podstawy do zastosowania powołanego przepisu, należy stwier- dzić, że ewentualne uchybienia w tym zakresie nie mają żadnego wpływu na rozs- trzygnięcie w sprawie toczącej się na skutek odwołania od decyzji z dnia 15 grudnia 1998 r. Rozstrzygnięcie to nie pozostaje bowiem w związku z nowym żądaniem. Decyzja z dnia 15 grudnia 1998 r. dotyczyła żądania przedłużenia okresu wy- płacania zasiłku chorobowego. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i ma- cierzyństwa zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania choroby nie dłużej jednak niż sześć miesięcy. Przedłużenie tego okresu może nastąpić tylko w warun- kach określonych w art. 10 , który stanowi, że jeżeli po upływie okresu zasiłkowego pracownik jest nadal niezdolny do pracy z powodu choroby, a dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy, wypłata zasiłku ulega przedłuże- niu - nie dłużej jednak niż na okres dalszych trzech miesięcy. Nie jest uzasadniony podniesiony w kasacji zarzut błędnej wykładni tego prze- pisu. Sąd Apelacyjny podzielając pogląd Sądu pierwszej instancji uznał, że w przy- padku wnioskodawcy nie zostały spełnione warunki określone w tym przepisie. Pod- stawą nieuwzględnienia żądania nie było ustalenie, że wnioskodawca mając ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy jest już z tego powodu niezdolny do pracy. Omawiany przepis nie zawiera wprowadzonego w ustawie dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa zastrzeżenia, że okres zasiłkowy nie ulega przedłużeniu osobie uprawnionej do renty z tytułu niezdolności do pracy. Według stanu prawnego obo- wiązującego w dacie zgłoszenia żądania istniała możliwość przedłużenia okresu za- siłkowego osobie uprawnionej do renty z tytułu niezdolności do pracy, jeżeli były ro- kowania wyleczenia choroby, która powstała w czasie wykonywania zatrudnienia i 5 tym samym istniały prognozy odzyskania zdolności do pracy wykonywanej przed za- chorowaniem. Ustalenie, że stan zdrowia wnioskodawcy nie rokował odzyskania zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy, zostało dokonane na podstawie opinii biegłych lekarzy, a w szczególności specjalisty z zakresu chorób oczu. Z opinii tej wynika, że wnioskodawca jest leczony od 1996 r. z powodu guza błony naczy- niowej oka lewego. W 1998 r. nastąpiło odnowienie procesu chorobowego. Mimo zastosowanego leczenia pogorszenie ostrości wzroku oka lewego do 0,3 nie uległo poprawie i może nastąpić dalsze pogorszenie. Rokowania co do odzyskania zdolno- ści do pracy w wyniku dalszego leczenia po upływie sześciomiesięcznego okresu zasiłkowego mogą być stwierdzone tylko na podstawie wiedzy medycznej, zatem jeżeli z opinii biegłych lekarzy wynika, że nie ma takich rokowań, nie ma podstaw do przedłużenia okresu wypłaty zasiłku chorobowego. Kasacja okazała się pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i z tych przy- czyn Sąd Najwyższy w oparciu o przepis art. 39312 KPC ją oddalił. ========================================