II UZ 40/13
Wygrał pozwany
SN6 czerwca 2013·
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę kasacyjną w sprawie o ustalenie kapitału początkowego. Spór dotyczył tego, czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. SN uznał, że ustalenie kapitału początkowego ma charakter majątkowy i jest sprawą o prawa majątkowe, a więc skarga kasacyjna jest dopuszczalna tylko przy wartości przedmiotu zaskarżenia co najmniej 10 000 zł. Sprawa ta nie należy do katalogu wyjątków, w których skarga kasacyjna przysługuje bez względu na wartość sporu. SN wskazał też, że wcześniejszy pogląd z 2004 r. nie został utrzymany w późniejszym orzecznictwie. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Kluczowe kwestie prawne:
- ·dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawie o ustalenie kapitału początkowego
- ·czy sprawa o kapitał początkowy jest sprawą o prawa majątkowe
- ·czy do takich spraw stosuje się wyjątek od progu wartości przedmiotu zaskarżenia
- ·znaczenie późniejszego orzecznictwa dla oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
UZASADNIENIE
W sprawie o ustalenie wysokości kapitału początkowego Sąd Apelacyjny -
Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 28 lutego 2013 r.
odrzucił skargę kasacyjną C. Z. od wyroku tego Sądu z dnia 20 czerwca 2012 r.
jako niedopuszczalną ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia wynoszącą
2.400 zł.
Wnosząc w zażaleniu o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy
sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania, ubezpieczony zarzucił
naruszenie art. 3982
§ 1 w związku z art. 3986
§ 2 k.p.c. Powołał się na wyrok Sądu
Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004 r., II UK 294/03 (OSNP 2004, nr 22, poz.
391), wskazując, że w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych o ustalenie
2
kapitału początkowego skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości
przedmiotu zaskarżenia oraz zarzucił obrazę art. 328 § 2 w związku z art. 361 k.p.c.
ze względu na zdawkowe i zbyt ogólnikowe uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Przedmiotem postępowania, wszczętego odwołaniem od decyzji Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych i zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu
Apelacyjnego, było zastosowanie art. 173 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o
emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst – Dz.
U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) i ustalenie kapitału początkowego.
Wyliczenie kapitału początkowego dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31
grudnia 1948 r., którzy przed dniem 1 stycznia 1999 r. opłacali składki lub za
których opłacili je płatnicy, służy ustaleniu wartości stanowiącej przelicznik
emerytury. Żądanie ustalenia kapitału początkowego ma wymiar majątkowy, w
związku z czym sprawa mająca taki przedmiot jest sprawą o prawa majątkowe, w
której skarga kasacyjna przysługuje tylko wówczas, gdy wartość spornego prawa
nie jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych (art. 3982
§ 1 k.p.c.).
Sprawa o ustalenie kapitału początkowego nie jest sprawą o świadczenie z
ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, nie została zatem
wymieniona wśród spraw, w których skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od
wartości przedmiotu zaskarżenia. Ich zamknięty katalog został określony w
przepisie art. 3982
§ 1 zdanie drugie k.p.c., a należy wskazać, że przepis ten został
wprowadzony później niż uregulowania o kapitale początkowym zawarte w ustawie
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Oczywiste jest, że
wobec kolejności regulacji, gdyby intencją ustawodawcy było takie uregulowanie
tych spraw, by skarga kasacyjna przysługiwała w nich niezależnie o wartości
przedmiotu zaskarżenia, znalazłoby się ono w wymienionym przepisie. Z tego
względu pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004 r.,
II UK 294/03 (OSNP 2004, nr 22, poz. 391) nie został podtrzymany w późniejszym
orzecznictwie (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2007 r.,
II UZ 67/06, OSNP 2008 nr 9-10, poz. 151; z dnia 5 sierpnia 2009 r., II UZ 28/09,
3
OSNP 2011 nr 7-8, poz. 113; z dnia 21 kwietnia 2004 r., II UK 294/03, OSNP 2004
nr 22, poz. 391; z dnia 14 września 2006 r., III UK 92/06 i z dnia 6 października
2009 r., II UZ 31/09; z dnia 2 marca 2012 r., III UZ 1/12, niepubl.).
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 3941
§ 3 w
związku z 39814
k.p.c.).
Dodano: 1 kwietnia 2026