II UZ 67/06

Postanowienie z dnia 27 lutego 2007 r. II UZ 67/06 W sprawie o ustalenie kapitału początkowego skarga kasacyjna jest nie- dopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych (art. 3982 § 1 k.p.c.). Przewodniczący S Małgorzata Wrębiakowska-Marzec, Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lutego 2007 r. sprawy z wniosku Ireneusza W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz- nych-Oddziałowi w P. o kapitał początkowy, na skutek zażalenia wnioskodawcy od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 11 października 2006 r. [...] o d d a l i ł zażalenie. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 8 marca 2006 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu oddalił apelację ubezpieczonego Ireneusza W. od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu Ośrodka Zamiejscowego w Koninie z dnia 30 kwiet- nia 2004 r., którym Sąd Okręgowy zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecz- nych-Oddziału w K. z dnia 19 listopada 2003 r. w ten sposób, że uwzględnił odwołu- jącemu się do wyliczenia kapitału początkowego okres pracy w RSP w W. od dnia 1 stycznia 1979 r. do dnia 31 grudnia 1979 r. W pozostałym zakresie odwołanie ubez- pieczonego oddalił. W dniu 19 lipca 2000 r. ubezpieczony działając przez pełnomocnika wniósł skargę kasacyjną od wskazanego wyżej wyroku Sądu Apelacyjnego. Zarządzeniem z dnia 11 września 2006 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej przez określenie wartości przedmiotu zaskar- żenia - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. W zakreślonym terminie pełnomocnik skarżącego podał, że wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 2 28.563, 48 zł. (wysokość przeciętnego rocznego wynagrodzenia w gospodarce naro- dowej ogłoszonego dla celów emerytalnych za rok 2005.). Postanowieniem z dnia 11 października 2006 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Apelacyjny stwierdził, że sto- sownie do art. 398 2 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysię- cy złotych. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przy- sługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia spo- łecznego. Rozpatrywana sprawa jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych. Nie należy jednak do spraw, o których mowa w art. 398 2 § 2 zdanie drugie k.p.c. Jej przedmiotem bowiem nie jest przyznanie lub wstrzymanie emerytury, lecz wysokość kapitału początkowego. O dopuszczalności skargi kasacyjnej decydować będzie wartość przedmiotu zaskarżenia, którą stanowić będzie różnica pomiędzy wysoko- ścią kapitału początkowego ustaloną w wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu Ośrodka Zamiejscowego w Koninie z dnia 30 kwietnia 2004 r., a wysokością kapitału początkowego ustaloną przy uwzględnieniu jako okresu składkowego - zgodnie z żądaniem skargi kasacyjnej - okresu pracy ubezpieczonego od 1 kwietnia 1977 r. do 31 grudnia 1978 r. Tymczasem pełnomoc- nik ubezpieczonego nie oznaczył we wskazany sposób wartości przedmiotu zaskar- żenia i z całkowicie niezrozumiałych przyczyn podał, że wartość przedmiotu zaskar- żenia stanowi wysokość przeciętnego rocznego wynagrodzenia w gospodarce naro- dowej ogłoszonego dla celów emerytalnych za rok 2005. Według Sądu Apelacyjnego takie określenie wartości przedmiotu zaskarżenia nie stanowi prawidłowego wykona- nia zarządzenia do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Brak bowiem wskazania sposobu ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia bądź ustalenie jej wbrew obowiązującym w tym zakresie przepisom prawa jest równoznaczne z bra- kiem jej wskazania i powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej. Zażalenie na powyższe postanowienie Sądu Apelacyjnego wniósł ubezpie- czony wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu. Skarżący zarzucił naru- szenie art. 3982 § 1 k.p.c. oraz art. 3984 § 2 k.p.c., przez błędną interpretację tych przepisów i uznanie, że rozpatrywana sprawa jest sprawą o prawo majątkowe i wo- 3 bec tego skarga kasacyjna nie czyni zadość art. 3984 § 2 k.p.c., gdyż nie zawiera oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia. Zdaniem skarżącego rozpatrywana sprawa jest sprawą o prawa niemajątkowe i skarga kasacyjna przysługuje niezależ- nie od wartości przedmiotu zaskarżenia. W sprawach o ustalenie kapitału początko- wego skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu za- skarżenia, jeżeli jej zarzuty dotyczą naruszenia zasad ustalenia tego kapitału, a tak właśnie jest w rozpatrywanej sprawie. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c. przez bezpodstawne odrzucenie skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przedmiotem postępowania z odwołania ubezpieczonego od decyzji ZUS Od- działu w K. z dnia 19 listopada 2003 r. zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego- Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 8 marca 2006 r. było ustalenie kapitału początkowego. Nie ma racji skarżący twierdząc, że rozpatrywana sprawa nie jest sprawą o prawa majątkowe i wobec tego skarga kasacyjna przysłu- guje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Na podstawie art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe z za- kresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, w których wartość przedmiotu zaskar- żenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Jednakże w sprawach z zakresu ubez- pieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przed- miotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Nie ulega wątpliwości, że rozpatrywana sprawa z uwagi na jej przedmiot - o ustalenie kapitału początkowego - jest sprawą o prawa majątkowe, w której o dopuszczalności skargi kasacyjnej decy- duje wartość przedmiotu zaskarżenia. „Kapitał początkowy” jest bowiem prawem majątkowym, a z jego ustaleniem związana jest wartość materialna, która będzie przysługiwać uprawnionemu podmiotowi. Sprawa o ustalenie kapitału początkowego nie jest sprawą o przyznanie ani o wstrzymanie emerytury lub renty ani też sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, w których skarga kasacyjna przy- sługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Wynika to z literalnego brzmienia przepisu art. 398 2 § 1 zdanie drugie k.p.c. W przepisie tym został bowiem wyraźnie określony zakres spraw, w których skarga kasacyjna przysługuje niezależ- nie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Wskazany przepis został wprowadzony 4 później niż uregulowania o kapitale początkowym zawarte w ustawie z dnia 17 grud- nia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.). Gdyby intencją ustawodawcy było wprowadzenie dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o ustalenie kapitału początkowego niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, to takie uregulowanie znalazłoby się bez wątpienia w treści przepisu art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c. Sąd drugiej instancji w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że skarżący nie wykonał zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasa- cyjnej przez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Wartość przedmiotu zaskar- żenia w rozpatrywanej sprawie stanowiła różnica pomiędzy wysokością kapitału po- czątkowego ustaloną w wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Spo- łecznych w Poznaniu Ośrodka Zamiejscowego w Koninie z dnia 30 kwietnia 2004 r. a wysokością kapitału początkowego ustaloną przy uwzględnieniu jako okresu skład- kowego - zgodnie z żądaniem skargi kasacyjnej - okresu pracy ubezpieczonego od 1 kwietnia 1977 r. do 31 grudnia 1978 r. Tymczasem pełnomocnik ubezpieczonego nie oznaczył we wskazany sposób wartości przedmiotu zaskarżenia i z całkowicie nie- zrozumiałych przyczyn podał, że wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi wysokość przeciętnego rocznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej ogłoszonego dla celów emerytalnych za rok 2005. Według Sądu Apelacyjnego takie określenie warto- ści przedmiotu zaskarżenia nie stanowi wykonania zarządzenia do uzupełnienia bra- ków formalnych skargi kasacyjnej. Brak wskazania sposobu ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia bądź ustalenie jej wyraźnie nieadekwatne do przedmiotu zaskarżenia jest równoznaczny z brakiem jej wskazania i powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej. Skarżący zakwestionował to ustalenie jednakże bez żadnego uza- sadnienia odwołując się tylko do stwierdzenia, że określił przedmiot zaskarżenia prawidłowo bez jakiegokolwiek ustosunkowania się do ustaleń w tym zakresie za- skarżonego postanowienia. Skarżący zatem także w zażaleniu nadal nie wskazał odpowiednich przesłanek podanej wartości przedmiotu zaskarżenia. Nie można więc uznać zasadności gołosłownego zarzutu dotyczącego ustalenia Sądu drugiej instan- cji, że wykonanie zarządzenia o uzupełnienie braku formalnego skargi kasacyjnej było tylko pozorne. Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 3941 § 3 i art. 39814 k.p.c. ========================================