Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie w sprawie dotyczącej składek na ubezpieczenie zdrowotne od umów zlecenia. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną, uznając sprawę za majątkową i przyjmując, że wartość przedmiotu sporu jest niższa niż próg dopuszczalności kasacji. Sąd Najwyższy nie zgodził się z tym stanowiskiem. Wskazał, że istotą sporu było ustalenie, kto jest zobowiązany do odprowadzania składek, a więc sprawa dotyczy objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Ubezpieczenie zdrowotne zostało uznane za rodzaj ubezpieczenia społecznego, dlatego skarga kasacyjna była dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego i nakazał nadanie biegu skardze kasacyjnej.
Kluczowe kwestie prawne:
·czy sprawa o ustalenie obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie zdrowotne ma charakter sprawy o objęcie ubezpieczeniem społecznym
·czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego
·błędne zakwalifikowanie sprawy jako majątkowej przez sąd apelacyjny
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 12 listopada 2012 r., Sąd Apelacyjny odrzucił skargę
kasacyjną wnioskodawczyni A. R. od wyroku tego Sądu z dnia 26 czerwca 2012 r.,
którym oddalono apelację wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w E. z dnia 25 stycznia 2012 r., w sprawie o
składki na ubezpieczenie zdrowotne, z udziałem zainteresowanych:
Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w E., L. L., D. B. i B. C. W zaskarżonym
postanowieniu, Sąd Apelacyjny stwierdził, że „nie było spornym w sprawie, iż
2
zainteresowane podlegały ubezpieczeniom zdrowotnym (…) a istotą sporu było, kto
ma odprowadzać składki należne za nie z tego tytułu”, uznając w związku z tym, że
wartość przedmiotu sporu w odniesieniu do każdej zainteresowanej stanowi kwota
składek na ubezpieczenie zdrowotne, która była niższa niż dziesięć tysięcy złotych,
tak więc skarga kasacyjna jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu (art. 3986
§
2 k.p.c.).
W zażaleniu na to postanowienie, pełnomocnik wnioskodawczyni zarzucił
naruszenie art. 3982
§ 1 k.p.c. zdanie drugie przez błędną wykładnię tego przepisu i
przyjęcie, że sprawa ma charakter majątkowy, gdy w rzeczywistości sprawa
dotyczy objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego i art. 3982
§ 1 k.p.c.
zdanie pierwsze nie znajduje w niej zastosowania. Wniósł o uchylenie
postanowienia i nadanie biegu skardze kasacyjnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jest uzasadnione. Nie jest wątpliwe, że przedmiotem sporu w
sprawie było ustalenie podmiotu zobowiązanego do odprowadzania składek na
ubezpieczenie zdrowotne z tytułu zawartych umów zlecenia z zainteresowanymi
(stąd oznaczenie przedmiotu sprawy „o składki na ubezpieczenie zdrowotne” nie
było precyzyjne), zaś w orzecznictwie Sądu Najwyższego, nie budzi wątpliwości, że
ubezpieczenie zdrowotne ma charakter ubezpieczenia społecznego (por. np.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2004 r., I UZ 35/04,
OSNP 2005 nr 7, poz. 101 oraz uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia
24 stycznia 2007 r., III UZP 4/06 – OSNP 2007 nr 15-16, poz. 226, w którym
wskazano, że co prawda ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie
ubezpieczeń społecznych rozróżniająca cztery ryzyka ubezpieczeniowe:
emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe, nie objęła ubezpieczenia
zdrowotnego, to jednak należy przyjąć, że ubezpieczenie to jest też rodzajem
ubezpieczenia społecznego zaś jego odrębność wynika przede wszystkim z faktu
odmiennego przedmiotu ochrony oraz odrębności organizacyjnej). Tak więc -
stosownie do art. 3982
§ 1 zdanie drugie k.p.c. - sprawa o objęcie obowiązkiem
tego ubezpieczenia jest sprawą, w której skarga kasacyjna przysługuje bez
3
względu na wartość przedmiotu zaskarżenia. W zażaleniu trafnie określono
przedmiot sporu, gdy się zważy, że podstawę prawną zaskarżonego wyroku,
którym stwierdzono niepodleganie przez zainteresowane ubezpieczeniu
zdrowotnemu z tytułu umów zlecenia zawieranych z ubezpieczoną prowadzącą
pozarolniczą działalność w zakresie usług pielęgniarskich i lekarskich, jednocześnie
przyjmując podleganie przez nie temu ubezpieczeniu z tytułu pracowniczego
zatrudnienia w zainteresowanym Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w E., stanowił
art. 8 ust. 2a w związku z art. 18 ust. 1a w opozycji do art. 9 ust. 1 w związku z art.
32 i art. 66 ust. 1 pkt 1a i art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o
systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz.
1585 ze zm.).
Podobne stanowisko zostało wyrażone przez Sąd Najwyższy w
postanowieniach z dnia 19 lutego 2013 r., II UZ 129/12 oraz 14 maja 2013 r., II UZ
19/13 (niepublikowane).
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji (art. 39816
w
związku z 3941
§ 3 k.p.c.).