II PK 228/12

Uzasadnienie wniosku natomiast powinno nawiązywać do przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w 4 orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Spełnienie wymagania z art. 3984 § 2 k.p.c. powinno zatem przybrać formę wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym skarżący wskaże, jakie występujące w sprawie okoliczności pozwalają na uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jednocześnie uzasadni, dlaczego odpowiadają one ustawowemu katalogowi przesłanek. Poprzestanie w tym zakresie na sformułowaniu podstaw kasacyjnych i ich uzasadnieniu jest niewystarczające, bo chociaż przy konstruowaniu obu wymaganych elementów skargi argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy bada je na różnych etapach postępowania kasacyjnego. Z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wynika konieczność nie tylko powołania się na okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, że przesłanka ta rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że skarżący musi wskazać, w czym - w jego ocenie - wyraża się „oczywistość” zasadności skargi oraz podać argumenty wykazujące, że rzeczywiście skarga jest uzasadniona w sposób oczywisty. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, czyli że jej zarzuty są zasadne „na pierwszy rzut oka” (prima facie) i w sposób oczywisty prowadzą do uznania zaskarżonego wyroku za błędny i jego wzruszenia (por. między innymi postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, niepublikowane i orzeczenia tam powołane). Jest tak dlatego, że o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, iż jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania koniecznej jest wykazanie kwalifikowanej podstawy naruszenia prawa materialnego lub procesowego widocznej przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez wdawania się w pogłębioną analizę prawną. Z tego względu przyjmuje się, że nie spełnia tego wymagania odwołanie się do podstaw kasacyjnych i opatrzenie zawartego tam zarzutu dodatkowo mianem rażącego, ewidentnego lub oczywistego, jeżeli nie zostanie wykazane, w czym przejawia się oczywistość naruszenia wskazywanych przepisów. Z kolei zagadnieniem prawnym jest zagadnienie, które wiąże się z określonym przepisem prawa materialnego lub procesowego lub uregulowaniem 5 prawnym, których wyjaśnienie ma nie tylko znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Wskazanie zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno zatem nastąpić przez określenie przepisów prawa, w związku z którymi zostało sformułowane i wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Dopiero bowiem wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do oceny, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem „prawnym” oraz czy jest to zagadnienie „istotne” (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11; z dnia 13 sierpnia 2002 r., I PKN 649/01, OSNP 2004, nr 9, poz. 158; z dnia 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, Wokanda 2004, nr 7-8, s. 51). W myśl utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por. postanowienie z dnia 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468). Skarżący nie odnosi się do tak rozumianych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W zakresie oczywistej zasadności skargi skarżący ogranicza się do opisu uchybień procesowych Sądów obu instancji i to w sytuacji, gdy kontroli kasacyjnej podlega wyłącznie wyrok Sądu odwoławczego (art. 3981 § 1 k.p.c.), nie przywołując nawet przepisów postępowania, których obraza miałaby niewątpliwie zachodzić i to w sposób prowadzący do uwzględnienia skargi. Odnośnie do obrazy art. 52 § 2 k.p. skarżący nie wskazuje, na czym miałoby polegać przekroczenie określonego w nim terminu, skoro podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie, iż przyczyną rozwiązania przez powódkę w dniu 26 stycznia 2009 r. umowy o pracę z uwagi na ciężkie naruszenie przez pozwany Urząd podstawowych obowiązków pracodawcy było również niewypłacenie powódce w zakreślonym terminie, tj. do 6 dnia 31 grudnia 2008 r. zaległego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. W świetle powyższego ustalenia nie wiadomo również, gdyż skarżący tego nie wykazuje, jakie znaczenie dla wyniku sprawy miałaby mieć wątpliwość wyłaniająca się - w jego ocenie - na tle art. 52 § 2 k.p. i kwalifikowana jako istotne zagadnienie prawne. Co do tej przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania należy zauważyć, że w zakresie wszystkich formułowanych zagadnień skarżący ogranicza się do zaprezentowania własnego stanowiska i stwierdzenia, że „z treści zaskarżonego wyroku wynika, iż Sąd Okręgowy w P. przyjął we wszystkich czterech opisanych zagadnieniach prawnych odmienne od pozwanego stanowisko, ale w żaden sposób go nie uzasadnił, co w pewnym stopniu utrudnia przedstawienie w tym zakresie kontrargumentów”. Tymczasem skonstruowanie zagadnienia prawnego nie polega na polemice z motywami rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji, ale wymaga przeprowadzenia wywodu jurydycznego dla wykazania, że zagadnienie prawne faktycznie istnieje, nie znalazło rozwiązania w dotychczasowej judykaturze Sądu Najwyższego i jest na tyle istotne, że wymaga jego zaangażowania. Odnośnie do wątpliwości formułowanej przez skarżącego na tle art. 943 § 3 k.p. to należy wskazać, że została ona rozstrzygnięta w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2007 r., II PK 228/06 (OSNP 2008 nr 9-10, poz. 126), w którym wskazano, że nie ma przeszkód, aby przy zasądzaniu odpowiednich kwot tytułem zadośćuczynienia za krzywdę spowodowaną mobbingiem sądy pracy uwzględniały odpowiednio zasady i kryteria wypracowane w judykaturze z zakresu orzekania o zadośćuczynieniu za doznaną krzywdę (art. 445 § 1 i art. 448 k.c.), jak i kompensaty szkody wywołanej rozstrojem zdrowia (art. 444 § 1 k.c.; por. także wyrok z dnia 7 maja 2009 r., III PK 2/09, OSNP 2011 nr 1-2, poz. 5, w którym Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że przy ustaleniu rozmiaru zadośćuczynienia po spełnieniu przesłanki dotyczącej rozstroju zdrowia z art. 943 § 3 k.p., można dochodzić zadośćuczynienia nie tylko za ten skutek mobbingu, ale za całokształt doznanej krzywdy). Natomiast podnoszone przez skarżącego kwestie dotyczące art. 943 § 2 i 4 k.p. w ogóle nie są zagadnieniami prawnymi, ale próbą zakwestionowania oceny materiału dowodowego, a w konsekwencji stanowiących 7 podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia ustaleń co do stosowania wobec powódki zachowań posiadających cechy mobbingu oraz wysokości poniesionej przez nią szkody. Oznacza to, że skarżącemu chodzi w istocie o zajęcie przez Sąd Najwyższy stanowiska co do zarzutów podniesionych w ramach podstaw kasacyjnych. Taka okoliczność nie stanowi jednak ustawowej przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania. Z tych względów na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.