II UZ 26/12

UZASADNIENIE Sąd Najwyższy postanowieniem z 15 marca 2012 r. (II BU 9/11) odrzucił skargę D. Z. o stwierdzenie niezgodności z prawem: 1) wyroku Sądu Apelacyjnego z 9 kwietnia 2009 r.; 2) postanowienia Sądu Apelacyjnego z 3 lipca 2009 r., odrzucającego jej skargę kasacyjną od wyroku z punktu 1; 3) postanowienia Sądu Najwyższego z 27 października 2009 r. (II UZ 34/09), oddalającego jej zażalenie na postanowienie z punktu 2. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 4241a § 1 in fine k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje od 2 orzeczeń Sądu Najwyższego, co odniesiono do postanowienia z punktu 3. Ponadto od 25 września 2010 r. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenie, zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., nie może być skierowana przeciwko postanowieniom sądu, zatem była niedopuszczalna również od postanowienia z punktu 2. Natomiast w odniesieniu do wyroku z punktu 1 skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. W zażaleniu D. Z. wniosła o uchylenie postanowienia Sądu Najwyższego z 15 marca 2012 r. (II BU 9/11) i rozpatrzenie jej skargi. W uzasadnieniu kwestionowała ocenę prawną, która zdecydowała o odrzuceniu skargi. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest dopuszczalne i dlatego zostało odrzucone. Choć objęte zażaleniem postanowienie Sądu Najwyższego z 15 marca 2012 r. (II BU 9/11) zostało wydane w trybie szczególnych przepisów o skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, w tym przypadku po stwierdzeniu jej niedopuszczalności, to nawet ten tryb nie uchyla kardynalnej zasady o niedopuszczalności zaskarżania orzeczeń Sądu Najwyższego. Szczególna regulacja dotycząca tej skargi potwierdza jedynie tą zasadę, gdyż również i ta skarga nie przysługuje od orzeczeń Sądu Najwyższego (art. 4241a § 1 k.p.c.). Procedura cywilna ścisłe określa przypadki zażalenia do Sądu Najwyższego, jednak nie jest dopuszczalne zażalenie na orzeczenie Sądu Najwyższego (art. 3941 k.p.c.), również skarga kasacyjna (art. 3981 k.p.c.). Innymi słowy zaskarżalność orzeczeń Sądu Najwyższego stanowiłaby wyjątek, który musiałby być wyraźnie uregulowany. Wyłączenie zaskarżenia orzeczeń Sądu Najwyższego wynika z ustrojowego usytuowania tego Sądu (art. 175 i art. 183 Konstytucji RP), który nie jest sądem powszechnym, a więc ani sądem pierwszej, ani sądem drugiej instancji. Przeciwny wniosek nie wynika z art. 176 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż zasada dwuinstancyjności postępowania dotyczy jedynie spraw przekazanych na mocy ustaw do właściwości sądów powszechnych. 3 Zakres zadań (funkcji) Sądu Najwyższego jest ściśle określony w ustawie z 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym – art. 1 (Dz.U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.). Przepisy tej ustawy, w szczególności dotyczące postępowania przed Sądem Najwyższym (art. 57 i następne), również nie pozwalają przyjąć, iżby orzeczenie Sądu Najwyższego podlegało zaskarżeniu. Z tych motywów orzeczono jak w sentencji.