Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie o ustalenie istnienia stosunku pracy na czas nieokreślony. Spór dotyczył nauczyciela kontraktowego zatrudnionego w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, którego sąd drugiej instancji uznał za pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony od 1 września 2009 r. Pozwany twierdził, że należało zastosować art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela i zawrzeć umowę terminową, powołując się na potrzeby organizacyjne placówki. SN nie badał merytorycznie tych zarzutów, lecz wskazał, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej nie został należycie uzasadniony. Skarżący nie wykazał przesłanki „oczywistej zasadności” skargi ani nie odniósł się do ustawowych podstaw przyjęcia skargi do rozpoznania. W konsekwencji skarga kasacyjna została odrzucona na etapie wstępnym.
Kluczowe kwestie prawne:
·ustalenie, czy nauczyciel kontraktowy powinien być zatrudniony na czas nieokreślony czy określony na podstawie Karty Nauczyciela
·rozłożenie ciężaru dowodu w zakresie wykazania przesłanek zatrudnienia terminowego z art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela
·wymogi formalne i materialne wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym przesłanka oczywistej zasadności
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Uzasadnienie wniosku natomiast powinno nawiązywać do przesłanek przyjęcia
skargi do rozpoznania określonych w art. 3989
§ 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem
3
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1) w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w
orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga
kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Spełnienie wymagania z art. 3984
§ 2 k.p.c.
powinno zatem przybrać formę wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym
skarżący wskaże, jakie występujące w sprawie okoliczności pozwalają na
uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jednocześnie
uzasadni, dlaczego odpowiadają one ustawowemu katalogowi przesłanek.
Poprzestanie w tym zakresie na sformułowaniu podstaw kasacyjnych i ich
uzasadnieniu jest niewystarczające, bo chociaż przy konstruowaniu obu
wymaganych elementów skargi argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy
bada je na różnych etapach postępowania kasacyjnego.
Z art. 3989
§ 1 pkt 4 k.p.c. wynika konieczność nie tylko powołania się na
okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również
wykazania, że przesłanka ta rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że skarżący musi
wskazać, w czym - w jego ocenie - wyraża się „oczywistość” zasadności skargi oraz
podać argumenty wykazujące, że rzeczywiście skarga jest uzasadniona w sposób
oczywisty. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu
(przepisów) nie prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest
oczywiście uzasadniona, czyli że jej zarzuty są zasadne „na pierwszy rzut oka”
(prima facie) i w sposób oczywisty prowadzą do uznania zaskarżonego wyroku za
błędny i jego wzruszenia (por. między innymi postanowienie Sądu Najwyższego z
dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, niepublikowane i orzeczenia tam powołane).
Jest tak dlatego, że o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, iż jej
podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest
wykazanie kwalifikowanej podstawy naruszenia konkretnych i powołanych w
podstawach kasacyjnych przepisów prawa materialnego lub procesowego
widocznej przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez wdawania się w
pogłębioną analizę prawną.
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie niniejszej skargi do rozpoznania
skarżący w ogóle nie ustosunkowuje się do tak rozumianej przesłanki oczywistej
4
zasadności skargi ani nie wykazuje jej istnienia, ograniczając się do powołania
przepisów wskazanych w ramach kasacyjnej podstawy obrazy prawa materialnego,
które - w jego ocenie - zostały naruszone przez Sąd drugiej instancji oraz
wymienienia aktów prawnych, stanowiących podstawę funkcjonowania pozwanego
Ośrodka. Podstawą wywodu skarżącego jest założenie, że z (nawet przez niego
niewskazanych) przepisów tych aktów miałaby wprost wynikać konieczność
zatrudniania przez pozwany Ośrodek nauczycieli na podstawie umów o pracę na
czas określony. Tymczasem żadnego z przepisów, z których obowiązek taki miałby
wynikać skarżący nie przywołuje, a prezentowane przez niego założenie pozostaje
w sprzeczności już tylko z poczynionym w sprawie ustaleniem co do zapewnienia w
arkuszu organizacyjnym odpowiedniego pensum nauczycielom zatrudnionym na
czas nieokreślony. Oznacza to, że skarżący zatrudnia nauczycieli na podstawie obu
rodzajów umów. Jest to oczywiste i nie narusza przepisów prawa, gdyż zgodnie z
art. 10 ust. 4 Karty Nauczyciela zasadą jest zatrudnianie nauczycieli kontraktowych
na czas nieokreślony, jedynie z wyjątkami przewidzianymi w ust. 7 tego artykułu,
zezwalającymi na zawarcie umowy o pracę na czas określony. Ponieważ ta
wyjątkowa podstawa zatrudnienia nie może być zależna od uznania pracodawcy,
ale musi wynikać z faktycznych potrzeb organizacyjnych danej placówki oświatowo-
wychowawczej, przeto obowiązkiem skarżącego wynikającym z ustanowionej w art.
6 k.c. reguły rozkładu ciężaru dowodu było wykazanie, że zawarcie z powodem
umowy o pracę na czas określony było uzasadnione faktyczną potrzebą
organizacyjną wynikającą z okoliczności znanych pracodawcy już w dacie
zawierania umowy obejmującej okres roku szkolnego 2009/2010 i sięgających poza
ten okres (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2008 r., I PK
169/07, LEX nr 448147; z dnia 3 grudnia 2010 r., I PK 122/10, LEX nr 738392; z
dnia 19 maja 2011 r., I PK 267/10, LEX nr 896463).
Skarżący nie kwestionuje oceny Sądu drugiej instancji, że istnienia takich
okoliczności faktycznych nie udowodnił (chociaż powoływał się na nie w odpowiedzi
na pozew), nie wskazuje również przepisów prawa, z których okoliczności te - w
jego ocenie - miałyby wynikać, a tym samym nie może być mowy o wykazaniu
przez niego istnienia przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Wywody
skarżącego wskazują natomiast, że chodzi mu w istocie o zajęcie przez Sąd
5
Najwyższy stanowiska co do zarzutów przedstawionych zaskarżonemu wyrokowi w
ramach kasacyjnej podstawy naruszenia prawa materialnego. Taka okoliczność nie
stanowi jednak ustawowej przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania na podstawie art. 3989
§ 2 k.p.c.