Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powódki do rozpoznania w sprawie o odprawę pieniężną przeciwko Zespołowi Opieki Zdrowotnej. Spór dotyczył tego, czy pracownik, podejmując działania zmierzające do zapewnienia sobie dalszego zatrudnienia po rozwiązaniu stosunku pracy, może zostać uznany za współprzyczyniającego się do rozwiązania umowy w drodze porozumienia stron w rozumieniu art. 10 ust. 1 ustawy o zwolnieniach grupowych. Sąd Najwyższy uznał jednak, że skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania nie został należycie uzasadniony. Samo sformułowanie zagadnienia prawnego i polemika z ustaleniami faktycznymi nie wystarczają do wykazania przesłanek przedsądu z art. 3989 k.p.c. W konsekwencji skarga nie została merytorycznie rozpoznana, a powódki nie obciążono kosztami postępowania kasacyjnego.
Kluczowe kwestie prawne:
·Wymogi formalne wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
·Zakres badania Sądu Najwyższego na etapie przedsądu
·Czy aktywność pracownika w celu zapewnienia sobie dalszego zatrudnienia może stanowić współprzyczynienie się do rozwiązania umowy w trybie porozumienia stron
·Prawo do odprawy pieniężnej przy rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 25 maja 2011 r. Sąd Okręgowy, po rozpoznaniu sprawy z
powództwa G. B. przeciwko Zespołowi Opieki Zdrowotnej o odprawę pieniężną, na
skutek apelacji pozwanego zmienił zaskarżony wyrok w pkt 2 i oddalił powództwo o
odprawę oraz w pkt 6 i 7 to jest w części dotyczącej kosztów.
Powódka zaskarżyła powyższy wyrok skargą kasacyjną w zakresie pkt 1 i 3.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powódka uzasadniła
wystąpieniem istotnego zagadnienia prawnego polegającego na tym, czy
aktywność pracownika zmierzająca do tego, aby nie pozostać bez pracy po
rozwiązaniu stosunku pracy, bez jednoznacznego zaoferowania lub
2
zagwarantowania ciągłości zatrudnienia przez dotychczasowego lub innego
pracodawcę może być uznane za współprzyczynienie się pracownika do
rozwiązania umowy w drodze porozumienia stron (art. 10 ust.1 ustawy z 13 marca
2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy
z przyczyn niedotyczących pracowników). W ocenie powódki skarga kasacyjna, w
świetle argumentacji przytoczonej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w tym w
uzasadnieniu wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, jest oczywiście uzasadniona.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Jednym z koniecznych elementów skargi kasacyjnej jest, jak wynika z
art. 3984
§ 1 pkt 3 k.p.c., wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania i jego
uzasadnienie. Wymóg ten wiąże się, jak wielokrotnie wyjaśniano w orzecznictwie
Sądu Najwyższego, z przesłankami rozważanymi przez ten Sąd podczas tzw.
"przedsądu", a więc na posiedzeniu, którego przedmiotem jest przyjęcie lub
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przesłanki te określone są w
art. 3989
§ 1 k.p.c. i tylko one podlegają badaniu w tej fazie postępowania. W tym
zakresie zachowuje aktualność bogate dotychczasowe orzecznictwo Sądu
Najwyższego publikowane w zbiorze urzędowym i powoływane w komentarzach do
k.p.c. na tle art. 3933
§ 1 pkt 3 w zw. z art. 393 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 k.p.c. w
brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r.
(Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98), zgodnie z którym samo przedstawienie podstaw
kasacyjnych i ich uzasadnienia nie wyczerpuje wymogu wskazania i umotywowania
przyczyn mających przekonywać do przyjęcia skargi do rozpoznania.
Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje wtedy, gdy zachodzi
choćby jedna z przesłanek określonych w powołanym przepisie. Sąd Najwyższy,
badając w tej fazie postępowania skargę kasacyjną, nie jest uprawniony do
określania, która z przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania może być brana pod
uwagę. Przesłankę tę musi określić sama strona skarżąca w uzasadnieniu wniosku
o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Uzasadnienie tego wniosku polega na wyjaśnieniu, a więc na wykazaniu,
dlaczego, w ocenie strony skarżącej, zachodzi któraś z przesłanek określonych w
3
art. 3989
§ 1 k.p.c. Treść tego uzasadnienia nie może być jednak dowolna i należy
ją oprzeć na argumentacji jurydycznej. Jest tak z tej przyczyny, że Sąd Najwyższy,
rozpoznając ten nadzwyczajny środek zaskarżenia, działa w interesie publicznym,
wyjaśniając istotne zagadnienia prawne, dokonując wykładni przepisów budzących
poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, bądź
usuwając z obrotu prawnego orzeczenia wydane w postępowaniu dotkniętym
nieważnością lub oczywiście wadliwe.
Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do
rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że w sprawie występuje istotne
zagadnienie prawne polegające na tym, czy aktywność pracownika zmierzająca do
tego, aby nie pozostać bez pracy po rozwiązaniu stosunku pracy, bez
jednoznacznego zaoferowania lub zagwarantowania ciągłości zatrudnienia przez
dotychczasowego lub innego pracodawcę może być uznane za współprzyczynienie
się pracownika do rozwiązania umowy w drodze porozumienia stron (art. 10 ust.1
ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z
pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników). Powódka
wskazała, iż z uwagi na brak orzecznictwa Sądu Najwyższego w powyższym
zakresie, przy jednoczesnym istnieniu bogatego orzecznictwa w sprawach
dotyczących współprzyczynienia się pracownika do rozwiązania stosunku pracy w
przypadku wręczenia przez pracodawcę oświadczenia o wypowiedzeniu warunków
pracy i płacy, istnieje potrzeba rozstrzygnięcia powyższego zagadnienia prawnego.
W ocenie powódki skarga kasacyjna, w świetle argumentacji przytoczonej w
uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w tym w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie jej do
rozpoznania, jest oczywiście uzasadniona.
Przedstawione uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie
odpowiada wymogowi z art. 3984
§ 1 pkt 3 k.p.c. Jak wyżej wskazano, uzasadnienie
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinno zawierać
wykazanie, przy pomocy jurydycznej argumentacji, że w sprawie rzeczywiście
występują przesłanki uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, czego w skardze
kasacyjnej powódki brak. Trzeba wyraźnie podkreślić, że rzeczą Sądu
Najwyższego przy ocenie, czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania,
nie jest doszukiwanie się w uzasadnieniu podstaw skargi jurydycznej argumentacji
4
mającej wykazać istnienie istotnego zagadnienia prawnego. Przedstawienie takiej
argumentacji w uzasadnieniu podstaw skargi służy bowiem jedynie wykazaniu
zarzucanego naruszenia prawa materialnego lub procesowego, a nie uzasadnieniu
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Samo zaś sformułowanie
zagadnienia prawnego, bez przedstawienia jurydycznej argumentacji służącej
wykazaniu, że to zagadnienie rzeczywiście występuje i wymaga wyjaśnienia przez
Sąd Najwyższy, nie zastępuje uzasadnienia takiego wniosku (postanowienie Sądu
Najwyższego z 16 kwietnia 2008 r. I CZ 11/08 LEX nr 393883).
Jeżeli zaś chodzi o samo sformułowanie zagadnienia prawnego, wskazać
należy, że w dotychczasowej judykaturze Sądu Najwyższego wyrażono pogląd, iż
nakłada to na skarżącego obowiązek wywiedzenia i uzasadnienia występującego w
sprawie problemu prawnego w sposób zbliżony do tego, jaki przyjęty jest przy
przedstawieniu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie
art. 390 k.p.c. (por. postanowienie SN z dnia 9 maja 2006 r., sygn. akt V CSK
75/06, niepubl.). Sformułowane zagadnienia winny zatem odwoływać się w sposób
generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej
wykładni, a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przyczyni się do rozwoju
jurysprudencji i prawa pozytywnego. Rolą Sądu Najwyższego, jako najwyższego
organu sądowego w Rzeczypospolitej Polskiej, nie jest bowiem działanie w
interesie indywidualnym, lecz powszechnym, poprzez ochronę obowiązującego
porządku prawnego przed dowolnością orzekania i ujednolicanie praktyki
stosowania prawa pozytywnego (por. postanowienie SN z dnia 4 lutego 2000 r.,
sygn. akt II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). Nie każde orzeczenie, nawet
błędnie wydane, zasługuje na kontrolę w postępowaniu kasacyjnym. Powódka
podważa ustalenia faktyczne i prawidłowość postępowania dowodowego i tych
kwestii dotyczą jej wątpliwości, w istocie nie formułuje natomiast żadnego
zagadnienia prawnego, ograniczając się do wyartykułowania pytania, które nie
zostało poparte wystarczającym uzasadnieniem wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania. Skarga nie spełnia zatem wymogów kwalifikujących do
nadania jej dalszego biegu.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989
k.p.c.