II PZ 43/11

Uzasadnienie M. B. w pozwie przeciwko ENEA S.A. wniósł o zasądzenie odszkodowania w wysokości 11.800 zł, odpowiadającego jednomiesięcznemu wynagrodzeniu za 2 rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie, przy czym w toku sprawy rozszerzył żądanie, domagając się zasądzenia od pozwanej dodatkowo kwoty 30.000 zł tytułem utraty spodziewanego zarobku w związku z wycofaniem się nowego pracodawcy z wcześniejszej propozycji zatrudnienia. Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 31 maja 2011 r. zasadził od pozwanego na rzecz powoda żądaną pierwotnie kwotę 11.800 zł tytułem odszkodowania na podstawie art. 56 w związku z art. 58 k.p. oraz kwotę 10.700 zł tytułem odszkodowania uzupełniającego. W pozostałym zakresie powództwo oddalił, a koszty procesu miedzy stronami wzajemnie zniósł. Wyrokiem z dnia 2 września 2011 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, „obciążając go kosztami postępowania odwoławczego w zakresie poniesionym i z tego tytułu zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 60 zł”. Za podstawę orzeczenia o kosztach przyjął art. 98 § 1 i 3 k.p.c. oraz § 12 ust. 1 pkt 1 w związku z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). W uzasadnieniu powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2011 r. (I PZP 6/10, OSNP 2011 nr 21-22, poz. 268). Powód wniósł zażalenie na orzeczenie o kosztach postępowania w części, w jakiej Sąd Okręgowy nie orzekł o kosztach zastępstwa procesowego wynikających z żądania zasądzenia odszkodowania uzupełniającego w kwocie 10.700 zł. Zarzucił naruszenie § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w związku z § 6 pkt 5 rozporządzenia oraz § 12 ust. 1 pkt 2 wynikające z nieuwzględnienia żądania powoda zasądzenia odszkodowania uzupełniającego na podstawie przepisów prawa cywilnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3 W uchwale z dnia 24 lutego 2011 r. (I PZP 6/10, OSNP 2011 nr 21-22, poz. 268), na którą powołał się Sąd drugiej instancji w związku z orzeczeniem o zwrocie kosztów postępowania apelacyjnego, Sąd Najwyższy rozstrzygnął kwestię podstawy prawnej zasądzenia opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego w sprawie o odszkodowanie, o którym mowa w art. 56 § 1 w związku z art. 58 k.p. Nadał moc zasady prawnej stwierdzeniu, że w takim wypadku obowiązuje stawka minimalna opłaty określona w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), obejmująca prowadzenie sprawy o nawiązanie umowy o pracę, uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne, przywrócenie do pracy lub ustalenie sposobu ustania stosunku pracy. Inny był przedmiot sprawy wytoczonej przez skarżącego, którego roszczenia obejmowały odszkodowanie na podstawie art. 56 w związku z art. 58 k.p. oraz osobne żądanie odszkodowania tytułem utraty spodziewanego zarobku w związku z wycofaniem się nowego pracodawcy z wcześniejszej propozycji zatrudnienia. Tego rodzaju żądanie nie jest żądaniem alternatywnym, o którym orzekał Sąd Najwyższy w cytowanych uchwałach, lecz takim, które może być zgłoszone w odrębnym pozwie (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 listopada 2007 r., SK 18/05, OTK-A 2007 nr 10, poz. 128). Dochodzenie tego roszczenia w sprawie objętej wyrokiem z dnia 2 września 2011 r. Sądu Okręgowego w P. uzasadnia – na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. – uwzględnienie w rozstrzygnięciu o kosztach procesu należnych od strony przegrywającej sprawę zwrotu poniesionych przez nią kosztów niezbędnych i celowych, w tym kosztów reprezentowania przez adwokata, według stawek określonych w odrębnych przepisach (art. 98 § 3 k.p.c.). W sprawie, w której pracownik odwołuje się od rozwiązania umowy o pracę oraz żąda odszkodowania na podstawie art. 415 k.c. w związku z art. 300 k.p. zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia jego praw obejmuje opłaty za czynności adwokackie ustalone na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie 4 oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Skoro stawki minimalne, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie, ustala się według kryterium wartości przedmiotu sprawy lub rodzaju sprawy, to wynagrodzenie pełnomocnika występującego w sprawie o odszkodowanie na podstawie prawa cywilnego obok odszkodowania należnego na podstawie kodeksu pracy jest w pierwszej kolejności powiązane z wartością przedmiotu sprawy (§ 12 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia). W sprawach z zakresu prawa pracy o wynagrodzenie za pracę lub odszkodowanie – inne niż wymienione w § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia – stawki minimalne wynoszą 75% stawki obliczonej na podstawie § 6 od wartości wynagrodzenia lub odszkodowania będącego przedmiotem sprawy, skoro zatem tytułem odszkodowania uzupełniającego strona pozwana uległa co do kwoty 10.700 zł, wynagrodzenie pełnomocnika strony wygrywającej w postępowaniu apelacyjnym przed Sądem Okręgowym, który prowadził sprawę także przed Sądem pierwszej instancji, powinno wynieść 900 zł i taką kwotę Sąd Najwyższy ujął w postanowieniu wydanym na podstawie art. 3941 § 3 w związku z 39816 k.p.c.). O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w związku z § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie.