Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego oddalającego roszczenia pracownika o wynagrodzenie oraz należności z tytułu podróży służbowych. SN wskazał, że skarga taka co do zasady przysługuje od wyroków sądu drugiej instancji, a wyjątkowo od wyroku sądu pierwszej instancji tylko wtedy, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych praw, a strona wykaże szczególny, wyjątkowy wypadek uzasadniający brak skorzystania ze zwykłych środków zaskarżenia. W tej sprawie powód nie przedstawił żadnego uzasadnienia, dlaczego nie wniósł apelacji, więc nie spełnił przesłanek z art. 4241 § 2 k.p.c. SN nie badał merytorycznie roszczeń płacowych, lecz zakończył sprawę na etapie formalnym i zasądził od powoda koszty zastępstwa procesowego.
Kluczowe kwestie prawne:
·dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji
·wymóg wykazania 'wyjątkowego wypadku' z art. 4241 § 2 k.p.c.
·brak uzasadnienia dla niezaskarżenia wyroku apelacją
·roszczenia o wynagrodzenie i należności z tytułu podróży służbowych
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy, działając jako sąd pierwszej instancji, wyrokiem z dnia 24
czerwca 2010 r., oddalił powództwo T. P. (powód) przeciwko P. G. prowadzącemu
działalność gospodarczą pod nazwą V. o zapłatę równowartości kwoty 7980,27
GBP z tytułu podróży służbowych odbywanych poza granicami kraju oraz tytułu
niewypłaconego wynagrodzenia za pracę oraz kwoty 1218 z tytułu wynagrodzenia
za pracę w ramach podróży służbowej wraz z ustawowymi odsetkami.
2
Powód pismem z dnia 11 kwietnia 2011 r. zaskarżył powyższy wyrok
w całości skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem. Wykonując dyspozycję
art. 4245
§ 1 pkt 5 k.p.c. pełnomocnik powoda argumentuje, że wzruszenie
zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie jest możliwe,
ponieważ brak ustawowej podstawy do wznowienia postępowania, zaś
przedmiotowy wyrok nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną. Pełnomocnik
powoda wywodzi, że w niniejszej sprawie zachodzi szczególny przypadek, o którym
mowa w art. 4241
§ 2 k.p.c. Zaskarżone orzeczenie narusza bowiem jedną
z podstawowych zasad porządku prawnego, jakim jest prawo do wynagrodzenia za
wykonaną pracę, będące z kolei podstawową zasadą prawa pracy wyartykułowaną
w art. 13 k.p. Zaskarżone orzeczenie pozbawia bowiem powoda dodatków do
wynagrodzenia, które przysługiwały mu z tytułu podróży służbowych poza
granicami kraju, zaś wydając zaskarżone orzeczenie Sąd Okręgowy zaakceptował
stosowane przez pozwanego praktyki, które należy uznać za niezgodne
z powyższą podstawową zasadą prawa pracy.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Zasadniczo skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem służy zaskarżaniu
prawomocnych wyroków sądów drugiej instancji kończących postępowanie
w sprawie. Wyjątkowo natomiast, zgodnie z art. 4241
§ 2 k.p.c., skarga służy także
od prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji, gdy niezgodność z prawem
wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych
wolności albo praw człowieka i obywatela. Jeżeli zatem skargę wniesiono w sytuacji
określonej w art. 4241
§ 2 k.p.c., w skardze tej powinno znaleźć się bliższe
uzasadnienie tego, że występuje właśnie wyjątkowy wypadek uzasadniający
wniesienie skargi (postanowienia SN z dnia 18 marca 2007 r., IV CNP 48/07,
niepublikowane; z 23 stycznia 2009 r., I CNP 107/08, Lex Nr 738071; z dnia
22 czerwca 2011 r., II BP 7/11, niepublikowane).
Wstępnym warunkiem zastosowania przepisu art. 4241
§ 2 k.p.c. jest
zaistnienie owego „wyjątkowego wypadku”. Za taki w dotychczasowym
orzecznictwie uznaje się między innymi nieskorzystanie przez stronę
3
z przysługującego jej środka zaskarżenia z powodu ciężkiej choroby, katastrofy,
klęski żywiołowej lub błędnej informacji udzielonej przez pracownika sądu
(postanowienia SN z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC z 2006 r., Nr 6, poz.
113; z dnia 22 czerwca 2011 r., II BP 7/11). Pojęcie „wyjątkowego wypadku” odnosi
się do szczególnych okoliczności i przyczyn usprawiedliwiających nieskorzystanie
przez stronę z przysługujących jej zwykłych środków prawnych (postanowienia SN
z dnia 23 stycznia 2009 r., I CNP 107/08; z dnia 9 maja 2008 r., I CNP 19/08,
niepublikowane). Natomiast podjęcie czynności procesowych nieadekwatnych do
należytej ochrony interesów strony nie pozwala przyjąć, że do niezaskarżenia
kwestionowanego w skardze orzeczenia doszło na skutek wyjątkowych
okoliczności w rozumieniu art. 4241
§ 2 k.p.c. (wyrok SN z dnia 24 czerwca 2009 r.,
I CNP 28/09, niepublikowane).
Skarga powoda o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Sądu
Okręgowego nie spełnia powyższych wymogów. Nie zawiera bowiem w części
dotyczącej przesłanki, o której mowa w art. 4241
§ 2 k.p.c., żadnego wywodu
pozwalającego przekonać Sąd Najwyższy o zaistnieniu takiej wyjątkowej sytuacji w
sytuacji, gdy powód nie skorzystał za zwykłego środka prawnego zaskarżenia
wyroku Sądu pierwszej instancji w postaci apelacji (postanowienie SN z dnia 16
czerwca 2011 r., I CNP 1/11, niepublikowane).
Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 4248
§ 1
k.p.c. orzekł jak w sentencji.