I PK 8/11

Uzasadnienie Powódka G. Ż. domagała się przywrócenia do pracy u pozwanego Poczty Polskiej S.A. Centrum Zarządzania Kadrami Wydział Regionalny w B. w związku z wypowiedzeniem stosunku pracy z przyczyn nieleżących po stronie pracownika. Sąd Rejonowy w B. wyrokiem z 12 maja 2010 r., przywrócił powódkę do pracy uznając, że przyczynę wypowiedzenia sformułowano wadliwie bo w sposób zbyt ogólnikowy. Apelację od tego orzeczenia złożyła pozwana Spółka. Wyrokiem z 22 lipca 2010 r., Sąd Okręgowy w B. zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że zasądził na rzecz powódki odszkodowanie w miejsce przywrócenia do pracy. Zdaniem Sądu wadliwość wypowiedzenia nie budziła wątpliwości. Uznał jednak, że przywrócenie powódki do pracy nie ma racji bytu, albowiem zachodzą przesłanki z art. 45 § 2 k.p. Przypomniał, że powódka złożyła zaświadczenie lekarskie przeprowadzone przez lekarza medycyny pracy, stwierdzające niezdolność powódki do pracy na zajmowanym przez nią przed rozwiązaniem stosunku pracy stanowisku. Ponadto wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż między powódką a współpracownikami oraz przełożonymi istniał konflikt. Okoliczności te uzasadniały odmowę przywrócenia powódki do pracy. Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wywiódł pełnomocnik powódki, zarzucając błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 45 § 2 k.p. przez przyjęcie, że istnieją przesłanki dla jego zastosowania, art. 316 k.p.c. w zw. z art. 382 k.p.c. przez naruszenie zasady bezpośredniości, polegającej na poczynieniu ustaleń faktycznych odmiennych od ustaleń sądu rejonowego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego a także art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 231 k.p.c. przez zaniechanie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3 Skarga kasacyjna pozostaje bezzasadna i nie może wpłynąć na uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Zarzuty naruszenia prawa procesowego podniesione w skardze w części w ogóle nie podlegają rozpoznaniu (art. 233 § 1 k.p.c.) ze względu na treść art. 3983 § 3 k.p.c., w pozostałej części w ogóle nie znajdują uzasadnienia. Z uzasadnienia skargi nie wynika, w jaki sposób sąd II instancji naruszył art. 231 k.p.c., tj. jakie domniemania faktyczne wywiódł z treści materiału dowodowego. Zarzut ten w ogóle nie daje się więc ocenić. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 316 k.p.c. w zw. z art. 382 k.p.c. pozostaje on bezzasadny, już choćby dlatego, że normy te nie regulują zasady bezpośredniości. Nie doszło do ich naruszenia, albowiem sąd orzekał na podstawie materiału zgromadzonego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. To, że dokonał jego innej oceny, w szczególności, że uwzględnił te dowody (szczególne znaczenie ma zaświadczenie lekarskie powódki z 1 grudnia 2009 r.), które nie zostały ocenione przez sąd I instancji, nie stanowi o wadliwości postępowania dowodowego. Sąd odwoławczy samodzielnie ocenia materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i takiej oceny dokonał sąd w zaskarżonym orzeczeniu. Nie ma podstaw do kwestionowania takiego postępowania. Sąd II instancji, w przeciwieństwie do sądu rejonowego, oceniał zasadność przywrócenia do pracy w kontekście niemożliwości i niecelowości takiego działania. Nie musiał przy tym uzupełniać postępowania dowodowego, albowiem z już zgromadzonego materiału wynikało co najmniej, że przywrócenie do pracy powódki było niemożliwe. Strona powodowa złożyła do akt sprawy zaświadczenie lekarza medycyny pracy o niezdolności powódki do pracy na zajmowanym przed rozwiązaniem stanowisku pracy. Stosownie do art. 229 § 4 k.p. pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika, który nie przedstawi aktualnego orzeczenia lekarza medycyny pracy, świadczącego o zdolności do wykonywania pracy. Powódka przedstawiła zaświadczenie, z którego wynika bezsprzecznie brak zdolności do wykonywania pracy. Przywrócenie do pracy powódki nie mogłoby wywrzeć skutku w postaci restytucji stosunku pracy, skoro powódka nie mogłaby podjąć pracy. 4 Regulacje bhp nie wymagają przy tym co do zasady od pracodawcy, by znalazł dla pracownika niezdolnego do określonej pracy inną pracę. Wyjątkami pozostają unormowania art. 230 k.p. i 231 k.p. związane ze skutkami powstającej lub powstałej choroby zawodowej lub wypadku przy pracy. Ani o chorobie zawodowej, ani o wypadku przy pracy jako przyczynach niezdolności powódki do pracy mówić nie można. Z innych sytuacji, jedynie pracownicy w ciąży pracodawca musi zapewnić inną pracę, jeśli dotychczas przez nią wykonywana praca kobietom w ciąży pozostaje wzbroniona (art. 179 § 1 k.p.). Także z punktu widzenia tej normy powódka nie wymagała zapewnienia innej pracy. Nie ma zatem przesłanek, dla których – w razie przywrócenia powódki – pracodawca musiałby jej zapewnić pracę na innym stanowisku. Reasumując, niezdolność do wykonywania pracy na określonym stanowisku, udokumentowana zaświadczeniem lekarza medycyny pracy, stanowi o niemożliwości przywrócenia pracownika do pracy w rozumieniu art. 45 § 2 k.p. Podobnie jak w zakresie niemożności przywrócenia do pracy, sąd II instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy w aspekcie niecelowości przywrócenia do pracy z powodu konfliktowego charakteru powódki. Powódka nie okazywała się osobą łatwą we współpracy. Odmawiała wykonywania poleceń, kiedy uważała, że określone czynności należy wykonać w inny sposób. Występowała z bezzasadnymi żądaniami i oskarżeniami pod adresem niektórych współpracowników. W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego istniejący między pracownikiem a pracodawcą konflikt może stanowić okoliczność świadczącą o niecelowości przywrócenia do pracy. W szczególności (jak to zauważono w wyroku z dnia 10 października 2000 r., sygn. I PKN 66/00) przemawia za tym możliwość odrodzenia się sytuacji konfliktowej w zakładzie pracy. W niektórych orzeczeniach (wyrok z dnia 21 września 2001 r., sygn. I PKN 627/00) Sąd Najwyższy podkreśla rolę zawinienia pracodawcy w powstaniu konfliktu. Jeśli bowiem to na skutek działań pracodawcy powstaje konflikt, trudno jego negatywnymi konsekwencjami obciążać pracownika. Przywrócenie do pracy okazuje się niecelowe wówczas, gdy pracownik zawinił w powstaniu konfliktu lub gdy konflikt powstał na tle leżących po jego stronie okoliczności (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 lipca 1999 r., sygn. I PKN 110/99, podobnie wyrok Sądu 5 Najwyższego z dnia 28 marca 2008 r., sygn. II PK 240/07). Jakkolwiek w okolicznościach niniejszej sprawy trudno stwierdzić, że powódka zawiniła w powstaniu konfliktu, to jednak można z pewnością stwierdzić, że istniał on wskutek okoliczności leżących po jej stronie, a mianowicie cech charakteru i sposobu zachowania. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. /tp/