Sprawa dotyczyła roszczenia byłego dyrektora przedsiębiorstwa o wyrównanie wynagrodzenia po jednostronnym obniżeniu płacy przez organ założycielski spółki. Powód był zatrudniony na podstawie powołania, a jego wynagrodzenie zostało wcześniej określone uchwałą Rady Pracowniczej. Po wejściu w życie ustawy z 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi wojewoda ustalił mu niższe wynagrodzenie. Sądy obu instancji uznały, że art. 6 tej ustawy ma charakter wyłącznie kompetencyjny i nie daje podstaw do arbitralnego obniżenia wynagrodzenia w części mieszczącej się w ustawowych limitach. Ponieważ wynagrodzenie powoda nie przekraczało maksymalnych stawek ustawowych, nie zachodziła potrzeba dostosowania go do ustawy kominowej. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pozwanego, wskazując, że zmiana warunków płacy pracownika zatrudnionego na podstawie powołania nie może nastąpić jednostronnie, jeśli nie wynika to z przepisów szczególnych; w takim przypadku konieczne byłoby porozumienie stron albo odwołanie i ponowne powołanie. Powód zachował więc prawo do wynagrodzenia na dotychczasowych zasadach.
Kluczowe kwestie prawne:
·czy art. 6 ustawy kominowej ma wyłącznie charakter kompetencyjny
·czy organ założycielski może jednostronnie obniżyć wynagrodzenie pracownika zatrudnionego na podstawie powołania
·czy zmiana wynagrodzenia wymaga wypowiedzenia zmieniającego, porozumienia stron albo odwołania i ponownego powołania
·czy obniżenie płacy poniżej ustawowego maksimum może nastąpić bez zmiany stosunku pracy
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Wyrok z dnia 28 czerwca 2011 r.
II PK 11/11
Norma kompetencyjna zawarta w art. 6 ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o
wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz.U. Nr
26, poz. 306 ze zm.) nie upoważnia wymienionych w nim organów do obniżenia
wynagrodzenia pracownika należącego do kadry kierowniczej, z naruszeniem
zasad dotyczących kształtowania treści stosunku pracy.
Przewodniczący SSN Bogusław Cudowski, Sędziowie SN: Małgorzata
Gersdorf, Halina Kiryło (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 czerwca
2011 r. sprawy z powództwa Janusza R. przeciwko Przedsiębiorstwu Produkcyjno-
Usługowo-Handlowemu Budowa i Naprawa Dróg E. Sp. z o.o. w W. o wynagrodze-
nie, na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w
Warszawie z dnia 23 września 2010 r. […]
1. o d d a l i ł skargę kasacyjną,
2. zasądził od pozwanego Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlo-
wego Budowa i Naprawa Dróg E. Spółki z o.o. w W. na rzecz powoda Janusza R.
kwotę 1.200 (tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa proceso-
wego w postępowaniu kasacyjnym.
U z a s a d n i e n i e
Powód Janusz R. wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego Przedsię-
biorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowego Budowa i Naprawa Dróg E. Spółki z
o.o. w W. kwoty 85.565,82 zł z odsetkami od poszczególnych rat świadczenia oraz
kosztami procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu roszczeń podał, że dochodzona kwota stanowi różnicę po-
między wynagrodzeniem należnym mu z mocy uchwały Rady Pracowniczej […] z
2
dnia 13 listopada 1990 r. a faktycznie wypłaconym zgodnie z pismem Wojewody M. z
dnia 24 maja 2001 r. Strona pozwana domagała się oddalenia powództwa.
Sąd Okręgowy-Sąd Pracy w Warszawie wyrokiem z dnia 27 stycznia 2010 r.
zasądził od pozwanego Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowego Bu-
dowa i Naprawa Dróg E. Spółki z o.o. w W. na rzecz powoda Janusza R. tytułem wy-
równania wynagrodzenia za pracę za okres od 1 kwietnia 2006 r. do 31 grudnia 2007
r. kwotę 85.565,82 zł wraz z ustawowymi odsetkami od kwot poszczególnych mie-
sięcznych „niedopłat”, liczonymi od pierwszego dnia po dniu ich wymagalności do
dnia zapłaty oraz kosztami procesu w wysokości 6.996 zł i nadał wyrokowi rygor na-
tychmiastowej wykonalności do kwoty 10.666,06 zł.
Sąd pierwszej instancji ustalił, że powód był zatrudniony w M. Przedsiębior-
stwie Budownictwa Uprzemysłowionego w P. (którego następcą prawnym jest po-
zwana Spółka) w okresie od 14 listopada 1990 r. do 16 czerwca 2008 r. na stanowi-
sku dyrektora Przedsiębiorstwa na podstawie powołania na czas nieokreślony.
Zgodnie z uchwałą […] Rady Pracowniczej z dnia 5 listopada 1990 r. powodowi przy-
sługiwało wynagrodzenie w wysokości pięciokrotności przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia w Przedsiębiorstwie za ostatni kwartał bez wypłat nagród z zysku.
Wojewoda M., jako organ założycielski Przedsiębiorstwa, pismem z dnia 31 sierpnia
2000 r. zawiadomił powoda, iż przyznaje mu - poczynając od dnia 1 września 2000 r.
- wynagrodzenie miesięczne w kwocie 8.000 zł brutto. Mimo odwołania się powoda,
Wojewoda M. podtrzymał swoją decyzję w tym przedmiocie, a pismami z dnia 14
maja 2001 r. i 24 maja 2001 r. ustalił nowy sposób obliczania jego wynagrodzenia
jako 3,8 - krotność miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez
wypłat z zysku w czwartym kwartale poprzedniego roku, ogłoszonego przez Prezesa
Głównego Urzędu Statystycznego, z możliwością przyznania na wniosek Rady Pra-
cowniczej nagrody rocznej. Tak określone wynagrodzenie powoda było niższe od
wynikającego ze wspomnianej uchwały Rady Pracowniczej z dnia 5 listopada 1990 r.
Wyrokami Sądu Okręgowego-Sądu Pracy w Warszawie z dnia 29 czerwca 2007 r.
[…] oraz z dnia 7 kwietnia 2008 r. […] zmieniono poprzedzające je orzeczenia Sądów
Rejonowych i zasądzono od pozwanego na rzecz powoda wyrównanie wynagrodze-
nia za pracę za okresy od 1 września 2002 r. do 31 listopada 2003 r. i od 1 grudnia
2003 r. do 31 marca 2006 r.
Zdaniem Sądu Okręgowego istota niniejszego sporu sprowadza się do pytania
o dopuszczalność zmiany warunków płacy pracownika zatrudnionego na podstawie
3
powołania - dyrektora przedsiębiorstwa - w drodze decyzji organu założycielskiego
tego przedsiębiorstwa, bez zachowania okresu wypowiedzenia.
W ocenie Sądu pierwszej instancji powód objęty był dyspozycją normy wyra-
żonej w przepisie art. 6 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 i art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 3
marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi
(Dz.U. Nr 26, poz. 306 ze zm.), wskazującego podmioty kompetentne do ustalania
wynagrodzenia wymienionych w ustawie pracowników. Przepisy te nie precyzują
jednak trybu, w jakim powinno następować określenie owego wynagrodzenia. W
przypadku dyrektora przedsiębiorstwa państwowego właściwy jest tryb wynikający z
ogólnych przepisów. Z art. 6 powołanej ustawy nie można natomiast wyprowadzić
wniosku, że organ kompetentny do ustalania wynagrodzenia dyrektora przedsiębior-
stwa posiada w tym zakresie dowolność ograniczoną tylko co do rodzaju i wysokości
przyznanych świadczeń i może w drodze jednostronnej decyzji zmieniać, w tym w
szczególności - zmniejszać wynagrodzenie. W niniejszym przypadku nie zachodziły
zaś nadzwyczajne sytuacje objęte regulacją art. 13 i art. 26 wskazanej ustawy,
wprowadzającej ograniczenia płacowe odnośnie do osób kierujących niektórymi
podmiotami prawnymi, przewidujące nieważność aktów ustalających wynagrodzenie
tych osób w razie przekroczenia maksymalnych kwot. Wynagrodzenie powoda wyni-
kające z uchwały Rady Pracowniczej Przedsiębiorstwa było bowiem niższe od do-
puszczalnej ustawowo wysokości.
Pogorszenie warunków płacowych pracownika zasadniczo wymaga wypowie-
dzenia zmieniającego. To jednak - w świetle art. 69 i w związku z art. 70 k.p. - nie jest
możliwe wobec osób zatrudnionych na podstawie powołania. Zmiana warunków
pracy i płacy pracownika powołanego może bowiem nastąpić tylko w drodze poro-
zumienia stron lub odwołania pracownika i nawiązania stosunku pracy na nowych
warunkach. Decyzja Wojewody M. dotycząca zmiany wynagrodzenia powoda jest
więc sprzeczna w ustawą - Kodeks pracy i jako taka jest bezwzględnie nieważna z
mocy art. 58 k.c. w związku z art. 300 k.p.
Pozwany wniósł apelację od powyższego wyroku, zarzucając naruszenie
prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 marca 2000
r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami i uznanie, iż obniżenie
wynagrodzenia powoda wymagało jego odwołania i nawiązania stosunku pracy na
nowych warunkach. Apelujący domagał się zmiany wyroku i oddalenia powództwa
4
oraz zasądzenia od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania za obie instan-
cje.
Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyro-
kiem z dnia 23 września 2010 r. oddalił apelację i zasądził od pozwanego na rzecz
powoda kwotę 2.800 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w instan-
cji odwoławczej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego w postaci
art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektó-
rymi podmiotami prawnymi, Sąd drugiej instancji zauważył, że ratio legis mechani-
zmów wprowadzonych tymże aktem polega na limitowaniu maksymalnej wysokości
wynagrodzenia i innych świadczeń związanych z pracą, a przez to likwidowaniu „ko-
minów płacowych” kadry zarządzającej we wskazanych w ustawie podmiotach
uznawanych za podmioty publiczne. W tym celu w art. 13 ustawy zawarto regulację,
w myśl której postanowienia umów o pracę oraz innych aktów stanowiących podsta-
wę nawiązania stosunku pracy, a także umów cywilnoprawnych będących podstawą
zatrudnienia, ustalające wynagrodzenie miesięczne, nagrodę roczną, odprawę z ty-
tułu odwołania ze stanowiska lub rozwiązania stosunku pracy albo umowy cywilno-
prawnej oraz wartość świadczeń dodatkowych w wysokości wyższej niż maksymalna
dopuszczona ustawą, są nieważne z mocy prawa w odniesieniu do tej części, która
przewyższa kwotę maksymalną określoną w ustawie. Tożsamą regułę w odniesieniu
do aktów stanowiących postawę zatrudnienia istniejących w dniu wejścia ustawy w
życie zawiera jej art. 26 ust. 1 z tym, iż w tym przypadku ustawodawca przewidział
trzymiesięczny okres wyczekiwania na uruchomienie sankcji nieważności takich
aktów. Dostosowanie treści istniejącego już stosunku pracy do warunków określo-
nych w art. 5 i 8 ustawy nie wymaga wypowiedzenia zmieniającego. W niniejszej
sprawie to nie potrzeba dostosowania warunków płacowych powoda do unormowań
powołanej ustawy legła u podstaw decyzji Wojewody M. o zmniejszeniu wynagro-
dzenia za pracę. Wynagrodzenie to nie było bowiem wyższe od dopuszczanego
ustawą. Strona pozwana swoje stanowisko w sporze opiera na treści art. 6 ust. 1
ustawy, który ma charakter kompetencyjny. Wprowadzenie do porządku prawnego
tego przepisu oznacza, że z chwilą wejścia w życie ustawy go zawierającej, upraw-
nienie do ustalania wysokości i składników wynagrodzenia powoda jako dyrektora
przedsiębiorstwa państwowego należało wyłącznie i w całości do organu założyciel-
skiego. Organ ten nie mógł jednak w oderwaniu od ratio legis samej „ustawy komi-
nowej”, z naruszeniem prawa pracownika zatrudnionego na podstawie aktu powoła-
5
nia do świadczenia pracy na określonych warunkach pracy i płacy, arbitralnie zmie-
niać te warunki przy wykorzystaniu jako pretekstu do tych działań błędnie zinterpre-
towanych przepisów powołanej ustawy.
Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną pozwanego. Skargę
oparto na podstawie naruszenia prawa materialnego przez: 1) błędną wykładnię art.
6 ust. 1 ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi
podmiotami prawnymi i przyjęcie, że przepis ten ma wyłącznie charakter kompeten-
cyjny, tj. ustanawia podmiot uprawniony do ustalania wynagrodzenia miesięcznego
osób, do których ma zastosowanie ustawa oraz 2) błędną wykładnię i niewłaściwe
zastosowanie art. 70 k.p. i przyjęcie, że organ właściwy, o jakim mowa w art. 6 ust. 1
ustawy, chcąc zmienić pozwanemu wynagrodzenie jest obowiązany dokonać aktów
odwołania z zajmowanego stanowiska i ponownego powołania ze zmniejszeniem
wynagrodzenia. Skarżący wniósł o zmianę wyroku oraz poprzedzającego go orze-
czenia Sądu Okręgowego i oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów zastęp-
stwa procesowego za wszystkie instancje.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyrażono pogląd, że po wejściu w życie
ustawy o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi nie
można już twierdzić, iż zmiana warunków płacowych pracownika zatrudnionego na
podstawie powołania wymaga odwołania ze stanowiska i nawiązania nowego sto-
sunku pracy. Przepis art. 6 ustawy zezwala organowi założycielskiemu na zmianę
jedynie warunków płacowych pracownika, przy uznaniu za ważne wszystkich pozo-
stałych elementów stosunku pracy z powołania. Jedynym kryterium ograniczającym
jego swobodę w tym zakresie są stawki maksymalne miesięcznego wynagrodzenia,
określone w art. 8 ustawy. Ustawa nie zamyka jednak temu organowi drogi do
zmniejszenia wynagrodzenie osobie, z którą nawiązano stosunek pracy na mocy po-
wołania, także w razie nieprzekroczenia stawek maksymalnych. Konstatacji tej nie
zmienia treść art. 13 i art. 26 ustawy. W świetle art. 13, wszystkie dotychczasowe
wynagrodzenia przewyższające maksymalną kwotę określoną w art. 8 stały się nie-
ważne z mocy prawa z chwilą wejścia w życie ustawy, tj. od 1 maja 2000 r. Chodzi
przy tym o wszystkie składniki wynagrodzenia wraz ze świadczeniami dodatkowymi.
Natomiast redagując art. 26, wolą ustawodawcy było uznanie za nieważne dotych-
czasowe wynagrodzenia wszystkich osób objętych ustawą i na podstawie art. 6 tego
aktu ustalenie nowych wynagrodzeń, które mogły być niższe od maksymalnych kwot
przewidzianych w art. 8. Do zmiany takiej nie miał przy tym zastosowania art. 70 k.p.
6
Postawą owej zmiany był bowiem art. 6 ustawy. Przepis ten - jako przepis szczegól-
ny - samodzielnie reguluje kwestię zmiany wysokości wynagrodzenia dyrektora
przedsiębiorstwa państwowego i upoważnia organ założycielski do samodzielnego i
wielokrotnego modyfikowania jego warunków płacowych w drodze jednostronnego
oświadczenia.
Powód w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej odrzucenie lub odmowę
przyjęcia do rozpoznania albo oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów procesu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest bezzasadna. Analizę prawidłowości zaskarżonego wy-
roku rozpocząć wypada od stwierdzenia, że ustawa z dnia 3 marca 2000 r. o wyna-
gradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi, zwana dalej „ustawą”
ma ograniczony zakres przedmiotowy i podmiotowy, gdyż normuje jedynie ten ele-
ment stosunków zatrudnienia (pracowniczych i cywilnoprawnych), jakim jest wyna-
grodzenie za świadczoną pracę (usługę) w odniesieniu do osób zajmujących wymie-
nione w art. 2 ustawy stanowiska, należących do kadry zarządzającej w należących
do sektora publicznego jednostkach organizacyjnych wyszczególnionych w art. 1.
Jak wynika z druków sejmowych nr 516 z 1998 r. oraz nr 948, 963, 973 i 1020 z 1999
r., celem ustawy było wyeliminowanie „kominów płacowych” w sektorze publicznym
gospodarki, poprzez usunięcie nadmiernych dysproporcji między średnimi zarobkami
a wynagrodzeniami osób kierujących publicznymi podmiotami prawnymi, ustalenie
odpowiedniej korelacji pomiędzy wysokością ich wynagrodzeń a wynikami ekono-
micznymi i wielkością kierowanych jednostek oraz znaczeniem sprawowanej funkcji,
jak również wprowadzenie jasnych mechanizmów regulacji wynagrodzeń kadry kie-
rowniczej wspomnianego sektora. Temu celowi służy ustanowienie kompleksowego i
co do zasady zamkniętego systemu wynagradzania osób kierujących wskazanymi w
ustawie jednostkami organizacyjnymi, obejmującego w myśl art. 5 ust. 1 i 3 oraz art.
12 obligatoryjny składnik płacowy w postaci wynagrodzenia miesięcznego oraz dwa
fakultatywne elementy, tj. nagrodę roczną i odprawę w związku z odwołaniem ze sta-
nowiska, z możliwością przyznania świadczeń dodatkowych wyszczególnionych w
rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 21 stycznia 2003 r. w sprawie szcze-
gółowego wykazu świadczeń dodatkowych, które mogą być przyznane osobom kie-
rującym niektórymi podmiotami prawnymi oraz trybu ich przyznawania (Dz.U. Nr 14,
7
poz. 139). System ten oparty jest na założeniu, że wysokość wynagrodzenia osoby
kierującej podmiotem objętym regulacją ustawy zależy od oceny jej pracy i wyników
kierowanej przez nią jednostki organizacyjnej. Konsekwencją takiego założenia jest
zaś norma kompetencyjna art. 6 ustawy, określająca katalog podmiotów właściwych
do oceny wyników pracy kadry kierowniczej, a w rezultacie tegoż - do ustalania wy-
nagrodzenia wskazanych w tym akcie osób. Są nimi organy założycielskie albo orga-
ny właściwe do reprezentowania Skarbu Państwa lub jednostek samorządu teryto-
rialnego tworzących podmiot albo zgromadzenia wspólników lub akcjonariuszy.
Słuszną jest teza, że od daty wejścia w życie ustawy warunki wynagradzania
kadry zarządzającej w rozumieniu przepisów tego aktu kształtują wyłącznie organy
wymienione w art. 6, także wówczas, gdy wcześniej decyzje w tym przedmiocie le-
żały w gestii innych podmiotów. Wyrażona w powyższym przepisie norma prawna ma
jednak wyłącznie charakter kompetencyjny. Rację mają Sądy orzekające w sprawie
zauważając, że przepis ten nie precyzuje trybu ustalania wynagrodzenia osób zali-
czanych do kadry zarządzającej ani możliwości i sposobu jego zmiany. Sama ustawa
statuuje jedynie ramy, w jakich mogą poruszać się uprawnione organy ustanawiając
warunki płacowe dla adresatów ustawy, albowiem w art. 5 oraz w art. 7 - 12 określa
poszczególne składniki wynagrodzenia i górną ich granicę, a w art. 13 i art. 26 ust. 1
normuje konsekwencje naruszenia dyscypliny płacowej. W odniesieniu do aktów
kreujących stosunki zatrudnienia zarówno nawiązane pod rządami omawianej
ustawy, jak i istniejące w dacie jej wejścia w życie, sankcją za przekroczenie maksy-
malnej dopuszczonej ustawą wysokości wynagrodzenia miesięcznego, nagrody
rocznej, odprawy oraz świadczeń dodatkowych jest nieważność postanowień w tej
części. Przepis przejściowy art. 26 ust. 1 nie działa przy tym wstecz i nie modyfikuje
warunków płacowych kadry zarządzającej sprzed wejścia w życie ustawy, a jedynie
wprowadza - po upływie wskazanego w nim trzymiesięcznego okresu dostosowaw-
czego - zastępowalność z mocy prawa postanowień tychże umów i innych aktów bę-
dących podstawą nawiązania stosunków zatrudnienia, a sprzecznych z ustawą, od-
powiednimi jej unormowaniami. Zamieszczone w art. 13 oraz art. 26 ust. 1 ustawy
klauzule częściowej nieważności aktów kreujących stosunki zatrudnienia kadry za-
rządzającej są przeciwieństwem wyrażonej w art. 18 k.p. zasady uprzywilejowania
pracownika, oznaczającej możliwość kształtowania przez strony treści stosunku
pracy w sposób korzystniejszy dla pracownika od wynikającego z przepisów prawa
pracy. Większość unormowań prawa pracy ma wszakże charakter semiimperatywny,
8
w przeciwieństwie do regulacji art. 5 oraz art. 7 - 12 ustawy, która jest ściśle bez-
względnie obowiązująca. Z uwagi na taki właśnie charakter przepisów ustawy, w ju-
dykaturze wyrażany jest pogląd, iż dostosowanie treści stosunku pracy do reguł wy-
nikających z przepisów tego aktu nie wymaga wypowiedzenia zmieniającego (wyrok
Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2003 r., I PK 290/02, OSNP 2004 nr 17, poz.
299). W doktrynie prezentowane jest jednak odmienne stanowisko, w świetle którego
dostosowanie istniejących kontraktów kadry zarządzającej do zasad wynikających z
ustawy powinno polegać na wykorzystaniu zwykłych sposobów pogarszania warun-
ków pracy i płacy pracowników, czyli na zastosowaniu wypowiedzenia zmieniającego
(M. Gersdorf: Czy jest możliwy powrót spółki pod ustawę kominową i jakie są tego
konsekwencje dla stosunków pracy kadry menadżerskiej, PiZS 2002, nr 8, s. 36).
Zatem nawet w sytuacji opisanej hipotezą normy art. 13 lub art. 26 ustawy kwestia
trybu obniżenia wynagrodzenia osoby kierującej niektórymi podmiotami prawnymi nie
jest jednoznacznie postrzegana. Zagadnienie to wykracza jednak poza ramy niniej-
szego sporu. Zważywszy na to, że w rozpoznawanej sprawie wynagrodzenie Janu-
sza R. po wejściu w życie komentowanej ustawy nie przekraczało maksymalnej wy-
sokości zakreślonej jej przepisami, nie zachodziła konieczność modyfikowania treści
stosunku pracy powoda zgodnie z unormowaniami tego aktu. Natomiast ustanawia-
jąc zamknięty katalog składników wynagrodzenia osób kierujących jednostkami or-
ganizacyjnymi sektora publicznego i oznaczając górne granice wysokości tych skład-
ników, ustawodawca nie ingerował w sposób kształtowania przez kompetentne orga-
ny warunków płacowych kadry zarządzającej mieszczący się w tak zakreślonych ra-
mach. Dopuszczalność i tryb zmiany owych warunków wynika zatem z przepisów
regulujących dany rodzaj stosunku zatrudnienia: cywilnoprawny lub pracowniczy, a w
tym ostatnim przypadku - umowny bądź pozaumowny. Jak zauważył Sąd Najwyższy
w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 lipca 2006 r., I PK 253/05 (OSNP 2007 nr 15 - 16,
poz. 213), w sytuacji gdy wynagrodzenie osoby kierującej niektórymi podmiotami
prawnymi nie przewyższa dopuszczalnego maksymalnego progu, ani z mocy same-
go art. 6 ust. 1 ustawy, ani z nawet z wykonywania przez właściwy organ przewidzia-
nej w tym przepisie kompetencji do ustalania wynagrodzenie, nie wynikają „automa-
tycznie”, to znaczy bez wypowiedzenia warunków umowy o pracę, skutki w zakresie
sferze płacowej. Trzeba bowiem wskazać na zasady prawa pracy określone w art. 18
§ 1 i § 2 k.p., stosownie do których bezpośrednia (czyli bez potrzeby wypowiedzenia
warunków umowy o pracę) nieważność warunków wynikających z umów dotyczy
9
tylko sytuacji, gdy postanowienia umowy są mniej korzystne dla pracownika niż prze-
pisy prawa pracy. W pozostałych przypadkach dla modyfikacji wynagrodzenia pra-
cownika konieczne jest dokonanie wypowiedzenia zmieniającego.
Reasumując trzeba stwierdzić, że norma kompetencyjna zawarta w art. 6
ustawy nie oznacza, iż wymienione w tym przepisie podmioty mogą w dowolny spo-
sób, z naruszeniem zasad dotyczących kształtowania treści poszczególnych stosun-
ków pracy, obniżyć wynagrodzenie pracownika należącego do kadry kierowniczej w
części nieprzekraczającej górnej granicy zakreślonej regulacją tego aktu.
Co do możliwości zmiany warunków wynagradzania pracownika zatrudnio-
nego na podstawie powołania należy podzielić pogląd wyrażony w uchwale Sądu
Najwyższego z dnia 21 grudnia 1987 r., III PZP 47/87 (OSNCP 1989 nr 9, poz. 131),
zgodnie z którym wypowiedzenie warunków pracy i płacy takiemu pracownikowi jest
niedopuszczalne. Zmiana treści stosunku zatrudnienia, w szczególności w zakresie
rodzaju pracy (stanowiska) pracownika może nastąpić w drodze odwołania i
nawiązania nowego stosunku pracy na nowych zasadach, jeżeli organ odwołujący
jest do tego właściwy. Zmiana innych niż rodzaj pracy warunków możliwa jest też w
drodze wzajemnego porozumienia między pracownikiem, a właściwym do ich usta-
nowienia organem. W niniejszym przypadku nie doszło zaś do takiego porozumienia,
albowiem powód od samego początku kwestionował ustalone przez organ założy-
cielski wynagrodzenie. W konsekwencji tegoż jednostronna zmiana przez pozwane-
go warunków płacowych powoda była niedopuszczalna, a jej dokonanie implikowało
zachowanie przez Janusza R. prawa do wynagrodzenia na dotychczasowych zasa-
dach.
Wobec prawidłowości zaskarżonego wyroku należało orzec stosownie do art.
39814
k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w myśl 98 § 1 i 3
oraz art. 108 § 1 w związku z art. 398²¹ k.p.c., a nadto § 12 ust. 4 pkt 2 w związku z §
11 ust. 1 pkt 2 i § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września
2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb
Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego
z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
========================================