III UK 162/10

Wygrał pozwany
SN8 czerwca 2011·sentence
Inne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła prawa do emerytury nauczycielskiej z art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela. Ubezpieczony twierdził, że spełnił warunki do uzyskania tego świadczenia od 1 września 2002 r., ponieważ miał wymagany staż i złożył wniosek o rozwiązanie stosunku pracy. Sąd Najwyższy uznał jednak, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło nie na wniosek nauczyciela, lecz z inicjatywy dyrektora szkoły na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela, tj. wskutek orzeczenia lekarza o niezdolności do wykonywania dotychczasowej pracy. Taki tryb nie spełnia przesłanki z art. 88 ust. 1 KN, która wymaga rozwiązania stosunku pracy na wniosek nauczyciela. SN podkreślił, że przepisy te należy interpretować ściśle, a rozwiązanie przez dyrektora szkoły jest odrębnym trybem niż rozwiązanie na wniosek pracownika. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona, a ubezpieczony nie uzyskał prawa do żądanej emerytury nauczycielskiej od wskazanej daty.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·czy rozwiązanie stosunku pracy przez dyrektora szkoły na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela jest równoznaczne z rozwiązaniem na wniosek nauczyciela z art. 88 ust. 1 KN
  • ·czy nauczyciel nabywa prawo do emerytury nauczycielskiej tylko przy rozwiązaniu stosunku pracy z własnej inicjatywy
  • ·wykładnia ścisła przesłanek nabycia prawa do emerytury nauczycielskiej
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Wyrok z dnia 8 czerwca 2011 r. III UK 162/10 Rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem zatrudnionym na podstawie mianowania przez dyrektora szkoły wskutek wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz.U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.), nie jest rozwiązaniem stosunku pracy na wniosek nauczyciela w rozumieniu art. 88 ust. 1 tej ustawy. Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Józef Iwulski (sprawozdawca), Jerzy Kwaśniewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2011 r. sprawy z odwołania Józefa P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Od- działowi w J. o emeryturę, na skutek skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 23 kwietnia 2010 r. […] o d d a l i ł skargę kasacyjną. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 4 lutego 2010 r. […] Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie oddalił odwołanie ubezpieczonego Józefa P. od decyzji Za- kładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w J. z dnia 10 listopada 2009 r. odmawiającej mu przyznania prawa do emerytury. Sąd Okręgowy ustalił, że ubezpieczonemu przysługuje prawo do emerytury „nauczycielskiej” od dnia 1 marca 1999 r., której wysokość organ rentowy obliczył na podstawie wynagrodzeń uzyskiwanych przez ubezpieczonego w latach 1989-1998. Obliczony na podstawie tych zarobków wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury wyniósł 142,41%. Do obliczenia emerytury organ rentowy przyjął kwotę bazową w wysokości 1.220,89 zł. Przy wymiarze emerytury uwzględniono 36 lat i 2 miesiące okresów składkowych oraz 5 miesięcy okresów nieskładkowych. Kolejną decyzją z dnia 5 kwietnia 2000 r. organ rentowy przeliczył ubezpieczonemu wyso- 2 kość emerytury przy uwzględnieniu 37 lat i 3 miesięcy okresów składkowych oraz 5 miesięcy okresów nieskładkowych. Decyzją z dnia 26 marca 2001 r. organ rentowy wstrzymał ubezpieczonemu wypłatę emerytury od dnia 1 kwietnia 2001 r. w związku z pozostawaniem w zatrudnieniu, zaś decyzją z dnia 28 marca 2001 r. zobowiązał ubezpieczonego do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Po ustaniu zatrudnie- nia (31 sierpnia 2002 r.) ubezpieczony w dniu 9 września 2002 r. wystąpił z wnio- skiem o przyznanie mu emerytury od dnia 1 września 2002 r. obliczonej przy uwzględnieniu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru 142,41%, z 475 miesięcy okresów składkowych i 60 miesięcy okresów nieskładkowych, zwiększonej z uwagi na opłacanie przez 138 miesięcy składek na ubezpieczenie rolnicze. Decyzją z dnia 11 września 2002 r. organ rentowy przeliczył wnioskodawcy dotychczasową emery- turę, przyjmując do ustalenia jej wysokości poprzednią podstawę wymiaru (wskaźnik wysokości podstawy wymiaru równy 142,41%, kwotę bazową w wysokości 1.220,89 zł, 39 lat i 6 miesięcy okresów składkowych oraz 5 lat i 2 miesiące okresów nieskład- kowych). Organ rentowy zwiększył jednocześnie ubezpieczonemu wysokość świad- czenia, uwzględniając opłacanie przez niego składek na ubezpieczenie rolnicze. Pi- smami z 7 sierpnia 2003 r. i 4 sierpnia 2004 r. ubezpieczony domagał się przyznania mu emerytury „nauczycielskiej” od dnia 1 września 2002 r. Ten wniosek organ ren- towy załatwił decyzją odmowną a odwołanie od tej decyzji zostało prawomocnie od- dalone wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 20 października 2005 r. W uwzględnieniu kolejnego wniosku z dnia 24 stycznia 2006 r. organ rentowy decyzją z dnia 6 marca 2006 r. przyznał ubezpieczonemu emeryturę od dnia 1 stycznia 2006 r. i jednocześnie wstrzymał wypłatę dotychczasowej emerytury jako świadczenia mniej korzystnego. Do ustalenia podstawy wymiaru „nowej” emerytury organ rentowy przy- jął podstawę wymiaru uprzednio przyznanej emerytury (to jest wskaźnik wysokości podstawy wymiaru równy 142,41%, dotychczasową kwotę bazową w części stażowej w wysokości 1.220,89 zł oraz staż emerytalny wynoszący 39 lat i 6 miesięcy okresów składkowych oraz 5 lat i 2 miesiące okresów nieskładkowych), natomiast do części socjalnej emerytury organ rentowy przyjął nową, wyższą kwotę bazową 1.903,03 zł (obowiązującą od 1 stycznia 2006 r.). Odwołanie ubezpieczonego od tej decyzji zo- stało prawomocnie oddalone wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 7 grudnia 2006 r. W dniu 16 stycznia 2007 r. ubezpieczony złożył kolejny wniosek o przeliczenie emerytury, który został załatwiony odmownie, a decyzja organu rento- 3 wego w tym względzie została utrzymana w mocy prawomocnym wyrokiem Sądu drugiej instancji z dnia 12 grudnia 2007 r. Rozpoznawana sprawa toczy się z odwołania od kolejnej decyzji organu rento- wego z dnia 10 listopada 2009 r. a ubezpieczony domaga się ustalenia prawa do „no- wej” emerytury „nauczycielskiej” od dnia 1 września 2002 r. Sąd Okręgowy uznał, że prawo do tego świadczenia zostało już ustalone w 1999 r. Ze względu na kontynuo- wanie zatrudnienia przez wnioskodawcę prawo do świadczenia zostało zawieszone, a nie ustało. Złożony po raz kolejny wniosek o przyznanie tego świadczenia ma ten skutek, że możliwe jest jedynie przeliczenie świadczenia w sytuacji, gdy zachodzą do tego określone przesłanki. Zdaniem Sądu Okręgowego, ubezpieczony po nabyciu prawa do emerytury kontynuował zatrudnienie do dnia 31 sierpnia 2002 r. (przez co najmniej 30 miesięcy), ale w dniu złożenia wniosku (9 września 2002 r.) nie mógł sko- rzystać z uprawnienia do obliczenia części socjalnej emerytury od nowej kwoty bazo- wej, bowiem taką możliwość wprowadził dopiero z dniem 1 lipca 2004 r. art. 53 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (obecnie jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.; dalej ustawa o emeryturach i rentach z FUS). Według Sądu, bezzasadne jest również żą- danie wnioskodawcy obliczenia jego emerytury od wyższej kwoty bazowej przed dniem 1 stycznia 2006 r. Taką możliwość (tylko w odniesieniu do części socjalnej emerytury) ubezpieczony uzyskał dopiero od dnia 1 listopada 2005 r. (wskutek kolej- nej nowelizacji art. 21 ustawy o emeryturach i rentach z FUS). Stosowny wniosek w tym względzie ubezpieczony złożył w styczniu 2006 r. i został on pozytywnie zała- twiony. Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2010 r. […], Sąd Apelacyjny w Rzeszowie oddalił apelację ubezpieczonego od wyroku Sądu pierwszej instancji, bowiem uznał, że wy- rok Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu, mimo częściowo błędnego uzasad- nienia. Sąd Apelacyjny podzielił co do zasady ocenę prawną Sądu pierwszej instancji w zakresie możliwości ustalenia wysokości emerytury wnioskodawcy, ale nie zgodził się z oceną, że decyzją z dnia 12 kwietnia 1999 r. organ rentowy przyznał ubezpie- czonemu emeryturę „nauczycielską”. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie było rozstrzygnięcie, czy w dniu 9 września 2002 r. ubezpieczony spełniał warunki do przyznania prawa do emerytury na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz.U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.). Wbrew ocenie Sądu pierwszej instancji oraz twierdzeniom organu rentowego, decy- 4 zją z dnia 12 kwietnia 1999 r. ubezpieczonemu nie przyznano prawa do takiej emery- tury (nauczycielskiej), lecz prawo do emerytury przysługującej na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Sąd Apelacyjny wywiódł, że w dniem 1 stycznia 1999 r. „zarysowały się dwa odrębne systemy emerytalne nauczycieli, wywodzące się z po- traktowania pracy nauczycielskiej jako zatrudnienia w szczególnym charakterze”. Pierwszy z nich obejmuje wykonywanie pracy na warunkach określonych w rozporzą- dzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pra- cowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.), zaś drugi obejmuje warunki uregulowane przepisami Karty Nauczyciela. Przepis art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela, zawierający katalog przesłanek nabycia prawa do emerytury przez nauczycieli, wyraźnie wymaga, aby nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy. Oznacza to, że prawo do emerytury nauczyciel nabywa po rozwiązaniu stosunku pracy. W przypadku ubezpieczonego w dacie zło- żenia pierwszego wniosku o emeryturę (w 1999 r.) rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło. Pozostawał on nieprzerwanie w zatrudnieniu u tego samego pracodawcy aż do dnia 31 sierpnia 2002 r. Skoro więc ubezpieczony urodził się w dniu 31 grudnia 1938 r., to mógł nabyć prawo do emerytury na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o eme- ryturach i rentach z FUS w związku z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. (po osiągnięciu wieku 60 lat i wykazaniu 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych). Intencją wnioskodawcy było uzyskanie prawa do emerytury na podstawie art. 88 Karty Nau- czyciela, o czym świadczy treść kolejnych pism składanych do organu rentowego oraz do sądu ubezpieczeń społecznych, jak też przedłożenie świadectwa pracy wy- danego przez dyrektora Zespołu Szkół Chemicznych w J. Obowiązkiem Sądu była więc ocena, czy ubezpieczony w dniu 9 września 2002 r. (w dacie złożenia wniosku o taką emeryturę) spełniał warunki do nabycia prawa do tego świadczenia. W ocenie ubezpieczonego uwzględnienie jego żądania powodowałoby ustalenie wysokości emerytury przy zastosowaniu kwoty bazowej obowiązującej w dacie złożenia ponow- nego wniosku. Jednak zdaniem Sądu Apelacyjnego nie ma podstaw do uwzględnie- nia tego żądania wnioskodawcy, bowiem art. 88 Karty Nauczyciela jako przepis szczególny podlega wykładni ścisłej i uzależnia przejście na emeryturę od rozwiąza- nia stosunku pracy na wniosek nauczyciela (poza sytuacjami przewidzianymi w art. 20 ust. 1, 5c i 7 Karty Nauczyciela). Z przedłożonego przez wnioskodawcę świadec- twa pracy wynika zaś, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w trybie przewidzia- 5 nym w art. 23 ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela, czyli w związku z wydaniem przez leka- rza przeprowadzającego badania okresowe orzeczenia o niezdolności do pracy w charakterze nauczyciela. Jest to inna forma rozwiązania stosunku pracy niż przewi- dziana w art. 88 Karty Nauczyciela (rozwiązanie stosunku pracy na wniosek nauczy- ciela). Wobec niespełnienia przesłanek z art. 88 Karty Nauczyciela ubezpieczony nie mógł zatem nabyć prawa do wnioskowanego świadczenia i dlatego też jego dalsze żądania były nieuzasadnione. Sąd Apelacyjny podzielił pogląd Sądu pierwszej instan- cji, że kontynuowanie przez ubezpieczonego zatrudnienia powodowało zawieszenie wypłaty jego emerytury przyznanej mu decyzją z dnia 12 kwietnia 1999 r. na podsta- wie obowiązującego wówczas art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a nie - jak twierdzi odwołujący się - ustanie prawa do tego świadczenia. Skoro przy- czyna zawieszenia odpadła (doszło do rozwiązania stosunku pracy), to organ ren- towy podjął wypłatę emerytury w prawidłowej wysokości w oparciu o art. 135 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Od wyroku Sądu Apelacyjnego ubezpieczony wniósł skargę kasacyjną, w któ- rej zarzucił „naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię przez przy- jęcie, że wnioskodawca nie mógł - wobec niespełnienia przesłanek z art. 88 Karty Nauczyciela (Y) uzyskać prawa do żądanego świadczenia emerytalnego, a co za tym idzie dalsze żądania odwołującego się były nieuzasadnione”. W uzasadnieniu pod- stawy kasacyjnej ubezpieczony podniósł, że gramatyczna wykładnia art. 88 Karty Nauczyciela (a zwłaszcza jego końcowej części) „przesądza o powstaniu uprawnień emerytalnych po stronie ubezpieczonego z mocy samego prawa, jeśli spełnia prze- słanki określone we wcześniejszej części przepisu”. Taki wniosek - zdaniem skarżą- cego - należy wyciągnąć również w oparciu o wykładnię systemową, bowiem wska- zany przepis został zamieszczony w części Karty Nauczyciela, która określa upraw- nienia emerytalne nauczycieli. Regulacje Karty Nauczyciela - w przeciwieństwie do ustawy o emeryturach i rentach z FUS - nie przewidują „powstania i ustania prawa do świadczeń”, lecz odwołują się „bezpośrednio do uprawnień emerytalnych”. Ustawo- dawca umocował ubezpieczonego do samodzielnego decydowania o przysługują- cych mu prawach. Dlatego to sam ubezpieczony ma decydować o tym, czy chce przejść na emeryturę, czy też woli nadal pracować. Emerytura nauczycielska jest zupełnie innym świadczeniem niż emerytura przyznawana na ogólnych zasadach. Skoro skarżący po przepracowaniu 41 lat w szkole wystąpił w dniu 13 sierpnia 2002 r. z wnioskiem do swego pracodawcy o rozwiązanie stosunku pracy z dniem 31 sierp- 6 nia 2002 r., to „taka była jego autonomiczna decyzja i nie zmienia tej okoliczności fakt, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w trybie art. 23 ust. 1 pkt 3 Karty Nau- czyciela”. Zdaniem skarżącego, treść art. 88 Karty Nauczyciela nie uzależnia przej- ścia na emeryturę od sposobu (trybu) rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem, a jedynie od okresu zatrudnienia, od wykonywania pracy w szczególnym charakterze i od rozwiązania na swój wniosek stosunku pracy. To, w jaki sposób ubezpieczony rozwiązał swój stosunek pracy nie ma żadnego znaczenia w przedmiotowej kwestii. W konsekwencji skarżący zaprezentował stanowisko, że w dniu 9 września 2002 r. spełnił wszystkie warunki pozwalające mu przyznać emeryturę nauczycielską (na podstawie art. 88 Karty Nauczyciela). Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i „zasądzenie na rzecz powoda przyznania emerytury nauczycielskiej z dniem 1 września 2002 r. oraz ustalenie wysokości jej podstawy z zastosowaniem kwoty bazowej obowiązującej w dacie przedłożenia wniosku o to świadczenie”. Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, co następuje: W rozpoznawanej sprawie problem prawny sprowadza się do oceny, czy ubez- pieczony, z którym w dniu 9 września 2002 r. rozwiązano stosunek pracy na podsta- wie art. 23 ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela, spełnił przesłanki nabycia prawa do emery- tury określone w art. 88 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem, nauczyciele ma- jący trzydziestoletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczegól- nym charakterze (nauczyciele szkół, placówek, zakładów specjalnych oraz zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich - dwudziestopięcioletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze w szkolnictwie specjal- nym) mogą - po rozwiązaniu na swój wniosek stosunku pracy - przejść na emeryturę. Skarżący nie ma zatem racji, że przepis ten nie uzależnia przejścia na emeryturę od trybu rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem, a jedynie od stażu zatrudnienia. Warunkiem niezbędnym skorzystania z prawa do emerytury na podstawie prawnej przewidzianej w art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela - obok spełnienia przesłanki odpowiedniego stażu pracy - jest rozwiązanie stosunku pracy na wniosek nauczycie- la. A contrario nauczyciele, którzy nie rozwiążą na swój wniosek stosunku pracy - mimo spełnienia warunku wymaganego stażu pracy (ogólnego i w szczególnym cha- rakterze) nie mogą „przejść” na tę emeryturę (nie nabywają do niej prawa). W drodze 7 wyjątku od tej zasady, przepis art. 88 ust. 1a Karty Nauczyciela (dodany z dniem 7 sierpnia 1996 r. na mocy art. 1 pkt 52 lit. b ustawy z dnia 14 czerwca 1996 r. o zmia- nie ustawy - Karta Nauczyciela, Dz.U. Nr 87, poz. 396, a następnie zmodyfikowany na podstawie art. 1 pkt 32 lit. b ustawy z dnia 15 lipca 2004 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Dz.U. Nr 179, poz. 1845, która weszła w życie z dniem 31 sierpnia 2004 r.) umożliwia „przejście na emeryturę” nauczycielom spełniającym warunki stażowe określone w ust. 1 również w przypadku rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy w okolicznościach wskazanych w art. 20 ust. 1, 5c i 7 Karty Nauczyciela. Możliwe jest więc przejście na emeryturę nauczyciel- ską - mimo że stosunek pracy nie został rozwiązany na wniosek nauczyciela - w przypadku rozwiązania stosunku pracy przez dyrektora szkoły w razie całkowitej li- kwidacji szkoły (art. 20 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela) oraz w przypadku częściowej likwidacji szkoły albo w razie zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole lub zmian planu nauczania uniemożliwiających dalsze za- trudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć (art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczy- ciela), a także w przypadku wygaśnięcia stosunku pracy wskutek upływu sześciomie- sięcznego okresu pozostawania w stanie nieczynnym (art. 20 ust. 5c Karty Nauczy- ciela) oraz wskutek odmowy podjęcia pracy przez nauczyciela pozostającego w sta- nie nieczynnym (art. 20 ust. 7 Karty Nauczyciela). Wykładnia językowa i systemowa przedstawionych przepisów prowadzi do jednoznacznego rezultatu, że za rozwiąza- nie stosunku pracy „na swój wniosek” przez nauczyciela, o którym mowa w art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela, nie może być uznane jego rozwiązanie przez dyrektora szkoły (jednostronnie przez pracodawcę). Przepis art. 23 Karty Nauczyciela określa przypadki rozwiązania stosunku pracy nauczyciela nawiązanego na podstawie mianowania. Zgodnie z art. 23 ust. 1 tej ustawy, stosunek pracy z nauczycielem zatrudnionym na podstawie mianowania ulega rozwiązaniu: 1) na wniosek nauczyciela; 2) w razie czasowej niezdolności nau- czyciela do pracy spowodowanej chorobą, jeżeli okres tej niezdolności przekracza 182 dni - chyba, że w szczególnie uzasadnionych wypadkach okres tej nieobecności zostanie przedłużony o kolejne 12 miesięcy, o ile nauczyciel uzyska prawo do świad- czenia rehabilitacyjnego lub zostanie mu udzielony urlop dla poratowania zdrowia; 3) w razie orzeczenia przez lekarza przeprowadzającego badanie okresowe lub kon- trolne o niezdolności nauczyciela do wykonywania dotychczasowej pracy; 4) w razie ukończenia przez nauczyciela 65 lat życia - chyba, że z ukończeniem 65 lat życia 8 nauczyciel nie nabył prawa do emerytury i dyrektor szkoły przedłuży mu okres za- trudnienia, nie dłużej jednak niż o 2 lata od ukończenia przez nauczyciela 65 lat ży- cia; 5) w razie uzyskania negatywnej oceny pracy zawodowej; 6) w razie cofnięcia skierowania do nauczania religii w szkole. Ponadto - w myśl art. 23 ust. 4 Karty Nau- czyciela - rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem zatrudnionym na podstawie mianowania może nastąpić na mocy porozumienia stron oraz w razie nieusprawiedli- wionego niezgłoszenia się nauczyciela na badanie okresowe lub kontrolne, z końcem miesiąca, w którym dyrektor otrzymał o tym informację. Analiza treści tych przepisów prowadzi do konkluzji, że rozwiązanie stosunku pracy na wniosek nauczyciela na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela (co wyraźnie koresponduje z prze- słanką, o której mowa w art. 88 ust. 1 tej ustawy), jest trybem odrębnym od porozu- mienia stron (art. 23 ust. 4 pkt 1 Karty Nauczyciela) oraz od rozwiązania stosunku pracy przez dyrektora szkoły (pracodawcę) z przyczyn określonych w art. 23 ust. 1 pkt 2-6 i art. 23 ust. 4 pkt 2 tej ustawy. W szczególności należy podkreślić, że stosow- nie do art. 23 ust. 2 pkt 1 Karty Nauczyciela, rozwiązanie stosunku pracy na wniosek nauczyciela następuje z końcem roku szkolnego, po uprzednim złożeniu przez niego trzymiesięcznego wypowiedzenia. Natomiast, w razie orzeczenia przez lekarza prze- prowadzającego badanie okresowe lub kontrolne o niezdolności nauczyciela do wy- konywania dotychczasowej pracy, rozwiązanie stosunku pracy następuje z końcem miesiąca, w którym dyrektor szkoły otrzymał ostateczne orzeczenie lekarskie (art. 23 ust. 2 pkt 3 Karty Nauczyciela). W tej sytuacji do rozwiązania stosunku pracy nie do- chodzi z inicjatywy pracownika (nauczyciela), lecz w drodze jednostronnego oświad- czenia woli pracodawcy, przy czym dyrektor szkoły ma obowiązek rozwiązania sto- sunku pracy i to w konkretnie oznaczonym terminie. W tym przypadku wola nauczy- ciela - nawet gdyby została uzewnętrzniona w postaci wyraźnego wniosku - nie ma żadnego znaczenia prawnego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 czerwca 2005 r., III AUa 123/04, LEX nr 164637, dotyczący zbliżonej sytuacji, gdy rozwiązanie umowy pracę następuje wskutek upływu terminu, na jaki została zawar- ta). Prowadzi to do stwierdzenia, że rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem zatrudnionym na podstawie mianowania przez dyrektora szkoły wskutek wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela, nie jest rozwią- zaniem stosunku pracy na wniosek nauczyciela w rozumieniu art. 88 ust. 1 tej ustawy. W ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy ubezpieczony nie rozwią- 9 zał stosunku pracy na swój wniosek na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczy- ciela ani nie doszło do rozwiązania lub wygaśnięcia jego stosunku pracy w przypad- kach określonych w art. 20 ust. 1, 5c i 7 tej ustawy. Nie rozwiązano też stosunku pracy na mocy porozumienia stron (art. 23 ust. 4 pkt 1 Karty Nauczyciela), co może być kwalifikowane jako rozwiązanie na wniosek nauczyciela (por. A. Barański, M. Szymańska, J. Rozwadowska-Skrzeczyńska: Ustawa Karta Nauczyciela. Komentarz, Warszawa 2009 - tezy 1 i 6 do art. 23 oraz teza 6 do art. 88). Z tych względów trafne jest rozstrzygnięcie przyjęte przez Sąd Apelacyjny w zaskarżonym wyroku, że ubez- pieczony nie spełnił warunku przejścia na emeryturę na podstawie art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela, polegającego na rozwiązaniu stosunku pracy na swój wniosek. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej ubezpieczony podniósł, że 13 sierpnia 2002 r. wystąpił do pracodawcy z wnioskiem o rozwiązanie stosunku pracy z dniem 31 sierpnia 2002 r. Ustalenie tego faktu nie jest jednak objęte podstawą faktyczną za- skarżonego wyroku, którą Sąd Najwyższy jest związany (art. 39813 § 2 k.p.c.). Nadto, okoliczność ta nie ma znaczenia (jest prawnie obojętna, co wywiedziono wyżej), gdyż stosunek pracy ubezpieczonego i tak zostałby rozwiązany przez dyrektora szkoły z dniem 31 sierpnia 2002 r. Z powołanych względów Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną na podsta- wie art. 39814 k.p.c. ========================================