II UK 133/10

uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wszystkich istotnych elementów bądź zawiera oczywiste braki, które uniemożliwiają kontrolę kasacyjną. Takich braków uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera. Zakres zastosowania art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed sądem drugiej instancji zależy od treści wydanego orzeczenia. W przypadku, gdy sąd odwoławczy oddalając apelację orzeka na podstawie materiału zgromadzonego w postępowaniu w pierwszej instancji, nie musi powtarzać dokonanych ustaleń i rozważań w zakresie oceny dowodów. Wystarczy stwierdzenie, że przyjmuje je za własne (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2008 r., I UK 84/08, OSNP 2010 nr 9-10, poz. 120 i orzeczenia tam powołane). Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu 10 swojego wyroku jednoznacznie dał wyraz temu, że podziela ustalenia poczynione przez Sąd pierwszej instancji oraz dokonaną przez ten Sąd ocenę dowodów. Naruszenie art. 382 k.p.c. jest możliwe wówczas, gdy przy dokonywaniu ustaleń faktycznych oraz ocenie dowodów sąd drugiej instancji pominie część dowodów przeprowadzonych w sprawie. Zarzutu obrazy tego przepisu nie uzasadnia więc podnoszony przez skarżącego brak ustosunkowania się sądu odwoławczego do części zarzutów zawartych w apelacji. Obowiązek sądu drugiej instancji odniesienia się do zawartych w apelacji zarzutów wynika z art. 378 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. Skarżący uzasadnia zarzut naruszenia tego przepisu niezajęciem przez Sąd Apelacyjny merytorycznego stanowiska w odniesieniu do zgłoszonych w apelacji zarzutów (bliżej w skardze kasacyjnej nieokreślonych) co do obowiązujących u wnioskodawcy uchwał określających zasady wynagradzania członków zarządu. Jest to twierdzenie nieuprawnione, gdyż Sąd odwoławczy zarzuty w tym zakresie rozpoznał, tyle że - podzielając ocenę prawną Sądu pierwszej instancji - uznał je za niezasadne. Usprawiedliwione są natomiast podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego. Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy zasiłkowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem 12 listopada 2009 r., przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego nie uwzględnia się składników wynagrodzenia, jeżeli postanowienia układów zbiorowych pracy lub przepisy o wynagradzaniu nie przewidują zmniejszania ich za okres pobierania zasiłku. Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2008 r., SK 16/06 Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepis ten, rozumiany w ten sposób, że w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego nie uwzględnia się wypłaconych pracownikowi - w okresie przyjętym do jej ustalenia - składników wynagrodzenia, od których pracownik ten uiścił składkę na ubezpieczenie chorobowe, a które nie są mu wypłacane w okresie pobierania wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby albo zasiłku chorobowego, jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał podkreślił słuszność dążenia ustawodawcy do wyeliminowania zarówno sytuacji, w której pracownik w razie choroby otrzymywałyby podwójne świadczenia (zarówno z tytułu faktycznie wypłacanych składników wynagrodzenia 11 jak i tytułem wynagrodzenia chorobowego i zasiłku chorobowego), jak i sytuacji, w której świadczenia ze stosunku pracy, wyłącznie deklarowane, a w praktyce niewypłacalne, miałyby rzutować na wysokość tych świadczeń. Z tego względu Trybunał stwierdził, że sądy - rozstrzygające w przedmiocie należnego pracownikowi wynagrodzenia chorobowego i zasiłku - winny ustalać, które składniki wynagrodzenia były faktycznie wypłacane w okresie przyjętym do obliczenia przeciętnego wynagrodzenia i zasiłku (art. 92 § 1 i 2 k.p. i art. 36 ust. 1 w związku z art. 38 ust. 1 ustawy zasiłkowej), które składniki wynagrodzenia zostały faktycznie obciążone składką na ubezpieczenie chorobowe (§ 2 ust. 1 pkt 24 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, Dz.U. Nr 161, poz. 1106 ze zm. w związku z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) i do których składników wynagrodzenia pracownik zachował w rzeczywistości prawo w okresie pobierania wymienionych wyżej świadczeń (art. 41 ustawy zasiłkowej). Oznacza to z jednej strony, że - w ocenie Trybunału Konstytucyjnego - wypłacenie w okresie poprzedzającym niezdolność pracownika do pracy danego składnika wynagrodzenia i uiszczenie od niego składki na ubezpieczenie chorobowe oznacza, iż pracownik nie ma do niego prawa w okresie pobierania świadczeń przysługujących z tytułu niezdolności do pracy, a zatem składnik taki wchodzi do podstawy wymiaru wymienionych świadczeń, a z drugiej strony - że faktyczne wypłacenie tego składnika wynagrodzenia za okres pobierania wynagrodzenia chorobowego i zasiłku chorobowego wyłącza go z podstawy ich wymiaru. Skarżący nie kwestionuje, że - w świetle postanowień pkt 4 uchwały nr 1/10/2002 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników wnioskodawcy z dnia 14 października 2002 r. w brzmieniu nadanym przez pkt 1 uchwały nr 1/09/2004 z dnia 22 września 2004 r. oraz opłacenia składki na ubezpieczenie chorobowe - wypłacona zainteresowanemu w okresie poprzedzającym powstanie niezdolności do pracy nagroda za II i III kwartał 2004 r. podlegała wliczeniu do podstawy wymiaru wynagrodzenia chorobowego i zasiłku chorobowego przysługujących za okres od 1 kwietnia do 19 sierpnia 2005 r. Podnosi natomiast, że ten składnik 12 wynagrodzenia (nagroda) został następnie zainteresowanemu przyznany uchwałą nr 1/02/2006 z dnia 27 lutego 2006 r. i wypłacony za wskazany wyżej okres pobierania świadczeń przysługujących z tytułu niezdolności do pracy. Inaczej rzecz ujmując, skarżący zarzuca, iż zainteresowany w rzeczywistości zachował prawo do spornego składnika wynagrodzenia za okres pobierania wynagrodzenia chorobowego i zasiłku chorobowego, chociaż został on wliczony do podstawy wymiaru tych świadczeń. Istotna dla rozstrzygnięcia tej kwestii jest ocena postanowień uchwały nr 1/02/2006 z dnia 27 lutego 2006 r., mocą której Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników wnioskodawcy odstąpiło od zasady określonej w pkt 1 uchwały nr 1/09/04 z dnia 22 września 2004 r. „co do sposobu wyliczenia należnej nagrody za II, III i IV kwartał 2005 r. i wyjątkowo przyznało członkom zarządu (…) nagrody określone kwotowo”, ustalając ich wysokość na 650.000 zł dla każdego z nich. Sąd Apelacyjny uznał, że wskazaną uchwałą dokonano jedynie „zmiany sposobu wyrażenia rachunkowego” wysokości nagrody „i zamiast określenia procentowego, przyjęto określenie kwotowe, nie zmieniając przy tym reguł przyznawania nagrody”. Stanowisko to co najmniej wzbudza daleko idące wątpliwości. Postanowienie pkt 4 uchwały nr 1/10/2002 w brzmieniu obowiązującym od 22 września 2004 r. jednoznacznie przewiduje pozbawienie członka zarządu prawa do nagrody za okres usprawiedliwionej nieobecności w pracy z powodu choroby lub macierzyństwa, proporcjonalnie do okresu trwania tej nieobecności. Proporcjonalność to określony stosunek części do całości, co oznacza, że przysługująca za dany okres nagroda powinna podlegać zmniejszeniu w takim stosunku (proporcji), w jakim pozostaje okres niezdolności do pracy z powodu choroby do okresu, za który nagroda jest przyznawana. Jeżeli więc nagroda przyznawana jest za kwartał danego roku, a członek zarządu w tym kwartale nie przepracował żadnego dnia z powodu usprawiedliwionej nieobecności w pracy z powodu choroby, to ten składnik jego wynagrodzenia za wskazany kwartał ulega zmniejszeniu o 100% (pracownik zostaje go pozbawiony w całości). Jeżeli natomiast członek zarządu nie przepracował ze wskazanej przyczyny części kwartału, za który przyznawana jest nagroda, wówczas jej wysokość ulega zmniejszeniu w takim stosunku (proporcji), w jakim pozostaje okres 13 usprawiedliwionej nieobecności z powodu choroby do okresu obejmującego cały kwartał. Z niespornego stanu faktycznego wynika, że zainteresowany w okresie od 1 kwietnia do 19 sierpnia 2005 r. pobierał wynagrodzenie chorobowe, a następnie zasiłek chorobowy. Oznacza to, że z uwagi na niezdolność do pracy nie przepracował ani jednego dnia w II kwartale oraz ponad połowy III kwartału 2005 r. Mimo to uchwałą nr 1/02/2006 z dnia 27 lutego 2006 r. została mu przyznana (i faktycznie wypłacona) nagroda za II, III i IV kwartał 2005 r., a więc również za okres usprawiedliwionej nieobecności w pracy z powodu choroby. W tym zatem ujęciu należy rozpatrywać zawarte w wymienionej uchwale postanowienie o „odstąpieniu od zasady określonej w pkt 1 ppkt 4 uchwały Nr 1/09/2004 z dnia 22 września 2004 r. co do sposobu wyliczenia należnej nagrody za II, III i IV kwartał 2005 r.”. Oznacza ono bowiem nie tylko odstąpienie od procentowego określenia wysokości nagrody na rzecz jej określenia kwotowego, ale w szczególności odstąpienie od „zasady co do sposobu wyliczania należnej nagrody” przy uwzględnieniu stosunku okresu trwania usprawiedliwionej nieobecności z powodu choroby do okresu, za jaki nagroda została przyznana. Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 39815 § 1 zdanie pierwsze i odpowiednio stosowanego art. 108 § 2 k.p.c.