Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pozwanej Akademii Muzycznej do rozpoznania. Spór dotyczył roszczeń pracownika o premię, ekwiwalent za niewykorzystany urlop oraz nagrodę jubileuszową. Pozwana twierdziła, że nie ma istotnego zagadnienia prawnego, a długotrwała wypłata premii uznaniowej nie powinna być traktowana jako stały składnik wynagrodzenia, zwłaszcza gdy regulamin nie przewidywał premii stałej ani dodatków specjalnych. Sąd Najwyższy uznał jednak, że skarga nie spełnia przesłanek przedsądu z art. 3989 § 1 k.p.c., ponieważ wskazane wątpliwości zostały już wyjaśnione w orzecznictwie. Podkreślono, że przyznanie świadczenia o stałym charakterze może rodzić obowiązek jego wypłaty, a zmiana na korzyść pracownika wymaga jego zgody. W konsekwencji SN odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej i zasądził od pozwanej na rzecz powoda 900 zł kosztów postępowania kasacyjnego.
Kluczowe kwestie prawne:
·czy długotrwała wypłata premii może stać się stałym składnikiem wynagrodzenia pracownika
·czy zachowanie pracodawcy może dorozumianie ustalać wysokość wynagrodzenia
·czy premia wypłacana bez formalnego wniosku premiowego podlega uwzględnieniu w wynagrodzeniu za czas wypowiedzenia
·przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w przedsądzie
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Uzasadnienie
Pozwana Akademia Muzyczna wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu
Okręgowego Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 27 maja 2010 r. Jako
okoliczność uzasadniającą przyjęcie skargi do rozpoznania wskazano na
wystąpienie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. W opinii skarżącego brak
jest orzecznictwa oraz unormowań prawnych dotyczących problemu „czy
długotrwałe wypłacanie pracownikowi premii w okresach miesięcznych w stałej
wysokości stanowi ustalenie wysokości wynagrodzenia stanowiącego element
2
stosunku pracy oraz czy każde zachowanie się pracodawcy może być traktowane
jako ustalenie wysokości wynagrodzenia pracownika – w tym także zachowanie
polegające na wydaniu dyspozycji wypłaty premii w określonej wysokości
skierowanej do służb płacowych zakładu pracy tzw. wniosek premiowy”. W dalszej
części wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazano na poważne
wątpliwości dotyczące ustalenia „czy wobec długotrwałego wypłacania
pracownikowi premii uznaniowej bez wymaganego wewnętrznymi przepisami
płacowymi comiesięcznego wniosku Rektora Uczelni i błędnego określenia tego
składnika wynagrodzenia jako „stałego", należy uznać tę premię za stały element
wynagrodzenia i w efekcie uwzględnić ją w wynagrodzeniu za czas wypowiedzenia,
podczas gdy regulamin premiowania obowiązujący u pracodawcy w ogóle nie
przewiduje przyznawania premii stałej ani też nie przewiduje przyznawania
dodatków specjalnych”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuję:
Zgodnie z art. 3989
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym
wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że
zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie,
a jego uzasadnienie zawiera argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc
pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi
przez Sąd Najwyższy.
W ramach tzw. przedsądu badane jest przede wszystkim zaistnienie
okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania, co ma umożliwić
wybór jedynie takich spraw, które powinny zostać rozpoznane przez organ
najwyższego szczebla sądownictwa ze względu na interes publiczny
(postanowienie SN z 29 stycznia 2011 r. I UK 295/10, niepubl.). Podstawowym
celem postępowania kasacyjnego jest bowiem ochrona interesu publicznego przez
zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i
3
jurysprudencji (postanowienie SN z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr
7-8, poz. 147).
Skarga nie zawierała żadnej z przesłanek określonych w art. 3989
§ 1 k.p.c.
W szczególności w sprawie nie występuje zagadnienie prawne. Nie można bowiem
mówić o zagadnieniu prawnym, który budzi poważne wątpliwości, jeśli wnoszący
skargę nie uzasadni tego przez wykazanie, że dotychczasowe orzecznictwo i
doktryna prawa nie dają w tym zakresie wystarczającego rozwiązania
(postanowienie SN z 27 maja 2010 r., II PK 66/10, niepubl.). Nie sposób nie
zauważyć, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Okręgowy prawidłowo
powołał się na orzecznictwo sądowe, którego trafność należy potwierdzić, a które
stanowi odpowiedzi na wskazana w skardze wątpliwości.
Sąd Okręgowy przywołał przykładowo wyrok SN z 9 kwietnia 1991 r., I PRN
13/91, OSP 1992, nr 4, poz. 88, w którym stwierdzono, że przyznanie pracownikowi
w umowie o pracę świadczenia nie przewidzianego w przepisach o wynagrodzeniu
dla danego stanowiska i nadanie mu charakteru stałego składnika wynagrodzenia
nakłada na zakład pracy obowiązek jego wypłacania. Zwolnienie się od tego
obowiązku może nastąpić w drodze wypowiedzenia zmieniającego warunki płacy.
Wskazano również na wyrok SN z 21 października 2003 r., I PK 512/02, OSNP
2004, nr 22, poz. 380, w którym z kolei podkreślono, że zmiana warunków
wynagradzania na korzyść pracownika, polegająca na przyznaniu mu wyższego
wynagrodzenia, wymaga dla swej skuteczności jego wyraźnej lub dorozumianej
zgody.
Z tych względów, na podstawie art. 3989
§ 2 k.p.c., orzeczono jak w
sentencji postanowienia.