II UZ 40/10

Uzasadnienie Sąd Apelacyjny – Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2010 r. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy M. C. od wyroku tego Sądu z dnia 20 kwietnia 2010 r. oddalającego jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 listopada 2009 r., oddalającego odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 sierpnia 2009 r., przyznającej mu emeryturę pomostową od dnia 11 lipca 2009 r. do dnia poprzedzającego osiągnięcie przez niego 65 lat. W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny stwierdził, że rozpoznawana sprawa nie jest sprawą o przyznanie emerytury, ale o jej wysokość, a zatem dopuszczalność 2 wniesienia skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. Ta zaś, na wezwanie Sądu do podania wartości przedmiotu zaskarżenia oraz sposobu jego obliczenia, została określona przez pełnomocnika strony na kwotę 1.268,64 zł, czyli niższą niż 10.000 zł, co uzasadniało odrzucenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. W zażaleniu wnioskodawca zaskarżył to postanowienie i domagał się jego zmiany przez przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Wprawdzie w odwołaniu od decyzji organu rentowego zaskarżono sposób wyliczenia emerytury oraz nieprzyznanie ekwiwalentu za deputat węglowy, a w skardze kasacyjnej podano, że odnosi się ona do wysokości emerytury pomostowej, to jednak wymieniony zakres zaskarżenia dotyczy w rzeczywistości nieprzyznania emerytury pomostowej. Nieprzydzielenie w decyzji o przyznaniu emerytury pomostowej ekwiwalentu za deputat węglowy, należnego skarżącemu na podstawie art. 74 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. z 2000 Nr 84, poz. 948 ze zm.), który stanowi integralny składnik emerytury pomostowej, oznacza „przyznanie należności w niepełnym kształcie i nie można jej wówczas traktować jako emerytury pomostowej”. Zmiana wysokości emerytury jest zatem skutkiem jej wadliwego przyznania i dlatego skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione i dlatego zostało oddalone. Zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Jednakże w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Sprawy te mają charakter majątkowy, przy czym tylko dla spraw wymienionych w zdaniu drugim art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest dopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu. Wbrew twierdzeniom zażalenia sprawa, w której wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną nie była sprawą o przyznanie emerytury, gdyż zaskarżoną 3 decyzją organ rentowy przyznał mu emeryturę pomostową na podstawie art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. Nr 237, poz. 1656). Spór dotyczył wyłącznie wysokości tej emerytury, bo w odwołaniu od kontestowanej decyzji wnoszący zażalenie nie kwestionował samego prawa do tego świadczenia, lecz jedynie jego wysokość, utrzymując, że organ rentowy bezpodstawnie nie przyznał mu deputatu węglowego, który wpływa na wysokość emerytury. Sprawy, w których ubezpieczeni kwestionują różne elementy składowe emerytury, np. podstawę wymiaru, staż ubezpieczeniowy, kwotę bazową czy przeliczniki, zamierzając do zwiększenia tego świadczenia są sprawami o wysokość emerytury, a nie o jej przyznanie. Jeżeli prawo do emerytury nie jest kwestionowane w postępowaniu sądowym, w którym chodzi o wysokość tego świadczenia, to o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia określona w art. 3982 § 1 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2006 r., II UZ 1/06, niepublikowane). Ta zaś została określona przez wnoszącego zażalenie na kwotę 1.268,64 zł, czyli niższą niż 10.000 zł, a zatem nie sięgała ustawowej granicy dopuszczalności skargi kasacyjnej, która została prawidłowo odrzucona na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. w związku z art. 3982 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. Oznacza to, że sporne zagadnienie prawne przysługiwania deputatu węglowego do emerytury pomostowej nie może być rozpoznane w postępowaniu kasacyjnym z uwagi na przedmiotową niedopuszczalność skargi kasacyjnej, co nie pozbawia skarżącego możliwości wykorzystania do tego celu innego nadzwyczajnego środka zaskarżenia prawomocnego orzeczenia sądowego. W takich okolicznościach sprawy Sąd Najwyższy oddalił zażalenie z mocy art. 39814 i art. 3941 § 3 k.p.c.