Sprawa dotyczyła sporu między spółką jawną a ZUS o obowiązek opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne od równowartości bonów towarowych przekazywanych pracownikom. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną ZUS, uznając, że sprawa nie należy do kategorii spraw, w których skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, a wartość ta nie przekracza 10.000 zł. ZUS twierdził, że spór dotyczy ustalenia podstawy wymiaru składek, a nie zapłaty, i że wartość przedmiotu zaskarżenia została błędnie obliczona. Sąd Najwyższy uznał jednak, że istotą sporu była wyłącznie wysokość podstawy wymiaru składek, a nie samo objęcie ubezpieczeniem społecznym, które było bezsporne. Podkreślił też, że skarga kasacyjna dotyczyła tylko części wyroku zmieniającej orzeczenie sądu pierwszej instancji, więc wartość przedmiotu zaskarżenia należało odnosić jedynie do tej części. W konsekwencji SN oddalił zażalenie ZUS i utrzymał w mocy odrzucenie skargi kasacyjnej.
Kluczowe kwestie prawne:
·czy spór o uwzględnienie bonów towarowych w podstawie wymiaru składek jest sprawą o objęcie ubezpieczeniem społecznym
·jak ustalić wartość przedmiotu zaskarżenia dla dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawie o składki ZUS
·czy wartość przedmiotu zaskarżenia obejmuje całość decyzji, czy tylko część wyroku zmienioną przez sąd odwoławczy
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2010 r., Sąd Apelacyjny odrzucił skargę
kasacyjną organu rentowego wniesioną od wyroku tego Sądu z dnia 7 października
2009 r. w sprawie z odwołania "K." Spółki jawnej przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń
Społecznych przy udziale zainteresowanych […] o ustalenie istnienia obowiązku
zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne.
Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu postanowienie zaznaczył, że skoro
odwołująca się spółka żądała ustalenia nieistnienia obowiązku zapłaty składek na
ubezpieczenia społeczne, to sprawa nie należy ani do kategorii spraw o przyznanie
2
lub wstrzymanie emerytury (renty), ani do kategorii spraw o objęcie obowiązkiem
ubezpieczenia społecznego. W związku z tym dopuszczalność skargi kasacyjnej
jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia, która powinna wynosić co
najmniej 10.000 zł. Tymczasem wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej
sprawie - zdaniem Sądu Apelacyjnego - wynosi 4.027,73 zł, co powoduje, że
skarga kasacyjna organu rentowego jest niedopuszczalna.
Na to postanowienie organ rentowy wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie
art. 3982
§ 1 oraz art. 19-22 k.p.c. Zdaniem organu rentowego, przedmiot sprawy
dotyczył ustalenia, czy świadczenie w postaci bonów towarowych ma charakter
świadczenia wypłacanego z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych i
podlegającego uwzględnieniu w podstawie wymiaru składki, a zatem sprawa nie
jest sprawą o zapłatę (o roszczenie pieniężne), lecz o ustalenie podstawy wymiaru
składek. Organ rentowy wywiódł, że dla określenia wartości przedmiotu
zaskarżenia w takiej sprawie nie wystarczające ustalenie wysokości składek od
równowartości bonów towarowych. Według organu rentowego, wartość przedmiotu
sporu stanowią "kwoty zawarte w decyzji organu rentowego ustalające prawidłową
podstawę wymiaru składek", a nie przyjęta przez Sąd odwoławczy różnica
pomiędzy podstawą wymiaru składek "wraz z bonami", a podstawą wymiaru
składek "bez bonów".
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Spór w przedmiotowej sprawie dotyczył podstawy wymiaru składek na
ubezpieczenia społeczne, od jakiej odwołująca się spółka powinna odprowadzić
składki na ubezpieczenia społeczne za zainteresowanych w okresach
wymienionych w decyzji organu rentowego. Kwestią sporną była wyłącznie ocena,
czy od uzyskanego przez zainteresowanych przychodu w postaci równowartości
pieniężnej otrzymanych w naturze bonów towarowych należy odprowadzić składki
na ubezpieczenia społeczne. Ocena, czy ten przychód podlega zwolnieniu z
obowiązku odprowadzania od niego składek na ubezpieczenia ma znaczenie
jedynie w zakresie ustalenia wysokości składki i nie dotyczy objęcia obowiązkiem
ubezpieczenia. Sąd Apelacyjny trafnie więc stwierdził, że sprawa nie jest sprawą o
objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego (ani tym bardziej sprawą o
przyznanie lub wstrzymanie emerytury lub renty). Podleganie zainteresowanych
3
ubezpieczeniom społecznym z tytułu pozostawania w stosunku pracy był
okolicznością bezsporną. Rozstrzygnięcie sporu w toczącym się postępowaniu
sądowym ma więc wyłącznie wpływ na wysokość podstawy wymiaru składek w
konkretnych miesiącach. Z tego punktu widzenia pozbawione znaczenia są wywody
zażalenia w części, w której organ rentowy uważa, że spór dotyczy ustalenia
podstawy wymiaru składek, a nie zapłaty składek (por. postanowienia Sądu
Najwyższego z dnia 20 maja 1997 r., II UKN 117/97, OSNAPiUS 1998 nr 6, poz.
199; z dnia 12 maja 1998 r., II UKN 47/98, OSNAPiUS 1999 nr 10, poz. 355; z dnia
8 grudnia 1998 r., II UKN 351/98, OSNAPiUS 2000 nr 2, poz. 82; z dnia 7
października 1999 r., II UZ 117/99, OSNAPiUS 2001 nr 19, poz. 600; z dnia 18
maja 2000 r., II UZ 38/99, OSNAPiUS 2001 nr 23, poz. 700; z dnia 22 marca 2001
r., II UKN 278/00, OSNAPiUS 2002 nr 24, poz. 608 oraz z dnia 9 października 2002
r., II UZ 94/02, OSNP 2004 nr 6, poz. 107).
Ponadto należy zauważyć, że wyrok Sądu Apelacyjnego jedynie częściowo
zmienił rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji, a w pozostałym zakresie Sąd
Apelacyjny oddalił apelację odwołującej się spółki. Skarga kasacyjna organu
rentowego dotyczy wyłącznie tej części wyroku, w której Sąd Apelacyjny zmienił
orzeczenie Sądu Okręgowego. Tym samym wartość przedmiotu zaskarżenia
kasacyjnego możę odnosić się jedynie do części, w której Sąd Apelacyjny zmienił
wyrok Sądu pierwszej instancji.
Skoro rozpoznawana sprawa nie należy do katalogu spraw wymienionych w
art. 3982
§ 1 in fine k.p.c., a wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000
zł, to Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną organu rentowego.
Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na
podstawie art. 39814
w związku z art. 3941
§ 3 k.p.c.