I UZ 19/10

Wygrał pozwany
SN18 maja 2010·
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie organu rentowego na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. Spór dotyczył ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne od bonów towarowych wydanych pracownikom z funduszu socjalnego. ZUS argumentował, że wartość przedmiotu zaskarżenia powinna odpowiadać łącznej kwocie składek z pierwotnej decyzji obejmującej 510 pracowników, a nie tylko trzem osobom objętym rozpoznawaną sprawą. Sąd Najwyższy nie podzielił tego stanowiska. Uznał, że po wydaniu indywidualnych decyzji wobec konkretnych pracowników każda z nich wyznaczała odrębny zakres sporu, a wartość przedmiotu zaskarżenia należało ustalać wyłącznie według tych decyzji. W konsekwencji wartość ta była niższa niż 10 000 zł, co wyłączało dopuszczalność skargi kasacyjnej. SN wskazał też, że nie bada w tym trybie nieważności innej, pierwotnej sprawy. Organ rentowy został obciążony kosztami nie został.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie o podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne
  • ·dopuszczalność skargi kasacyjnej przy indywidualnych decyzjach ZUS wobec pracowników
  • ·wpływ wydania odrębnych decyzji na zakres sporu i kontrolę sądową
  • ·brak możliwości uwzględniania wartości z innej, pierwotnej decyzji przy ocenie dopuszczalności skargi
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem odrzucono skargę kasacyjną pozwanego ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 3982 § 1 k.p.c.). Pierwotną decyzją z 26 marca 2007 r. pozwany wymierzył spółce akcyjnej C. składki na ubezpieczenia społeczne 1.796.043 zł, zdrowotne 416.150,76 zł oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych uznając 2 bony wydane pracownikom z funduszu socjalnego za ich przychód podlegający tym składkom. Po odwołaniu spółki od decyzji z 26 marca 2007 r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone wobec pominięcia w niej pracowników jako zainteresowanych (sygn. akt. Sądu Okręgowego w K. VI U …/07). Pozwany wydał potem 510 indywidualnych decyzji skierowanych do poszczególnych pracowników i spółki (płatnika). Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z 15 grudnia 2008 r. oddalił odwołanie spółki od decyzji pozwanego z 11 lutego 2008 r., którymi ustalono wysokość podstawy wymiaru składek od przychodów z tytułu bonów otrzymanych przez pracowników J. F., G. G. i H. G. Sąd Apelacyjny po apelacji spółki wyrokiem z 19 sierpnia 2009 r. zmienił wyrok Sądu Okręgowego oraz poprzedzające go decyzje pozwanego i stwierdził, że do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne nie wchodzą uwzględnione w decyzjach wartości bonów towarowych wypłaconych zainteresowanym pracownikom. Skarga kasacyjna pozwanego jako wartość przedmiotu zaskarżenia podała 2.354.432,90 zł, czyli ogólną kwotę składek obciążającą spółkę. Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu odrzuceniu skargi kasacyjnej wskazał, że wartość składek w rozpoznanej sprawie jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych (wynosi 819,89 zł dla J. F., 759,56 zł dla H. G. i 759,55 dla G. G.), zatem skarga kasacyjna nie była dopuszczalna i podlegała odrzuceniu na podstawie art. 3982 § 1 k.p.c. W zażaleniu pozwany wniósł o uchylenie postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Podniósł, że wydał indywidualne decyzje wobec poszczególnych pracowników tylko dla umożliwienia merytorycznego rozstrzygnięcia odwołania spółki od pierwotnej decyzji z 26 marca 2007 r., obejmującej całą zaległość składkową, choć mógł przesłać zainteresowanym pracownikom tę decyzję z załącznikiem indywidualizującym wysokość wymierzonych składek w odniesieniu do każdego pracownika z tytułu wydanych bonów towarowych. Wartość przedmiotu zaskarżenia powinna stanowić kwota składek wymierzona decyzją z 26 marca 2007 r. odnosząca się faktycznie do wszystkich 510 zainteresowanych, zwłaszcza że 3 potwierdza to wyrok Sądu Apelacyjnego stwierdzający, że “... prawomocny wyrok z niniejszej sprawie ma bezpośredni wpływ na wynik postępowania w sprawie VI U …/07 ...”. W odpowiedzi spółka wniosła o oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Tożsame zażalenia pozwanego zostały już rozpoznane przez Sąd Najwyższy w sprawach innych zainteresowanych pracowników i obecny skład w pełni podziela przedstawioną w nich argumentację (przykładowo postanowienia Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 2010 r. w sprawach I UZ 11/10 i I UZ 14/10 oraz z 26 kwietnia 2010 r. w sprawie I UZ 20/10). Pozwany nie mógł więc w skardze kasacyjnej podać wartości przedmiotu zaskarżenia z innej sprawy. Sprawa objęta skargą wynikała z nowych decyzji, w których wartość przedmiotu sporu i w konsekwencji zaskarżenia była niższa niż dziesięć tysięcy złotych (art. 3982 § 1 k.p.c.). Pozwany sam zauważa, że mógł w określony sposób decydować o zakresie sporu (sprawy sądowej), w tym również co do kręgu podmiotowego zainteresowanych, gdyż zależało to od jego decyzji. Pierwotna decyzja z 26 marca 2007 r. ze względu na przedmiot rozstrzygnięcia nie mogła pomijać pracowników jako bezpośrednio zainteresowanych. Bez ich udziału postępowanie byłoby nieważne (art. 47711 k.p.c. w związku z art. 379 pkt 5 k.p.c.). Sanacja tego braku nastąpiła w ten sposób, że pozwany wydał indywidualne decyzje, co spowodowało, że każda decyzja podlegała odrębnej kontroli w sądowym postępowaniu odwoławczym i tylko ona określała zakres i przedmiot sporu, a w konsekwencji wartość przedmiotu zaskarżenia. Natomiast to czy rozpoznanie zażalenia nie pozostanie bez wpływu na rozstrzygnięcie pierwotnej sprawy sądowej (VI …/07), nie wchodzi zakres oceny obecnego zażalenia. W tym postępowaniu nie rozstrzyga się z urzędu o nieważności postępowania w sprawie objętej skargą w relacji do innej sprawy, ze względu na przyczynę nieważności z art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 379 pkt 3 k.p.c., gdyż do postępowania toczącego się na skutek zażalenia nie stosuje 4 się art. 39813 § 1 k.p.c. (w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). Nie byłoby też tożsamości podmiotowej warunkującej taką nieważność, gdyż niesporne jest, że pracownicy jako zainteresowani nie byli uczestnikami w pierwszej sprawie. Z tych motywów orzeczono jak sentencji, stosownie do art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39814 k.p.c. O kosztach orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c.