Sąd Najwyższy oddalił zażalenie organu rentowego na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. Spór dotyczył ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne od bonów towarowych wydanych pracownikom z funduszu socjalnego. ZUS argumentował, że wartość przedmiotu zaskarżenia powinna odpowiadać łącznej kwocie składek z pierwotnej decyzji obejmującej 510 pracowników, a nie tylko trzem osobom objętym rozpoznawaną sprawą. Sąd Najwyższy nie podzielił tego stanowiska. Uznał, że po wydaniu indywidualnych decyzji wobec konkretnych pracowników każda z nich wyznaczała odrębny zakres sporu, a wartość przedmiotu zaskarżenia należało ustalać wyłącznie według tych decyzji. W konsekwencji wartość ta była niższa niż 10 000 zł, co wyłączało dopuszczalność skargi kasacyjnej. SN wskazał też, że nie bada w tym trybie nieważności innej, pierwotnej sprawy. Organ rentowy został obciążony kosztami nie został.
Kluczowe kwestie prawne:
·ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie o podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne
·dopuszczalność skargi kasacyjnej przy indywidualnych decyzjach ZUS wobec pracowników
·wpływ wydania odrębnych decyzji na zakres sporu i kontrolę sądową
·brak możliwości uwzględniania wartości z innej, pierwotnej decyzji przy ocenie dopuszczalności skargi
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem odrzucono skargę kasacyjną pozwanego ze
względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 3982
§ 1 k.p.c.).
Pierwotną decyzją z 26 marca 2007 r. pozwany wymierzył spółce akcyjnej C.
składki na ubezpieczenia społeczne 1.796.043 zł, zdrowotne 416.150,76 zł oraz na
Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych uznając
2
bony wydane pracownikom z funduszu socjalnego za ich przychód podlegający tym
składkom.
Po odwołaniu spółki od decyzji z 26 marca 2007 r. postępowanie sądowe nie
zostało zakończone wobec pominięcia w niej pracowników jako zainteresowanych
(sygn. akt. Sądu Okręgowego w K. VI U …/07).
Pozwany wydał potem 510 indywidualnych decyzji skierowanych do
poszczególnych pracowników i spółki (płatnika).
Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z 15 grudnia 2008 r. oddalił odwołanie spółki
od decyzji pozwanego z 11 lutego 2008 r., którymi ustalono wysokość podstawy
wymiaru składek od przychodów z tytułu bonów otrzymanych przez pracowników J.
F., G. G. i H. G.
Sąd Apelacyjny po apelacji spółki wyrokiem z 19 sierpnia 2009 r. zmienił
wyrok Sądu Okręgowego oraz poprzedzające go decyzje pozwanego i stwierdził,
że do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne nie wchodzą
uwzględnione w decyzjach wartości bonów towarowych wypłaconych
zainteresowanym pracownikom.
Skarga kasacyjna pozwanego jako wartość przedmiotu zaskarżenia podała
2.354.432,90 zł, czyli ogólną kwotę składek obciążającą spółkę.
Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu odrzuceniu skargi kasacyjnej wskazał, że
wartość składek w rozpoznanej sprawie jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych
(wynosi 819,89 zł dla J. F., 759,56 zł dla H. G. i 759,55 dla G. G.), zatem skarga
kasacyjna nie była dopuszczalna i podlegała odrzuceniu na podstawie art. 3982
§ 1
k.p.c.
W zażaleniu pozwany wniósł o uchylenie postanowienia o odrzuceniu skargi
kasacyjnej. Podniósł, że wydał indywidualne decyzje wobec poszczególnych
pracowników tylko dla umożliwienia merytorycznego rozstrzygnięcia odwołania
spółki od pierwotnej decyzji z 26 marca 2007 r., obejmującej całą zaległość
składkową, choć mógł przesłać zainteresowanym pracownikom tę decyzję z
załącznikiem indywidualizującym wysokość wymierzonych składek w odniesieniu
do każdego pracownika z tytułu wydanych bonów towarowych. Wartość przedmiotu
zaskarżenia powinna stanowić kwota składek wymierzona decyzją z 26 marca 2007
r. odnosząca się faktycznie do wszystkich 510 zainteresowanych, zwłaszcza że
3
potwierdza to wyrok Sądu Apelacyjnego stwierdzający, że “... prawomocny wyrok z
niniejszej sprawie ma bezpośredni wpływ na wynik postępowania w sprawie VI U
…/07 ...”.
W odpowiedzi spółka wniosła o oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Tożsame zażalenia pozwanego zostały już rozpoznane przez Sąd
Najwyższy w sprawach innych zainteresowanych pracowników i obecny skład w
pełni podziela przedstawioną w nich argumentację (przykładowo postanowienia
Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 2010 r. w sprawach I UZ 11/10 i I UZ 14/10 oraz z
26 kwietnia 2010 r. w sprawie I UZ 20/10).
Pozwany nie mógł więc w skardze kasacyjnej podać wartości przedmiotu
zaskarżenia z innej sprawy. Sprawa objęta skargą wynikała z nowych decyzji, w
których wartość przedmiotu sporu i w konsekwencji zaskarżenia była niższa niż
dziesięć tysięcy złotych (art. 3982
§ 1 k.p.c.).
Pozwany sam zauważa, że mógł w określony sposób decydować o zakresie
sporu (sprawy sądowej), w tym również co do kręgu podmiotowego
zainteresowanych, gdyż zależało to od jego decyzji.
Pierwotna decyzja z 26 marca 2007 r. ze względu na przedmiot
rozstrzygnięcia nie mogła pomijać pracowników jako bezpośrednio
zainteresowanych. Bez ich udziału postępowanie byłoby nieważne (art. 47711
k.p.c.
w związku z art. 379 pkt 5 k.p.c.). Sanacja tego braku nastąpiła w ten sposób, że
pozwany wydał indywidualne decyzje, co spowodowało, że każda decyzja
podlegała odrębnej kontroli w sądowym postępowaniu odwoławczym i tylko ona
określała zakres i przedmiot sporu, a w konsekwencji wartość przedmiotu
zaskarżenia.
Natomiast to czy rozpoznanie zażalenia nie pozostanie bez wpływu na
rozstrzygnięcie pierwotnej sprawy sądowej (VI …/07), nie wchodzi zakres oceny
obecnego zażalenia. W tym postępowaniu nie rozstrzyga się z urzędu o
nieważności postępowania w sprawie objętej skargą w relacji do innej sprawy, ze
względu na przyczynę nieważności z art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 379
pkt 3 k.p.c., gdyż do postępowania toczącego się na skutek zażalenia nie stosuje
4
się art. 39813
§ 1 k.p.c. (w związku z art. 3941
§ 3 k.p.c.). Nie byłoby też tożsamości
podmiotowej warunkującej taką nieważność, gdyż niesporne jest, że pracownicy
jako zainteresowani nie byli uczestnikami w pierwszej sprawie.
Z tych motywów orzeczono jak sentencji, stosownie do art. 3941
§ 3 k.p.c. w
związku z art. 39814
k.p.c. O kosztach orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c.