Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonej od decyzji ZUS ustalającej wysokość emerytury. Wnioskodawczyni domagała się przeliczenia świadczenia z uwzględnieniem zarobków uzyskiwanych w byłej NRD oraz twierdziła, że emerytura powinna być wyrażona w walucie niemieckiej. Sądy meriti oddaliły jej odwołanie i apelację. W skardze kasacyjnej zarzucono błędną wykładnię przepisów o ustalaniu podstawy wymiaru emerytury, jednak nie wskazano wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy uznał, że w tej sprawie przedmiotem sporu była wyłącznie wysokość emerytury, a nie samo prawo do niej, więc skarga kasacyjna była dopuszczalna tylko przy prawidłowym określeniu wartości przedmiotu zaskarżenia. Ponieważ pełnomocnik nie uzupełnił tego braku mimo wezwania, a wyliczenie było możliwe na podstawie danych z akt, SN odrzucił skargę kasacyjną z przyczyn formalnych.
Kluczowe kwestie prawne:
·dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawie o wysokość emerytury zależna od wartości przedmiotu zaskarżenia
·obowiązek wskazania i wykazania wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej
·rozróżnienie między sprawą o przyznanie emerytury a sprawą o jej wysokość
·uwzględnianie zarobków uzyskiwanych za granicą przy obliczaniu podstawy wymiaru emerytury
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2005 r., II UK
152/04, OSNP 2005 nr 23, poz. 379). Taka interpretacja sprawy o przyznanie
emerytury lub renty w rozumieniu art. 3982
§ 1 k.p.c. znajduje oparcie w
orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. postanowienia z dnia 29 kwietnia 1997 r., II
UZ 18/97, OSNAPiUS 1997 nr 22, poz. 449; postanowienie z dnia 21 stycznia 2000
r., II UZ 164/99, OSNAPiUS 2001 nr 13, poz. 454; postanowienie z dnia 23 marca
2001 r., II UKN 706/00, OSNAPiUS 2002 nr 24, poz. 609; postanowienie z dnia 15
maja 2001 r., II UZ 28/01, OSNP 2003 nr 6, poz. 160; postanowienie z dnia 21 lipca
2003 r., II UZ 45/03, OSNP 2004 nr 11, poz. 200; postanowienie z dnia 11 kwietnia
5
2006 r., II UZ 1/06, niepublikowane oraz z dnia 18 marca 2008 r., II UZ 4/08, OSNP
nr 11-12, poz. 163).
Nie budzi wątpliwości, że sprawa o wysokość emerytury (do tego zmierzało
żądanie wnioskodawczyni zgłoszone w odwołaniu od zaskarżonej decyzji organu
rentowego) jest sprawą o świadczenie, w której dopuszczalność skargi kasacyjnej
zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia (por. także postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 3 czerwca 1997 r., II UZ 36/97, OSNAPiUS 1998 nr 8, poz.
256). Wartość przedmiotu zaskarżenia w takiej sprawie stanowi obliczona
stosownie do wskazań zawartych w art. 22 k.p.c. (świadczenia powtarzające się)
różnica pomiędzy hipotetyczną wartością emerytury, jaką skarżąca otrzymywałby,
gdyby jej żądanie ustalenia wysokości świadczenia emerytalnego zostało
uwzględnione, a wartością emerytury pobieranej (tak również w postanowieniach
Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 1997 r., II UKN 40/96, OSNAPiUS 1997 nr 16,
poz. 301, z dnia 18 października 2000 r., II UZ 123/00, OSNAPiUS 2002 nr 15, poz.
370, z dnia 23 listopada 2007 r., II UZ 30/07, OSNP 2009 nr 3-4, poz. 54).
W judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się jednolicie, że obowiązek
wskazania w postępowaniu kasacyjnym wartości przedmiotu zaskarżenia powinien
być rozumiany jako zobowiązanie do jej kwotowego określenia oraz wykazania
podstaw, na których opiera się wyliczenie. W konsekwencji skarga kasacyjna
podlega odrzuceniu, jeżeli mimo wezwania sądu do wskazania wartości przedmiotu
zaskarżenia oraz podania podstawy i sposobu wyliczenia tej wartości, strona
zobowiązania tego nie wykonuje w ogóle bądź wykonuje je niewłaściwie (pozornie),
w oderwaniu od obiektywnego kryterium i podstaw, na których winno być oparte
obliczenie oraz nieadekwatnie do przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną (tak
również między innymi w postanowieniach Sądu Najwyższego z dnia 19 marca
1999 r., I PKN 6/99, niepublikowane; z dnia 13 maja 2005 r., II UZ 25/05, OSNP
2005 nr 23, poz. 383; z dnia 27 lutego 2007 r., II UZ 67/06, niepublikowane oraz z
dnia 6 kwietnia 2007 r., II PZ 12/07, OSNP 2008 nr 11-12, poz. 169). Jest to ściśle
związane z kwestią dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o prawa
majątkowe w zależności od wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 3982
§ 1 k.p.c.) i
z obowiązkiem sądu drugiej instancji dokonania kontroli dopuszczalności skargi
(art. 3986
§ 1 k.p.c.).
6
W sprawie, w której wniesiona została niniejsza skarga kasacyjna,
przedmiotem wyrokowania Sądów pierwszej i drugiej instancji było żądanie
wnioskodawczyni wyliczenia przyznanego jej świadczenia emerytalnego z
uwzględnieniem zarobków z lat 1971-1990, przy uwzględnieniu zarobków
faktycznie otrzymywanych w byłej NRD w walucie tego kraju i po ich przeliczeniu
według kursów bankowych na marki zachodnioniemieckie. Tego dotyczyć może
przedmiot zaskarżenia skargą kasacyjną. Wysokość wynagrodzenia skarżącej w
spornym okresie wynika z zapisów w jej legitymacji ubezpieczeniowej, kursy walut
są powszechnie dostępne w placówkach Narodowego Banku Polskiego, a sposób
obliczenia wysokości emerytury wynika wprost z przepisów powołanej wyżej ustawy
z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych, decyzji organu rentowego oraz dołączonych do niej załączników,
doręczonych skarżącej przez organ rentowy i znajdujących się w aktach sprawy.
Dlatego dysponujący takimi danymi profesjonalny pełnomocnik wnioskodawczyni
winien wykazać wartość przedmiotu zaskarżenia, poprzez dokonanie stosownych
działań arytmetycznych i przy zastosowaniu konkretnych stawek wynagrodzenia
uzyskiwanego w spornym okresie przez skarżącą – po dokonaniu ich przeliczenia.
Poprzestanie w tej sytuacji przez pełnomocnika skarżącej na twierdzeniu, że
wyliczenie różnicy pomiędzy dochodzoną a faktycznie otrzymywaną wysokością
emerytury jest niemożliwe, daje podstawę do oceny, że nie wykonał on zarządzenia
o uzupełnieniu braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez wskazanie wartości
przedmiotu zaskarżenia.
Z powyższych względów skarga kasacyjna podlega odrzuceniu na podstawie
art. 3986
§ 3 w związku z § 2 k.p.c.