II UK 234/08

Orzeczenie procesowe
SN13 października 2009·
Ubezpieczenia społeczne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonej od decyzji ZUS ustalającej wysokość emerytury. Wnioskodawczyni domagała się przeliczenia świadczenia z uwzględnieniem zarobków uzyskiwanych w byłej NRD oraz twierdziła, że emerytura powinna być wyrażona w walucie niemieckiej. Sądy meriti oddaliły jej odwołanie i apelację. W skardze kasacyjnej zarzucono błędną wykładnię przepisów o ustalaniu podstawy wymiaru emerytury, jednak nie wskazano wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy uznał, że w tej sprawie przedmiotem sporu była wyłącznie wysokość emerytury, a nie samo prawo do niej, więc skarga kasacyjna była dopuszczalna tylko przy prawidłowym określeniu wartości przedmiotu zaskarżenia. Ponieważ pełnomocnik nie uzupełnił tego braku mimo wezwania, a wyliczenie było możliwe na podstawie danych z akt, SN odrzucił skargę kasacyjną z przyczyn formalnych.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawie o wysokość emerytury zależna od wartości przedmiotu zaskarżenia
  • ·obowiązek wskazania i wykazania wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej
  • ·rozróżnienie między sprawą o przyznanie emerytury a sprawą o jej wysokość
  • ·uwzględnianie zarobków uzyskiwanych za granicą przy obliczaniu podstawy wymiaru emerytury
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2005 r., II UK 152/04, OSNP 2005 nr 23, poz. 379). Taka interpretacja sprawy o przyznanie emerytury lub renty w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c. znajduje oparcie w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. postanowienia z dnia 29 kwietnia 1997 r., II UZ 18/97, OSNAPiUS 1997 nr 22, poz. 449; postanowienie z dnia 21 stycznia 2000 r., II UZ 164/99, OSNAPiUS 2001 nr 13, poz. 454; postanowienie z dnia 23 marca 2001 r., II UKN 706/00, OSNAPiUS 2002 nr 24, poz. 609; postanowienie z dnia 15 maja 2001 r., II UZ 28/01, OSNP 2003 nr 6, poz. 160; postanowienie z dnia 21 lipca 2003 r., II UZ 45/03, OSNP 2004 nr 11, poz. 200; postanowienie z dnia 11 kwietnia 5 2006 r., II UZ 1/06, niepublikowane oraz z dnia 18 marca 2008 r., II UZ 4/08, OSNP nr 11-12, poz. 163). Nie budzi wątpliwości, że sprawa o wysokość emerytury (do tego zmierzało żądanie wnioskodawczyni zgłoszone w odwołaniu od zaskarżonej decyzji organu rentowego) jest sprawą o świadczenie, w której dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia (por. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 1997 r., II UZ 36/97, OSNAPiUS 1998 nr 8, poz. 256). Wartość przedmiotu zaskarżenia w takiej sprawie stanowi obliczona stosownie do wskazań zawartych w art. 22 k.p.c. (świadczenia powtarzające się) różnica pomiędzy hipotetyczną wartością emerytury, jaką skarżąca otrzymywałby, gdyby jej żądanie ustalenia wysokości świadczenia emerytalnego zostało uwzględnione, a wartością emerytury pobieranej (tak również w postanowieniach Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 1997 r., II UKN 40/96, OSNAPiUS 1997 nr 16, poz. 301, z dnia 18 października 2000 r., II UZ 123/00, OSNAPiUS 2002 nr 15, poz. 370, z dnia 23 listopada 2007 r., II UZ 30/07, OSNP 2009 nr 3-4, poz. 54). W judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się jednolicie, że obowiązek wskazania w postępowaniu kasacyjnym wartości przedmiotu zaskarżenia powinien być rozumiany jako zobowiązanie do jej kwotowego określenia oraz wykazania podstaw, na których opiera się wyliczenie. W konsekwencji skarga kasacyjna podlega odrzuceniu, jeżeli mimo wezwania sądu do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia oraz podania podstawy i sposobu wyliczenia tej wartości, strona zobowiązania tego nie wykonuje w ogóle bądź wykonuje je niewłaściwie (pozornie), w oderwaniu od obiektywnego kryterium i podstaw, na których winno być oparte obliczenie oraz nieadekwatnie do przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną (tak również między innymi w postanowieniach Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1999 r., I PKN 6/99, niepublikowane; z dnia 13 maja 2005 r., II UZ 25/05, OSNP 2005 nr 23, poz. 383; z dnia 27 lutego 2007 r., II UZ 67/06, niepublikowane oraz z dnia 6 kwietnia 2007 r., II PZ 12/07, OSNP 2008 nr 11-12, poz. 169). Jest to ściśle związane z kwestią dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe w zależności od wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 3982 § 1 k.p.c.) i z obowiązkiem sądu drugiej instancji dokonania kontroli dopuszczalności skargi (art. 3986 § 1 k.p.c.). 6 W sprawie, w której wniesiona została niniejsza skarga kasacyjna, przedmiotem wyrokowania Sądów pierwszej i drugiej instancji było żądanie wnioskodawczyni wyliczenia przyznanego jej świadczenia emerytalnego z uwzględnieniem zarobków z lat 1971-1990, przy uwzględnieniu zarobków faktycznie otrzymywanych w byłej NRD w walucie tego kraju i po ich przeliczeniu według kursów bankowych na marki zachodnioniemieckie. Tego dotyczyć może przedmiot zaskarżenia skargą kasacyjną. Wysokość wynagrodzenia skarżącej w spornym okresie wynika z zapisów w jej legitymacji ubezpieczeniowej, kursy walut są powszechnie dostępne w placówkach Narodowego Banku Polskiego, a sposób obliczenia wysokości emerytury wynika wprost z przepisów powołanej wyżej ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, decyzji organu rentowego oraz dołączonych do niej załączników, doręczonych skarżącej przez organ rentowy i znajdujących się w aktach sprawy. Dlatego dysponujący takimi danymi profesjonalny pełnomocnik wnioskodawczyni winien wykazać wartość przedmiotu zaskarżenia, poprzez dokonanie stosownych działań arytmetycznych i przy zastosowaniu konkretnych stawek wynagrodzenia uzyskiwanego w spornym okresie przez skarżącą – po dokonaniu ich przeliczenia. Poprzestanie w tej sytuacji przez pełnomocnika skarżącej na twierdzeniu, że wyliczenie różnicy pomiędzy dochodzoną a faktycznie otrzymywaną wysokością emerytury jest niemożliwe, daje podstawę do oceny, że nie wykonał on zarządzenia o uzupełnieniu braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Z powyższych względów skarga kasacyjna podlega odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 3 w związku z § 2 k.p.c.