Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pracownika do rozpoznania w sprawie o wypłatę części wynagrodzenia, tzw. bonusa rocznego. Spór dotyczył tego, czy przy ustalaniu wysokości bonusu można było stosować współczynnik lojalnościowy uzależniający wypłatę od dalszego trwania zatrudnienia oraz czy istniało porozumienie wyłączające ten mechanizm. SN nie badał merytorycznie zarzutów, lecz ocenił wyłącznie wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej. Uznał, że skarżący nie wykazał przesłanek przedsądu: nie przedstawił istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. ani nie uzasadnił, że skarga jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Wskazane przez powoda pytania dotyczyły w istocie zwykłej wykładni i zastosowania prawa w konkretnej sprawie, a nie problemu o doniosłym znaczeniu systemowym. SN podkreślił też, że jest związany ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji. W konsekwencji skarga nie została przyjęta do rozpoznania, a powód nie został obciążony kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej w postępowaniu kasacyjnym.
Kluczowe kwestie prawne:
·przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 k.p.c.)
·czy spór o bonus roczny i współczynnik lojalnościowy dotyczy istotnego zagadnienia prawnego
·zakres związania Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji
·ocena, czy wniosek o przyjęcie skargi wykazuje oczywistą zasadność skargi
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z 21 kwietnia 2008 r. oddalił apelację powoda od
wyroku Sądu Rejonowego z 21 czerwca 2007 r., którym oddalono jego powództwo
przeciwko pozwanemu Bankowi o wypłatę części wynagrodzenia, tzw. bonusa
rocznego, w pełnej wysokości. Sądy nie uznały za zasadne twierdzenie powoda o
porozumieniu z pracodawcą o wyłączeniu z reguł wypłaty bonusa współczynnika
lojalnościowego, uzależniającego jego wysokość od dalszego trwania zatrudnienia.
Skargę kasacyjną oparto na podstawie art. 3983
§ 1 pkt 1 k.p.c.
Wniosek o przyjęcie skargi wskazał na podstawy z art. 3989
§ 1 pkt 1 i 4 k.p.c., „z
uwagi na fakt, iż w niniejszej sprawie poczynione przez Sąd II instancji ustalenia
2
spowodowały wydanie orzeczenia niezgodnego z porządkiem prawnym oraz z
podstawowymi zasadami prawa pracy, które ma ze swej istoty pełnić ochronną
funkcję dla słabszej strony stosunku pracy jaką jest pracownik. W ocenie
skarżącego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona”. Przedstawione istotne
zagadnienie prawne to: „1) czy w sytuacji ustalenia przez Sąd nagannego,
niezgodnego z prawem prowadzenia akt osobowych przez pracodawcę ciężar
dowodu, iż w aktach znajdowały się istotne z punktu widzenia interesów
pracownika, przekazane do tychże akt dokumenty, spoczywa na pracowniku ?; 2)
czy znajdujące się w aktach osobowych pracownika nie podpisane przez
pracownika ani pracodawcę dokumenty, w sytuacji jednoznacznego stanowiska
pracownika o braku zgody na znajdowanie się nich konkretnych zapisów w
szczególności brak naniesionych przez niego uwag, można traktować jako
zaakceptowane i ustalone z pracownikiem zasady wynagradzania pracownika ?; 3)
czy w związku z faktem, iż tzw. „noty techniczne” ustalające zasady wynagradzania
pracowników są załącznikami do umowy o pracę, mogą być negocjowane przez
osoby nie wskazane w treści art. 3 ze zn. 1 kp i jaki charakter należy nadać takim
negocjacjom oraz notom gdy: a) uzgodnione w tym trybie noty są następnie
włączane do akt osobowych pracowników; b) uzgodnienia i tryb podejmowanych
ustaleń są respektowane przez pracodawcę w jednym roku zaś podważane w
następnym bez uzasadnionych przyczyn”.
W odpowiedzi pozwany wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów
zastępstwa procesowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania nie został oparty na podstawach,
które uzasadniałyby jego uwzględnienie.
Na etapie przedsądu nie ocenia się podstaw kasacyjnych skargi (art. 3984
§ 1 pkt 2
k.p.c.), które podlegają ocenie dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania.
Przedmiotem analizy jest sam wniosek o przyjęcie skargi i jego uzasadnienie.
Ustawodawca wyraźnie wyodrębnia te elementy konstrukcyjne skargi (art. 3984
§ 1
pkt 2 i 3 k.p.c.). Podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie nie zastępują więc wniosku
o przyjęcie skargi i jego uzasadnienia. Inna jest ich funkcja, gdyż skarga kasacyjna
3
nie jest zwykłym środkiem zaskarżenia. Tę wyjątkowość skargi łączy się z
wskazanymi w niej podstawami (przesłankami) przedsądu.
Od razu należy też zauważyć, że Sąd Najwyższy jest związany ustalonym
stanem faktycznym (art. 39813
§ 2 k.p.c. i art. 3983
§ 3 k.p.c.), co skutkuje ujemnie
dla wniosku, gdyż twierdzenie, że skarga jest oczywiście uzasadniona (art. 3989
§ 1
pkt 4 k.p.c.), niezasadnie zawęził do takich ustaleń, a nie do ocen prawnych
(„poczynione przez Sąd II instancji ustalenia spowodowały wydanie orzeczenia
niezgodnego z porządkiem prawnym oraz z zasadami prawa pracy, które ma ze
swej istoty pełnić ochroną funkcję dla słabszej strony stosunku pracy jaką jest
pracownik”). Otóż utrwalone jest już w orzecznictwie stanowisko, że odwoływanie
się do podstawy przedsądu z art. 3989
§ 1 pkt 4 k.p.c. wymaga przedstawienia we
wniosku wywodu prawnego wykazującego, że skarga jest oczywiście uzasadniona.
Uzasadnienie wniosku jest lakoniczne, nie operuje prawem materialnym i nie
wykazuje, że jego naruszenie jest oczywiste. Kwestionowanie prawidłowości
subsumcji nie mogłoby też pomijać wskazanego związania co do ustalonego stanu
faktycznego (art. 39813
§ 2 k.p.c.).
Przytoczone wyżej (in extenso) trzy kwestie, wbrew skarżącemu, nie stanowią
istotnego zagadnienia prawnego, którego dotyczy przesłanka przedsądu z art. 3989
§ 1 pkt 1 k.p.c. Chodzi w niej bowiem o problem doniosły jurydycznie i o ważkim
znaczeniu dla systemu prawa. Wymagałoby to przede wszystkim jego klarownego
postawienia z odwołaniem do określonych norm prawnych (przepisów). Oczywiście
po uprzedniej gruntownej analizie prawa oraz orzecznictwa, na bazie której
określone istotne zagadnienie prawne mogłoby zostać postawione i stanowić
dopiero podstawę do przyjęcia takiego zagadnienia przez Sąd Najwyższy.
Rozpoznanie skargi w głównej mierze warunkowane jest interesem publicznym
(rozwojem i wykładnią prawa). Natomiast przytoczone wyżej kwestie sprowadzają
się tylko do zwykłej wykładni i stosowania prawa w konkretnym stanie faktycznym.
To zaś nie stanowi przesłanki przedsądu z art. 3989
§ 1 k.p.c. W przeciwnym razie
skarga kasacyjna nie miałaby granic i byłaby zwykłym środkiem zaskarżenia a
postępowanie kasacyjne kolejną instancją.
4
Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania nie przedstawił i nie wykazał
przesłanek przedsądu z art. 3989
§ 1 pkt 1 i 4 k.p.c., dlatego orzeczono jak w
sentencji, stosownie do art. 3989
§ 2 k.p.c.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c.