Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną pozwanego pracownika jako niedopuszczalną. Spór dotyczył odpowiedzialności materialnej pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, który miał odpowiadać za szkodę wyrządzoną pracodawcy po kradzieży samochodu i mienia pozostawionego bez właściwego zabezpieczenia. Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego pełną dochodzoną kwotę, a Sąd Okręgowy obniżył ją o połowę, uznając częściową odpowiedzialność. Pozwany wniósł skargę kasacyjną, ale zaskarżył wyłącznie tę część wyroku, która była dla niego korzystna, tj. zmniejszenie zasądzonej kwoty. Sąd Najwyższy wskazał, że środek zaskarżenia musi dotyczyć orzeczenia niekorzystnego dla strony (gravamen), a nie można skutecznie zaskarżać rozstrzygnięcia, które uwzględnia apelację na korzyść skarżącego. W konsekwencji skarga kasacyjna została odrzucona bez merytorycznego badania zarzutów.
Kluczowe kwestie prawne:
·dopuszczalność skargi kasacyjnej i wymóg interesu prawnego (gravamen)
·zakres zaskarżenia orzeczenia w postępowaniu kasacyjnym
·odpowiedzialność materialna pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy
·skutki zaskarżenia wyłącznie korzystnej części wyroku
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Uzasadnienie
Powód P.H.P „Polski Tytoń” Spółka Akcyjna wniósł w sprawie przeciwko B.
U. pozew o wydanie nakazu zapłaty nakazującego pozwanemu zapłatę 26.628,71
2
zł z odsetkami liczonymi od tej kwoty od 7 listopada 2004 r. do dnia wniesienia
pozwu.
W uzasadnieniu pozwu wskazano, że pozwany był zatrudniony u strony
powodowej na podstawie umowy o pracę z dnia 1 czerwca 2001 r. na stanowisku
referent zbytu – przedstawiciel handlowy. Pozwany przyjął na siebie
odpowiedzialność materialną za szkodę wyrządzoną pracodawcy podpisując dnia 1
czerwca 2001 r. umowę o odpowiedzialności materialnej za powierzone mu mienie.
Nadto w tym samym dniu zawarł umowę o wspólnej odpowiedzialności materialnej,
która nakładała na niego odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną stronie
powodowej do wysokości 50% powstałej szkody. Pozwany w dniu 11 kwietnia 2003
r. wykonując swoje obowiązki pracownicze pozostawił samochód oraz mienie
pracodawcy w nim się znajdujące przed sklepem bez prawidłowego zabezpieczenia
i udał się do klienta. Samochód został skradziony. Pracownik wezwany do
naprawienia szkody odmówił zapłaty kwoty wskazanej przez pracodawcę.
Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2007 r., (wydanym po wniesieniu
przez pozwanego sprzeciwu od nakazu zapłaty wydanego przez ten Sąd w dniu 3
lutego 2005 r): I. zasądził od pozwanego B. U. na rzecz powoda kwotę 26.628,71 zł
wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi w stosunku rocznym od dnia 25 lutego
2005 r. do dnia zapłaty; II. w pozostałym zakresie powództwo oddalił; III. zasądził
od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3.764 zł z tytułu zwrotu kosztów procesu.
Sąd Okręgowy po rozpoznaniu apelacji pozwanego, zaskarżającego
powyższe orzeczenie w punkcie I, wyrokiem z dnia 8 listopada 2007 r.,: I. zmienił
zaskarżony wyrok w punkcie I w ten sposób, że zasądzoną od pozwanego B.U. na
rzecz P.H.P „Polski Tytoń” Spółki Akcyjnej kwotę w wysokości 26.628,71 zł
zmniejszył do kwoty 13.314,35 zł; II. w pozostałym zakresie apelację oddalił, III.
zniósł wzajemnie między stronami koszty postępowania apelacyjnego.
Powyższy wyrok został zaskarżony przez pozwanego w skardze kasacyjnej
wyłącznie w punkcie pierwszym rozstrzygnięcia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W pierwszym rzędzie należy podkreślić, iż Sąd Najwyższy w składzie
rozpoznającym skargę kasacyjną podziela stanowisko Sądu Najwyższego
wyrażone w postanowieniu z dnia 16 października 1997 r., II CKN 404/97, OSNC
3
1998, nr 4, poz. 59, uznając je za aktualne także w odniesieniu do skargi
kasacyjnej, zgodnie z którym nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia
kasacji, gdyż powinna ona być tak zredagowana, aby nie stwarzała żadnych
wątpliwości interpretacyjnych.
W przedmiotowej sprawie w skardze kasacyjnej wyraźnie wskazano, iż
zaskarża ona wyrok Sądu Okręgowego jedynie w tej części, w której Sąd obniżył
kwotę zasądzoną wyrokiem Sądu pierwszej instancji. Jedynie z uzasadnienia skargi
wynika, iż skarżący podważa rozstrzygnięcie Sądu drugiej instancji w zakresie w
jakim Sąd ten nie zwolnił pozwanego z obowiązku zapłaty na rzecz powodowej
Spółki całości zasądzonej przez Sąd pierwszej instancji kwoty, a jedynie zmniejszył
ją o połowę. Rzecz jednak w tym, iż cel uzyskania rozstrzygnięcia oddalającego
powództwo pracodawcy w całości, nie może być osiągnięty poprzez zaskarżenie
wyroku Sądu Okręgowego wyłącznie w części obejmującej jego punkt pierwszy.
Rozstrzygnięcie zawarte w tym punkcie stanowi bowiem zmianę wyroku Sądu
pierwszej instancji na korzyść pozwanego, gdyż zasądzoną od pozwanego B. U. na
rzecz P.H.P „Polski Tytoń” Spółki Akcyjnej kwotę w wysokości 26.628,71 zł
zmniejsza do kwoty 13.314,35 zł, a zatem uwzględnia w części apelację
pozwanego pracownika. Rozstrzygnięcie niekorzystne dla wnoszącego skargę, bo
nie uwzględniające jego apelacji co do pozostałej części kwoty zasądzonej od
niego na rzecz pracodawcy, zawarte jest zaś w punkcie drugim wyroku Sądu
drugiej instancji, w którym oddalono jego apelację w pozostałej części. Ten punkt
rozstrzygnięcia Sądu rozpoznającego apelację pracownika nie został jednak przez
niego w skardze kasacyjnej zaskarżony.
Według przeważającego poglądu doktryny warunkiem zaskarżalności
orzeczenia jest interes skarżącego w takim zaskarżeniu, zachodzący w wypadku
tzw. gravamen. Gravamen polega na niezgodności orzeczenia z żądaniem. Dlatego
też przyjąć należy, że interes w zaskarżeniu orzeczenia zachodzący w razie
niezgodności orzeczenia z żądaniem, czyli w wypadku gravamen, stanowi warunek
dopuszczalności zaskarżalności orzeczenia. Oznacza to, że środek zaskarżenia
jest dopuszczalny w zasadzie tylko od orzeczenia niekorzystnego dla strony.
Na stanowisku takim stoi też Sąd Najwyższy, czego wyrazem są np. postanowienia
z dnia 13 sierpnia 1997 r., I CKN 207/97 (niepubl.) i z dnia 5 września 1997 r.,
4
III CKN 152/97 (LEX nr 50615) oraz wyrok z dnia 20 maja 1999 r., I CKN 1139/97
(OSNC 2000, nr 1, poz. 6). Skarga kasacja wniesiona przez pozwanego w części
dotyczącej wyroku Sądu Okręgowego, którym obniżona została kwota zasądzona
wyrokiem sądu pierwszej instancji, jest zatem niedopuszczalna i jako taka
podlegała odrzuceniu.
Z tych względów na podstawie art. 373 w związku z art. 39821
k.p.c.
orzeczono, jak w sentencji.