I PK 194/07

Wygrał pozwany
SN22 lutego 2008·sentence
WynagrodzenieInne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o wypłatę premii/nagrody kwartalnej przewidzianej w systemie motywacyjnym obowiązującym u pracodawcy. Powód twierdził, że nagroda za kolejne kwartały 2000 i 2001 r. została zaniżona lub niewypłacona. Sądy ustaliły, że zasady naliczania nagród wynikały z regulaminu wynagradzania oraz z dokumentu określającego organizację i zasady działania wydziału, a więc stanowiły źródło prawa pracy. Spór dotyczył przede wszystkim sposobu interpretacji wzoru obliczania nagrody: czy należy liczyć ją narastająco, czy osobno za każdy kwartał. Sąd Najwyższy uznał, że prawidłowa jest wykładnia kwartalna, zgodna z celem systemu motywacyjnego i całością regulacji. Oddalił też zarzuty procesowe, wskazując m.in., że nie można w skardze kasacyjnej skutecznie kwestionować ustaleń faktycznych i oceny dowodów. Ostatecznie skarga kasacyjna powoda została oddalona, a jego roszczenie nie zostało uwzględnione poza niewielką częścią ustaloną wcześniej przez sąd I instancji.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·czy system motywacyjny przewidujący premie/nagrody stanowi źródło prawa pracy w rozumieniu art. 9 § 1 k.p.
  • ·jak interpretować zasady obliczania nagrody kwartalnej: narastająco czy odrębnie za każdy kwartał
  • ·czy dokument wewnętrzny pracodawcy należy traktować jako oświadczenie woli podlegające art. 60 i 65 k.c., czy jako regulację prawa pracy
  • ·dopuszczalność zarzutów dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych w skardze kasacyjnej
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
uzasadnienie obarczone jest taką wadliwością, która uniemożliwia dokonanie kontroli orzeczenia w postępowaniu kasacyjnym (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 4 stycznia 2007 r., V CSK 364/06 LEX nr 238975, z 17 marca 2006 r., I CSK 63/05 LEX nr 179971, z 5 października 2005 r., I UK 49/05 Monitor Prawa Pracy 2006 nr 4, s. 214). Zasadniczy zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczy problemu zakwali- fikowania zasad obliczania nagród, z których powód wywodzi swoje roszczenie. Sąd Apelacyjny uznał, że zasady te ujęte w dokumencie nazwanym „Organizacja, zasady działania oraz polityka inwestycyjna Wydziału Inwestycji Własnych” stanowią regula- cje prawa pracy w rozumieniu art. 9 k.p. Jest to pogląd słuszny. Z art. 9 § 1 k.p. bez- sprzecznie wynika, że źródłami prawa pracy są, między innymi, postanowienia opar- tych na ustawie regulaminów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy. W rozpoznawanej sprawie, prawo do nagrody określał ramowo załącznik do regula- minu wynagradzania, który niewątpliwie stanowił źródło prawa pracy, jako akt wy- 7 mieniony w art. 772 k.p. Spór dotyczył interpretacji zasad obliczania nagród dla pra- cowników wydziału, w którym był zatrudniony powód. W ocenie Sądu Najwyższego zasady te, bez względu na nazwę dokumentu podlegają wykładni takiej, jaką należy stosować w przypadku prawa pracy. Dokument, w którym zapisano zasady oblicza- nia nagród niewątpliwie ma charakter regulaminu. Jest to regulamin organizacyjny przyjęty uchwałą zarządu spółki będącej pracodawcą. Z art. 772 k.p. nie wynika za- kaz tworzenia regulaminu wynagradzania ujętego w kilku dokumentach. Skarżący twierdzi, że zasady obliczania nagród zawarte w regulaminie organizacyjnym stano- wią oświadczenie woli pracodawcy, skutkiem czego nieuprawnione jest stosowanie wykładni autentycznej do ich interpretacji. Istotnie, skutkiem zaliczenia postanowień dotyczących wysokości nagród do źródeł prawa pracy lub do oświadczeń woli może być odmienność stosowanych metod wykładni w razie sporu co do rozumienia ich treści. Skarżący przy pomocy zarzutów naruszenia art. 9 k.p. i art. 60 oraz 65 k.c. zmierza do obrony tezy, że wzór zawarty w regulaminie organizacyjnym mający słu- żyć wyliczeniu nagrody ma stanowić samodzielną i wyłączną podstawę tych obliczeń. Tymczasem Sąd, podobnie jak biegły, uznał, że wzór ten należy stosować w kontek- ście całości regulacji z uwzględnieniem jej celu i tego, jak rozumiana była przez jej twórców. Powód natomiast odwołując się do art. 65 k.c. w związku z art. 300 k.p. utrzymuje, że decydujące znaczenie ma to, jak adresat „oświadczenia” (czyli on, jako pracownik) je zrozumiał. Takie stanowisko nie może być uznane za słuszne. Sąd Apelacyjny dokonując wykładni zasad obliczania nagrody wyeksponował rezultaty wykładni celowościowej oraz autentycznej. Są to metody wykładni stosowane po wy- czerpaniu możliwości interpretacji przy zastosowaniu wykładni językowo- logicznej oraz systemowej. Zdaniem Sądu Najwyższego do takich samych rezultatów, do ja- kich doprowadziło Sąd drugiej instancji zastosowanie wykładni celowościowej i au- tentycznej prowadzą wnioski wypływające z wykładni językowo- logicznej uwzględ- niającej całość regulacji a nie tylko jej fragment w postaci wzoru. Wzór należy rozu- mieć w kontekście całego rozdziału zatytułowanego „ System motywacyjny”. Z jego punktu 2 wynika, że nagrodę wylicza się po zakończeniu kwartału według osiągnię- tych przez Wydział dochodów. Od tych dochodów odejmuje się „przypadające na dany okres obrachunkowy (kwartał) koszty osobowe”, co wynika z punktu 6. W punk- cie 7 podkreślono kwartalny charakter spornego świadczenia. Całość regulacji w uję- ciu systemowym nie pozostawia wątpliwości, że dla obliczenia nagrody miarodajne są wartości dochodów i kosztów z tego okresu, za który należy się nagroda i tak na- 8 leży rozumieć przedstawiony wzór. Niezależnie od tego, że nie ma żadnych podstaw, by regulamin organizacyjny zawierający zasady obliczania nagród dla pracowników traktować jako oświadczenie woli pracodawcy w rozumieniu art. 60 k.c., z art. 65 k.c. nie wynika broniona przez powoda teza, że do pożądanych przez niego rezultatów doprowadziłoby stosowanie art. 65 k.c. Przeciwnie, przepis ten odwołuje się do za- sad współżycia społecznego oraz ustalonych zwyczajów odniesionych do okoliczno- ści złożenia oświadczenia. Powód nie wskazuje zasad współżycia społecznego ani ustalonych zwyczajów, które pozwalałyby na wyliczanie nagród za kolejne kwartały od sumowanych dochodów a nie od dochodów za dany kwartał. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 398 14 k.p.c. ========================================