II PK 242/07

Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2007 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w E. na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy w B. zasądzającego powodom Z. K. i M. N. kwoty wskazane w sentencji wyroku tytułem zapłaty za pracę w godzinach nadliczbowych od pozwanej Agencji Nieruchomości Rolnych. W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku Sądu Okręgowego pełnomocnik pozwanej będący radcą prawnym w ramach obowiązku, o którym mowa w art. 3984 § 1 pkt 3 – przedstawienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia wskazał, że: 2 „1) W niniejszej sprawie zachodzi konieczność wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości tj. przepisu art. 151 § 1 kodeksu pracy (w poprzednim stanie prawnym art. 133 § 1 ) w zw. z art. 149 Kp i art. 6 Kc poprzez jednoznaczne określenie co należy rozumieć poprzez pracę w godzinach nadliczbowych, w szczególności, czy praca wykonywana przez pracownika ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy wbrew treści stosunku pracy łączącego go z zakładem pracy bez wyraźnego polecenia i bez zgody pracodawcy, może być uznana za pracę w godzinach nadliczbowych, gdzie ewidencja tego czasu pracy wykonywanej poza obowiązującymi normami czasu pracy jest prowadzona wbrew przepisom obowiązującym w zakładzie pracy przez samego pracownika. Czy można uznać w świetle artykułu 6 Kc, że pracownik, znając obowiązujące w zakładzie pracy przepisy prawa pracy dotyczące sposobu ewidencjonowania czasu pracy - w niniejszej sprawie był on rejestrowany w przypadku pracy wykonywanej przez powodów w dzienniku brygadzisty - w sposób skuteczny przenosi ciężar dowodu na pozwanego – pracodawcę, przedkładając samodzielnie prowadzony wykaz przepracowanych godzin nadliczbowych nie zatwierdzony przez pracodawcę, w sytuacji gdy ewidencja czasu pracy prowadzona przez pracodawcę jest nierzetelna? W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego brak jest jednoznacznego stanowiska w przedmiocie wykładni powyższych przepisów w zakresie wyżej przedstawionym, 2) Ponadto w sprawie zachodzi konieczność wykładni przepisu art 8 Kodeksu pracy w zakresie czy pracownicy (powodowie), którzy nie kwestionują w czasie trwania stosunku pracy dokumentacji pracy pracodawcy, wysokości otrzymywanego wynagrodzenia, ilości przepracowanych godzin pracy, nie informują pracodawcy o konieczności zmiany systemu pracy, mają możliwość dochodzenia swoich roszczeń po zakończeniu umowy o pracę jednocześnie zarzucając pracodawcy nierzetelność w prowadzeniu dokumentacji pracowniczej, której prawdziwość wcześniej potwierdzali podpisami i w żaden sposób nie kwestionowali. Czy zatem takie postępowanie pracowników, zmiana ich stanowiska co do prowadzonej dokumentacji nie może być traktowana jako nadużycie prawa podmiotowego. W dotychczasowym orzecznictwie brak jest 3 wykładni art. 8 Kodeksu pracy dotyczącym jak dalece trwa ochrona pracownika, który miał możliwość zareagować na nieprawidłowości w dokumentacji pracowniczej prowadzonej przez pracodawcę.” Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżąca strona pozwana we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnieniu powołując się na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) stawia szereg pytań, które stoją w sprzeczności z ustaleniami dokonanymi przez Sądy, a stanowiącymi podstawę faktyczną zaskarżonego wyroku. Tymczasem Sąd drugiej instancji podzielając w tym zakresie stanowisko Sądu pierwszej instancji uznał, że pozwany pracodawca wyraził zgodę na pracę powodów w godzinach nadliczbowych. Dokumentacja pozwanego w zakresie ewidencji czasu pracy powodów była nierzetelna. Prowadzenie ewidencji czasu pacy jest obowiązkiem pracodawcy, który skutkuje tym, że w razie sporu to pracodawcę obciąża obowiązek udowodnienia rzeczywistego czasu pracy pracownika z uwzględnieniem godzin nadliczbowych. Kontrolki pracy przez powodów, w których ewidencjonowali oni swój czas pracy, były akceptowane przez pracodawcę. To ze względu na ustalone okoliczności nie powstało w sprawie zagadnienie jakiejś sprzeczności między dochodzonymi w sprawie roszczeniami a stosunkami między powodami a pracodawcą w czasie zatrudnienia. Nie budzi w tym kontekście zastrzeżeń stanowisko wyroku, że pracownik nie ma obowiązku w czasie trwania stosunku pracy zgłaszać pracodawcy swoje roszczenia, czy wytykać mu błędy w prowadzonej dokumentacji. Na podstawie art. 39813 § 2 k.p.c. w postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne powołanie nowych faktów i dowodów, a Sąd Najwyższy jest 4 związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. Podnoszone przez skarżącą zagadnienia dotyczące wykładni art. 151 § 1 k.p. były już przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 maja 1998 r., I PKN 122/98 – OSNP 1999/10/343, wyrok SN z dnia 5 maja 1999 r., I PKN 665/98 – OSNP 2000/14/535, wyrok SN z dnia 4 października 2000 r., I PKN 71/00 – OSNP 2002/10/231). Z powyższych względów Sąd Najwyższy uznając, że nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. postanowił jak w sentencji.