II PK 135/06

Wyrok z dnia 9 stycznia 2007 r. II PK 135/06 1. Udział we wcześniejszych etapach postępowania w sprawie sędziego, który nie brał udziału w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, nie uzasadnia wyłą- czenia tego sędziego od orzekania z mocy samej ustawy (art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c.), ale mógłby usprawiedliwiać wyłączenie sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony w trybie art. 49 k.p.c. 2. Powiatowego państwowego inspektora sanitarnego może odwołać or- gan, który go powołał (art. 70 § 1 k.p.), co nie wymaga podania przyczyny od- wołania, albo główny inspektor sanitarny w trybie art. 11 ust. 7 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (jednolity tekst: Dz.U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), co wymaga wydania pisemnej decyzji administracyj- nej, która powinna być uzasadniona okolicznościami określonymi w tym prze- pisie. Przewodniczący SSN Beata Gudowska, Sędziowie SN: Zbigniew Hajn, Zbigniew Myszka (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 stycznia 2007 r. sprawy z powództwa Marka S. przeciwko Powiatowej Stacji Sanitarno-Epi- demiologicznej w J.G. o odszkodowanie, na skutek skargi kasacyjnej powoda od wy- roku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Jeleniej Górze z dnia 29 grudnia 2005 r. [...] o d d a l i ł skargę kasacyjną. U z a s a d n i e n i e Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Jeleniej Górze wyro- kiem z dnia 29 grudnia 2005 r. oddalił apelację powoda Marka S. od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 13 października 2005 r. w sprawie przeciwko Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w J.G. o odszkodowanie, a także za- 2 sądził od powoda na rzecz pozwanej koszty zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej w kwocie 60 zł. W sprawie tej ustalono, że z dniem 5 lutego 1999 r. powód powołany został przez Prezydenta Miasta J.G., działającego w porozumieniu ze Starostą Powiatu J. oraz D. Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w W., na stanowisko Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J.G. Od dnia 16 kwietnia 2002 r. do dnia 2 maja 2002 r. powód posiadał zwolnienie lekarskie, którego jednak nie przedłożył w kadrach, a o jego posiadaniu poinformował wyłącznie kadrową w dniu 20 kwietnia 2002 r. W okre- sie od dnia 16 kwietnia 2002 r. do dnia 30 kwietnia 2002 r. powód przychodził co- dziennie do pracy i wykonywał swoje obowiązki, między innymi dekretował pocztę, podpisywał dokumenty: czeki, dokumenty księgowe, druki statystyczne i faktury. W dniu 30 kwietnia 2002 r. około godziny 900 pracownice działu kadr Wojewódzkiej Sta- cji Sanitarno-Epidemiologicznej w W. - Krystyna S. i Anna B. doręczyły powodowi w jego gabinecie pismo Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W., odwołujące go z dniem 29 kwietnia 2002 r. ze stanowiska Państwowego Powiatowego Inspektora Sa- nitarnego w J.G. Odwołanie to było równoznaczne z rozwiązaniem stosunku pracy po upływie trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, który upływał z dniem 31 lipca 2002 r. Po zapoznaniu się z treścią tego pisma, powód odmówił jego przyjęcia. Po- wód nie poinformował pracownic pozwanej, że przebywa na zwolnieniu lekarskim. Druk zwolnienia lekarskiego z dnia 16 kwietnia 2002 r. złożył w kadrach dopiero po wyjeździe pracownic, które doręczyły mu odwołanie, kiedy przebywał nadal na tere- nie zakładu pracy do godziny 1400 . W toku całego postępowania powód występował początkowo z żądaniem uznania odwołania za bezskuteczne, następnie za nieważne, modyfikując ostatecz- nie żądanie domagając się zasądzenia na jego rzecz odszkodowania na podstawie art. 471 k.p. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze oddalił powództwo o odszkodowanie wyrokiem z dnia 20 października 2003 r., który został uchylony przez Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze wyrokiem z dnia 4 lutego 2004 r. Przekazując sprawę do ponowne- go rozpoznania Sąd Okręgowy zaakceptował w zasadniczym zakresie motywy roz- strzygnięcia przyjęte przez Sąd Rejonowy, zalecając jedynie wezwanie do udziału w sprawie w charakterze strony pozwanej pracodawcy powoda oraz rozważenie możli- wości wydania orzeczenia w granicach wyznaczonych obowiązującym wówczas przepisem art. 4771 §1 k.p.c. w oparciu o podstawy materialnoprawne wynikające z przepisów art. 72 § 1 i 2 k.p. w związku z art. 49 k.p. 3 Kolejny wyrok Sądu Rejonowego z dnia 29 lipca 2004 r. oddalający powódz- two o odszkodowanie został ponownie uchylony do ponownego rozpoznania wyro- kiem Sądu Okręgowego z dnia 9 lutego 2005 r. z zaleceniem przeprowadzenia po- stępowania dowodowego. Wyrok ten nie zawierał już wskazań co do zastosowania art. 4771 § 1 k.p.c. z uwagi na zmianę tego przepisu z dniem 5 lutego 2005 r. na mocy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywil- nego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 172, poz.1804). Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację od kolejnego wyroku Sądu pierwszej in- stancji z dnia 13 października 2005 r., zaakceptował i przyjął za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy, uznał za bezsporny fakt, że stosunek pracy z powodem został nawiązany w drodze powołania, jak i to, że w dniu 30 kwiet- nia 2002 r. powodowi wręczono decyzję o odwołaniu go z zajmowanego stanowiska, czego skutkiem miało być rozwiązanie stosunku pracy z upływem okresu wypowie- dzenia (art. 70 § 2 k.p.). Niezależnie od zapatrywań powoda co do braku uprawnień podmiotu dokonującego odwołania, jak też co do momentu rozpoczęcia biegu wypo- wiedzenia przewidzianego w art. 72 § 1 zdanie pierwsze k.p., Sąd Okręgowy stwier- dził, że roszczenie powoda o odszkodowanie jest pozbawione podstaw materialno- prawnych, ponieważ treść art. 69 k.p., w wersji obowiązującej w dacie odwołania po- woda ze stanowiska (w dniu 30 kwietnia 2002 r.), nie pozwalała na wystąpienie z roszczeniem o uznanie odwołania za bezskuteczne, przywrócenie do pracy i odszko- dowanie przewidziane w razie wypowiedzenia stosunku pracy z powołania. Możli- wość taka pojawiła się dopiero z dniem 1 stycznia 2004 r., tj. wraz z wejściem w ży- cie zmiany art. 69 k.p. polegającej na uchyleniu punktu 2b tego przepisu dokonanej ustawą z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 213, poz. 2081). Powód pomimo istnienia takiej możliwości, a także korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, w żadnym stadium postępowania nie zgłosił roszczenia o ustalenie istnienia stosunku pracy. W tej sytuacji Sąd Okręgowy stwierdził, że brak było podstaw do przeprowadzenia oceny ważności i skuteczności oświadczenia o odwołaniu powoda, jak i do badania, czy oświadczenie to zostało złożone przez organ do tego uprawniony. Tylko w razie wyraźnego żądania ustalenia istnienia stosunku pracy zachodziłyby bowiem podsta- wy do oceny, przeprowadzonej w oparciu o stan prawny istniejący na dzień odwoła- nia powoda, czy w świetle norm art. 11 ust. 4 i 7 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (jednolity tekst: Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze 4 zm., powoływanej dalej jako ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej lub ustawa), Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. był organem uprawnionym do dokonania odwołania powoda ze stanowiska. Sąd Okręgowy wskazał ponadto, iż nawet gdyby w wyniku przeprowadzonej weryfikacji stwierdzono, że odwołania doko- nał właściwy organ, to stwierdzenie takie nie tylko nie pozwalałaby na ustalenie ist- nienia stosunku pracy, ale również czyniłoby niedopuszczalnym żądanie ustalenia nieważności takiej decyzji. Zaś stwierdzenie odzwierciedlające ocenę powoda, że odwołania dokonał organ do tego nieuprawniony, mogłoby usprawiedliwiać co najwy- żej wyłącznie powództwo o ustalenie, a nie o odszkodowanie. Równocześnie Sąd ten podtrzymał w całości wcześniejszą ocenę prawną, wy- rażoną w swoim wyroku z dnia 4 lutego 2004 r., że w świetle art. 11 ust. 3 powołanej ustawy w związku z art. 70 § 1 k.p. organem uprawnionym do odwołania powoda z zajmowanego stanowiska był państwowy wojewódzki inspektor sanitarny uprawniony do powoływania go na to stanowisko. Przeszkodą w powyższej ocenie nie mogły być powoływane przez powoda przepisy art. 11 ust. 4 , 5 i 7 tej ustawy. W ocenie Sądu, przepisy dotyczące między innymi zastępców państwowych powiatowych inspekto- rów sanitarnych (art. 11 ust. 4 ustawy) odnoszą się jedynie do tej grupy pracowniczej i nie ma podstaw, aby odnosić je do sytuacji pracowniczej powoda. Natomiast ka- dencyjność państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych (art. 11 ust. 5) nie eliminuje możliwości ich odwołania w każdym czasie w trybie określonym w art. 70 § 1 k.p. Unormowanie art. 11 ust. 7 ustawy odzwierciedla jedynie uprawnienie Główne- go Inspektora Sanitarnego jako centralnego organu administracji rządowej (art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 1 ustawy), związane z jego zadaniami koordynującymi i nadzorczymi w stosunku do państwowych inspektorów sanitarnych (art. 10 ust. 3 ustawy). O roli Głównego Inspektora Sanitarnego jako organu administracji publicznej przesądza w tym wypadku nie tylko jego usytuowanie ustrojowe wynikające z przytoczonych wyżej przepisów, ale również fakt, że o odwołaniu państwowego wojewódzkiego, powiato- wego lub granicznego inspektora sanitarnego orzeka on w formie decyzji administra- cyjnej (art. 11 ust. 7 in fine ustawy). Decyzja ta, zważywszy na jej administracyjny charakter, nie wywołuje przy tym bezpośrednich skutków w sferze stosunków pra- cowniczych inspektorów sanitarnych. Wynika ona z ich podporządkowania służbo- wego oraz uprawnień organu, któremu podlegają oni administracyjnie i dotyczy tylko tej sfery stosunków. W konsekwencji decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego o odwołaniu właściwego państwowego inspektora sanitarnego z pełnionej funkcji przez 5 wskazany organ administracji (art. 12 ust. 1 ustawy), może stanowić dopiero podsta- wę podjęcia przez pracodawcę decyzji w sferze stosunku pracowniczego prowadzą- cej do jego rozwiązania przez odwołanie, przez podmiot, którym jest organ upraw- niony do powołania (nawiązania stosunku pracy). W konsekwencji Sąd drugiej in- stancji podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, uznając, iż art. 11 wskazanej ustawy - odnośnie do rozwiązywania stosunków pracy z państwowymi powiatowymi inspekto- rami sanitarnymi - nie jest unormowaniem wyłącznym, pozbawiającym możliwości odpowiedniego stosowanie przepisów Kodeksu pracy (art. 5), regulujących zasady rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem odwołanym ze stanowiska. W tym kontekście Sąd Okręgowy uznał za właściwe ustalenia Sądu Rejono- wego dotyczące rozpoczęcia biegu okresu wypowiedzenia, zważywszy na unormo- wanie art. 72 § 1 k.p. Potencjalne naruszenie tego przepisu nie wywołuje skutków w sferze oceny dopuszczalności i skuteczności dokonanego odwołania, a ponadto nie zmienia faktu, że powodowi nie przysługiwało roszczenie odszkodowawcze z uwagi na wyłączenie takiej możliwości na podstawie art. 69 pkt 2b k.p. Sąd Okręgowy w całości zaakceptował ustalenia Sądu Rejonowego, iż w dniu wręczenia powodowi oświadczenia o odwołaniu przebywał on w miejscu pracy w celu świadczenia pracy. Nie było podstaw do uznania, że pomimo posiadania zwolnienia lekarskiego od dnia 16 kwietnia 2002 r., codzienne stawiennictwo powoda w miejscu pracy po tej dacie, także w dniu 30 kwietnia 2002 r., było wywołane innymi celami, aniżeli wykonywa- niem pracy. Szczególnie w sytuacji, gdy powód o fakcie posiadanego zwolnienia nie powiadomił swoich przełożonych, a jedynie ustnie kadrową, będącą jego podwładną. Sąd Okręgowy dodatkowo uznał, że ze względu na zmianę z dniem 5 lutego 2005 r. przepisu art. 4771 § 1 k.p.c., wprowadzoną ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 172, poz.1804), która wyeliminowała możliwość orzekania przez sąd z urzędu o roszczeniach wynikających z faktów przytoczonych przez pracownika także wówczas, gdy nie były one objęte jego żądaniem, rozważania Sądu Rejonowego o zasadności ewentualnych roszczeń powoda opartych na art. 72 § 1 i 4 k.p. były bez- przedmiotowe wobec braku ze strony powoda żądania w tym zakresie. Natomiast zgłoszone przez powoda w apelacji żądanie uznania, że jego stosunek pracy istniał do dnia 30 kwietnia 2003 r. i z tego tytułu ma on uzasadnione roszczenie o zapłatę wynagrodzenia za okres wypowiedzenia można w ocenie Sądu co najwyżej potrak- tować jako nowe roszczenie, które jednakże było niedopuszczalne w postępowaniu 6 apelacyjnym. Sąd podkreślił przy tym niekonsekwencję w stanowisku powoda, który podnosząc zarzut naruszenia art. 72 § 1 k.p., nie dostrzegł, że istota jego argumen- tacji sprowadza się do twierdzenia, iż do jego odwołania znajdowały zastosowanie wyłącznie przepisy ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, nie zaś przepisy art. 70 k.p. Idąc tym nieprawidłowym tokiem rozumowania należałoby przyjąć, że art. 72 k.p. nie znajdował zastosowania w sprawie, gdyż kwestie związane z odwołaniem i rozwiązaniem stosunku pracy z powodem regulują jedynie przepisy ustawy o Pań- stwowej Inspekcji Sanitarnej. W skardze kasacyjnej pełnomocnik powoda powołał się na naruszenie przepi- sów postępowania, a w szczególności art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. przez udział w składzie Sądu drugiej instancji sędziego, który wcześniej brał udział w wydaniu orzeczenia w tej samej sprawie w składzie Sądu pierwszej instancji, powodujące zgodnie z dyspo- zycją art. 379 pkt 4 k.p.c. - nieważność postępowania i stanowiące równocześnie obrazę art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący zarzucił także naruszenie prawa materialnego: 1) art. 70 § 1 k.p., przez jego bezpodstawne zasto- sowanie jako normy prawnej mającej stanowić podstawę prawną decyzji Państwo- wego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o odwołaniu powoda ze stanowiska Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z uwagi na treść art. 11 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, 2) art. 49 k.p., przez jego niezastosowanie pomi- mo istnienia przesłanek w pełni uzasadniających zasądzenie na rzecz skarżącego wynagrodzenia za okres wypowiedzenia stosunku pracy. Jako okoliczność uzasad- niającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał na zarzut nie- ważności postępowania, a w razie niepodzielenia tego zarzutu, na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne dotyczące realizacji prawa strony do rozstrzy- gnięcia sprawy przez sąd charakteryzujący się przymiotem bezstronności, co zagwa- rantowane jest wprost w Konstytucji. Natomiast na płaszczyźnie merytorycznej skargi występuje istotne zagadnienie dotyczące stosunku przepisów ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w wersji obowiązującej w dniu 30 kwietnia 2002 r., a w szczegól- ności jej art. 11, do przepisów Kodeksu pracy, przy uwzględnieniu jego art. 5 w odniesieniu „do zagadnienia możliwości odwołania Państwowego Powiatowego In- spektora Sanitarnego z zajmowanego stanowiska”. W ocenie skarżącego fakt, że jeden z sędziów uczestniczących w rozpoznaniu sprawy w składzie Sądu drugiej instancji wcześniej orzekał w tej sprawie występując w składzie Sądu pierwszej instancji stanowi naruszenie art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c., a tym 7 samym zgodnie z art. 379 pkt 4 k.p.c. powoduje to nieważność postępowania. Sę- dzia, który dokonał już wcześniej oceny sprawy wskutek uczestniczenia w wydaniu orzeczenia w składzie sądu pierwszej instancji, niezależnie od tego czy orzeczenie to jest bezpośrednio przedmiotem rozpoznania przez sąd drugiej instancji w tym mo- mencie, czy też było ono rozpoznawane wcześniej i zostało uchylone z przekaza- niem sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, traci w sprawie przymiot bezstronności i tym samym wyłączony zostaje z możliwości orzekania w składzie sądu drugiej instancji. Jednocześnie stanowi to podważenie zasady bez- stronności sądu, a więc narusza art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej gwarantujący prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuza- sadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Skarżący twierdził, że decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sa- nitarnego dla Województwa D. z dnia 29 kwietnia 2002 r. o odwołaniu go ze stanowi- ska pochodziła od organu nieuprawnionego do podjęcia takiej decyzji i tym samym nie wywołała skutków prawnych. Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej In- spekcji Sanitarnej jest niewątpliwie unormowaniem szczególnym w stosunku do Ko- deksu pracy (art. 5 k.p.) Zdaniem skarżącego, konstrukcja art. 11 tej ustawy jest czytelna i jednoznaczna. W odniesieniu do państwowych inspektorów sanitarnych ustawodawca w art. 11 ust. 3 stwierdza jednoznacznie, jaki organ jest upoważniony do powołania na to stanowisko, a w ust. 5 i 6 ustala, że są oni powoływani na okres 5 lat (kadencyjność), przewidując przy tym możliwość odwołania państwowego in- spektora sanitarnego w każdym czasie przez uprawniony do tego organ, tryb odwo- łania i przesłanki warunkujące podjęcie takiej decyzji. Skoro w odniesieniu do za- stępców państwowego inspektora sanitarnego ustawodawca mówi o uprawnieniu do powołania i odwołania, a w odniesieniu do państwowych inspektorów sanitarnych jedynie o uprawieniu do powołania, zawierając dalej przepis o kadencyjności pań- stwowych inspektorów sanitarnych i szczególnym trybie ich odwołania, to oczywisty, w ocenie skarżącego, jest wniosek, że ustawodawca wyłączył możliwość odwołania państwowego inspektora sanitarnego przez organ go powołujący na zasadach ogól- nych wynikających z Kodeksu pracy. Odmienne stanowisko Sądów obu instancji sta- nowi obrazę prawa wskutek bezpodstawnego zastosowania w rozpoznawanej spra- wie art. 70 k.p. Ponadto, zdaniem skarżącego, stanowisko prezentowane przez Sądy obu instancji oznaczało konieczność uznania art. 11 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej za „dziwny twór prawny, a samego ustawodawcę za postępującego niera- 8 cjonalnie”. Skoro bowiem oczywiste miałoby być, że państwowego inspektora sani- tarnego może w każdym czasie odwołać organ, który go powołał na to stanowisko, to niecelowe byłoby w treści art. 11 ust. 2 i 4 ustawy ustanawiać regułę o powołaniu i odwołaniu. Kolejna wątpliwość wynikałaby z różnic między ust. 2 i 4 odnoszących się do zastępców państwowych inspektorów sanitarnych, w których mówi się o uprawie- niu do powołania i odwołania, oraz ust. 1 i 3 art. 11, odnoszących się do państwo- wych inspektorów sanitarnych, w których mówi się jedynie o uprawnieniu do powoła- nia. Rodziłoby to pytanie o przyczyny zróżnicowania tych przepisów, na które przy takim stanowisku nie sposób byłoby racjonalnie odpowiedzieć. Zdaniem skarżącego, prawidłowa wykładnia art. 11 ustawy powinna prowadzić do przyjęcia, iż ustawodaw- ca w sposób jednoznaczny wyłączył możliwość odwołania państwowego inspektora sanitarnego przez organ, który go powołał, zastrzegając taką kompetencję jedynie dla Głównego Inspektora Sanitarnego i dodatkowo warunkując to zaistnieniem okre- ślonych przesłanek i zachowaniem określonego trybu odwołania. Stanowiska tego nie podważa fakt, iż w art. 11 ust. 7 ustawy nie zawarto sformułowania, że wyłącznie Główny Inspektor Sanitarny może odwołać ze stanowiska państwowego inspektora sanitarnego. Ponadto skarżący do dnia 9 stycznia 2003 r. przebywał nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim, a zatem bieg okresu wypowiedzenia stosunku pracy mógł się skutecznie rozpocząć dopiero po zakończeniu tego zwolnienia. W konsekwencji sto- sunek pracy skarżącego trwał do dnia 30 kwietnia 2003 r., a zatem uzasadnione jest roszczenie o wypłatę wynagrodzenia za okres wypowiedzenia (art. 49 k.p.). Skarżący w dniu 30 kwietnia 2002 r. przyszedł do zakładu pracy nie w celu świadczenia pracy, a jedynie po to, żeby przedłożyć zwolnienie lekarskie, co nie zostało skutecznie pod- ważone w toku postępowania dowodowego. W związku z tym nawet przy uznaniu, że pismo Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 29 kwietnia 2002 r. wywoływało określone w nim skutki prawne w postaci odwołania skarżącego ze stanowiska Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J.G. oraz sta- nowiło wypowiedzenie stosunku pracy, to zgodnie z art. 72 § 1 k.p. odwołanie nastą- piło w okresie usprawiedliwionej nieobecności skarżącego w pracy, a w związku z tym bieg wypowiedzenia stosunku pracy rozpoczął się po upływie okresu zwolnienia lekarskiego, na którym przebywał on do dnia 9 stycznia 2003 r. W tym stanie rzeczy skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponow- nego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Jeleniej Górze. 9 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Podstawy skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione. Najdalej idący zarzut nieważności postępowania, który Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu (art. 39813 § 1 in fine k.p.c.), był nietrafny zważywszy na to, że sprawa była przedmiotem trzykrotnego orzekania przez Sądy: Rejonowy oraz Okręgowy w Jele- niej Górze. Wprawdzie istotnie sędzia I.L. przewodniczył składowi orzekającemu Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze jako ówczesny sędzia tego Sądu Rejonowego, który wyrokował w dniu 29 lipca 2004 r. [...], a także orzekał później w składzie Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze, który wydał zaskarżony skargą kasacyjną wyrok w dniu 29 grudnia 2005 r., tyle że był to wyrok oddalający apelację powoda od innego wyroku Sądu pierwszej instancji z dnia 13 października 2005 r. [...], w którego wyda- niu nie brał udziału sędzia I.L. Natomiast sędzia ten brał udział w wydaniu wcześniej- szego wyroku Sądu pierwszej instancji z dnia 29 lipca 2004 r., który był uchylony do ponownego rozpoznania wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 9 lutego 2005 r. [...], ze względu na to, że Sąd pierwszej instancji oparł się na dowodach, których „w żaden sposób nie przeprowadził, a nawet w jakiejkolwiek formie nie dopuścił”, co wymagało ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz poddania ocenie prawnej dokonanych ustaleń faktycznych (art. 386 § 6 k.p.c.). Następnie sprawa była przedmiotem kolejnego ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy w Jeleniej Gó- rze, w którego składzie sędzia I.L. nie brał już udziału (wyrok był wydany przez skład ławniczy, któremu z przewodniczył sędzia Sądu Rejonowego R.S. w dniu 13 paź- dziernika 2005 r. [...]). Apelację powoda od tego kolejnego wyroku Sądu pierwszej instancji rozpoznał Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 29 grudnia 2005 r. [...], zaskarżo- nym rozpoznawaną skargą kasacyjn;i w składzie tego Sądu brał udział sędzia I.L. już jako sędzia tego Sądu Okręgowego. Z przedstawionej złożonej chronologii przebiegu postępowania w rozpoznawanej sprawie wynika jednoznacznie, że udział sędziego I.L. w wydaniu wyroku Sądu drugiej instancji z dnia 29 grudnia 2005 r. nie dotyczył sprawy, w której w niższej instancji brał on udział w wydaniu zaskarżonego orzecze- nia w rozumieniu art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. w związku z art. 379 pkt 4 k.p.c., ponieważ apelacją został zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 13 października 2005 r., a składowi tego Sądu przewodniczył inny sędzia (R.S.). Wyłą- czenie sędziego z mocy ustawy od orzekania w sprawach, w których w instancji niż- 10 szej brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia (art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c.), ma i powinno zapobiegać możności ponownej samokontroli „własnego” orzeczenia, tyle że przepis ten wyklucza sędziego z udziału w orzekaniu w sprawie, w której w niższej instancji sędzia ten brał udział w wydaniu konkretnego orzeczenia, tj. orzeczenia na- stępnie zaskarżonego apelacją. Oznaczało to, że w sytuacji gdy sędzia I.L. brał wprawdzie udział w postępowaniu pierwszoinstancyjnym w rozpoznaniu sprawy, w której wydany wyrok został następnie uchylony do ponownego rozpoznania w celu przeprowadzenia postępowania dowodowego, ale następnie sędzia ten nie uczestni- czył już w wydaniu kolejnego wyroku przez Sąd pierwszej instancji, to nie miał moż- liwości wpływu na treść wydanego w sprawie orzeczenia, które zostało zaskarżone apelacją rozpatrywaną przez Sąd Okręgowy z udziałem tego sędziego. W analizowanym zakresie skargi kasacyjnej Sąd Najwyższy uznał, że jedno- znacznie imperatywnie określona przyczyna wyłączenia sędziego z mocy ustawy od orzekania w sprawach, w których w instancji niższej brał udział w wydaniu zaskarżo- nego orzeczenia (art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c.), nie dawała podstawy do dokonywania wy- kładni rozszerzającej tej konkretnej okoliczności wyłączenia sędziego od orzekania z mocy ustawy. Równocześnie wątpliwości lub zastrzeżenia co do bezstronności sę- dziego I.L. w kolejnym postępowaniu apelacyjnym i wydaniu zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku - skarżący, który osobiście brał udział w rozprawie apelacyjnej, mógł sformułować we wniosku o wyłączenie tego sędziego w trybie art. 49 k.p.c., tyle że w postępowaniu apelacyjnym powód takiego wniosku nie składał, a ponadto za- rzut naruszenia tego przepisu nie był objęty podstawami skargi kasacyjnej. Osta- tecznie Sąd Najwyższy uznał, że udział we wcześniejszych etapach postępowania w sprawie sędziego, który nie brał udziału w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, nie uzasadnia wyłączenia sędziego od orzekania z mocy samej ustawy (art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c.), ale może wywoływać wątpliwości co do jego bezstronności i usprawiedliwiać wyłączenie tego sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony na podstawie art. 49 k.p.c. Bezzasadny okazał się zarzut naruszenia art. 70 § 1 k.p. oparty nabłędnym twierdzeniu, że ustawodawca upoważnił wyłącznie Głównego Inspektora Sanitarnego do odwoływania państwowych inspektorów sanitarnych (art. 11 ust. 7 ustawy o Pań- stwowej Inspekcji Sanitarnej) i jest to „zamknięte” ustawowe uregulowanie, które wy- łączyło możliwość odwołania państwowego powiatowego inspektora pracy przez or- gan go powołujący na podstawie art. 70 § 1 k.p. Tymczasem zawarte w art. 11 ust. 7 11 ustawy upoważnienie Głównego Inspektora Sanitarnego do odwoływania w każdym czasie wojewódzkiego, powiatowego lub portowego inspektora sanitarnego ma cha- rakter szczególny, gdyż następuje, jeżeli przemawia za tym interes służby, a w szczególności, jeżeli działalność tego inspektora lub podległej mu jednostki może zagrozić prawidłowemu wykonywaniu zadań Inspekcji Sanitarnej, a zwłaszcza naru- szyć bezpieczeństwo sanitarne na terenie właściwości danej jednostki. Ponadto od- wołanie w tym szczególnym trybie następuje w drodze decyzji administracyjnej i wy- maga szczegółowego uzasadnienia na piśmie (zdanie drugie art. 11 ust. 5 ustawy). Warto podkreślić, że to szczególne unormowanie prawne było wprowadzone do ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej z dniem 1 stycznia 1999 r. i obowiązywało niezależnie oraz równocześnie z regulacjami przewidującymi kompetencję woje- wódzkiego inspektora sanitarnego do odwoływania państwowego powiatowego in- spektora sanitarnego. Wprowadzenie z dniem 1 stycznia 2002 r. kadencyjności po- woływania państwowych inspektorów sanitarnych na okres 5 lat nie wyłączyło okre- ślonej w art. 70 § 1 k.p. kompetencji państwowego inspektora sanitarnego wyższego stopnia (wojewódzkiego) do odwoływania w każdym czasie państwowego powiato- wego inspektora sanitarnego, który został powołany terminowo na zajmowane sta- nowisko na podstawie przepisów szczególnych (art. 11 ust. 5 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej), a który stosownie do art. 70 § 1 k.p. może być odwołany w każ- dym czasie przez organ powołujący. Wojewódzki, powiatowy i portowy inspektor sa- nitarny może być ponadto odwołany przez Głównego Inspektora Sanitarnego w szczególnym trybie pisemnej decyzji administracyjnej, uzasadnionej względami okre- ślonymi w art. 11 ust. 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Z zestawienia tych regulacji prawnych wynika zatem niezależność obu tych podstaw prawnych, jak i podmiotów uprawnionych do odwoływania państwowego powiatowego inspektora sanitarnego ze stanowiska, którego dokonuje albo organ, który go powołał (art. 70 § 1 k.p.), co nie wymaga wskazania przyczyn odwołania (por. uchwałę Sądu Najwyż- szego z dnia 10 stycznia 2007 r., III PZP 6/06, dotychczas niepublikowaną), bądź Główny Inspektor Sanitarny w trybie art. 11 ust. 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Sa- nitarnej, co wymaga wydania pisemnej decyzji administracyjnej, która powinna być uzasadniona okolicznościami określonymi w art. 11 ust. 7 tej ustawy. Natomiast kon- cepcja skarżącego o wyłącznej kompetencji Głównego Inspektora Sanitarnego do odwoływania ze stanowiska państwowego powiatowego inspektora sanitarnego ze stanowiska byłaby uprawniona tylko wówczas, gdyby była ustanowiona jako wyłącz- 12 na, tj. zakazująca (wyłączająca) stosowanie art. 70 § 1 k.p. do stosunków pracy pań- stwowych powiatowych inspektorów sanitarnych, co nie wynika z art. 11 ust. 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W konsekwencji Sądy obu instancji pra- widłowo przyjęły, że skuteczne było odwołanie powoda ze stanowiska powiatowego inspektora sanitarnego przez organ powołujący w trybie art. 70 § 1 k.p., które było równoznaczne z wypowiedzeniem stosunku pracy (art. 70 § 2 k.p.). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, w sytuacji w której skarżący sku- tecznie nie podważył ustalenia Sądów obu instancji, że w dacie odwołania ze stano- wiska powód wprawdzie dysponował zaświadczeniem lekarskim o niezdolności do pracy, a - według wiążących Sąd Najwyższy ustaleń faktycznych stanowiących pod- stawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.) - powód w tym dniu świadczył pracę i przeto nie korzystał z usprawiedliwionej nieobecności w pracy, nie mógł on skutecznie powoływać się na zarzut naruszenia art. 72 § 1 k.p., którego nadto nie powołano w skardze kasacyjnej jako wyraźnej podstawy kasacyjnej. Twierdzenie kasacyjne, jakoby powód „w dniu 30.04.2002 r. przyszedł do zakładu pracy nie w celu świadczenia pracy, a jedynie aby przedłożyć zwolnienie lekarskie” nie mogło być zweryfikowane z braku właściwych proceduralnych zarzutów skargi kasacyjnej (skarga ich nie powołała). W konsekwencji tych miarodajnych ustaleń Sądów obu instancji oczywiście chybiony okazał się zarzut naruszenia art. 49 k.p., ponieważ skarżący w żaden sposób nie wykazał, jakoby pozwany pracodawca zastosował krótszy niż wymagany okres wypowiedzenia stosunku pracy powoda, a ponadto w postępowaniu kasacyjnym nie ma podstaw do rozpoznania tego roszczenia, które według niepodważonego w skardze kasacyjnej ustalenia Sądu drugiej instancji było nowym roszczeniem, z którym powód nie mógł wystąpić już w postępowaniu apela- cyjnym (art. 383 zdanie pierwsze k.p.c.) . Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy wyrokował w zgodzie z art. 39814 k.p.c. ========================================