Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną powódki, która domagała się od Agencji Nieruchomości Rolnych odszkodowania i odprawy pieniężnej po odwołaniu jej ze stanowiska zastępcy dyrektora oddziału terenowego. Spór dotyczył tego, czy przyczyna rozwiązania stosunku pracy była „dotycząca pracownika” czy „dotycząca pracodawcy”, co miało znaczenie zarówno dla odprawy z ustawy o zwolnieniach grupowych, jak i dla świadczenia odszkodowawczego z regulaminu wynagradzania. Sąd Najwyższy uznał, że przyczyną odwołania był zamiar pracodawcy odmłodzenia kadry przez zwalnianie pracowników mogących przejść na emeryturę, a więc przyczyna leżąca wyłącznie po stronie pracodawcy. W konsekwencji uchylił wyrok Sądu Okręgowego, który oddalił powództwo, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Orzeczenie nie kończy sporu merytorycznie, ale przesądza korzystną dla powódki ocenę prawną co do charakteru przyczyny rozwiązania stosunku pracy.
Kluczowe kwestie prawne:
·Interpretacja pojęcia „przyczyny niedotyczące pracownika” z art. 10 ust. 1 ustawy o zwolnieniach grupowych
·Ocena, czy zamiar odmłodzenia kadry i zwolnienia pracowników uprawnionych do emerytury stanowi przyczynę leżącą wyłącznie po stronie pracodawcy
·Prawo do odprawy pieniężnej oraz świadczenia odszkodowawczego z regulaminu wynagradzania
·Znaczenie regulaminu wynagradzania jako podstawy dodatkowego świadczenia przy rozwiązaniu stosunku pracy
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 grudnia 2006 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Zbigniew Hajn
SSN Herbert Szurgacz
w sprawie z powództwa H. G.
przeciwko Agencji Nieruchomości Rolnych w W.
o odszkodowanie i odprawę pieniężną,
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw
Publicznych w dniu 6 grudnia 2006 r.,
skargi kasacyjnej powódki
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w L. z dnia 18 lipca 2006 r.,
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi
Okręgowemu w L. do ponownego rozpoznania i orzeczenia o
kosztach postępowania.
U z a s a d n i e n i e
2
Powódka H. G. w sprawie przeciwko Agencji Nieruchomości Rolnych w W. o
odszkodowanie i odprawę pieniężną wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu
Okręgowego w L. z dnia 18 lipca 2006 r. Zaskarżonym wyrokiem zmieniono wyrok
Sądu pierwszej instancji (zasądzający oba świadczenia) w ten sposób, że oddalono
powództwo.
Swe żądania powódka wywodzi z faktu odwołania jej ze stanowiska zastępcy
dyrektora Oddziału Terenowego strony pozwanej w L. Odprawy domagała się na
podstawie art. 8 w związku z art. 10 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych
zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn
niedotyczących pracowników (Dz. U. Nr 90, poz. 844 ze zm., dalej: ustawa o
grupowych zwolnieniach). Zdaniem powódki prawo do odszkodowania wynika z §
15 ust. 2 i3 obowiązującego u pozwanej regulaminu wynagradzania. Istotą sporu
jest interpretacja dwóch określeń będących przesłankami prawa do dochodzonych
świadczeń. Ustawa o grupowych zwolnieniach w art. 10 ust. 1 przyznaje prawo do
odprawy, gdy rozwiązanie umowy z pracownikiem nastąpiło wyłącznie z przyczyn
jego niedotyczących, natomiast regulamin wynagradzania przewiduje
odszkodowanie w razie rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących
pracodawcy.
W skardze kasacyjnej powódka zarzuciła naruszenie art. 10 ust. 1 w związku
z art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o grupowych zwolnieniach oraz § 15 ust. 2 regulaminu
wynagradzania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
1. Z przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o grupowych zwolnieniach wynika wprost,
że w razie rozwiązania stosunku pracy przez pracodawcę zatrudniającego co
najmniej 20 pracowników (co niespornie zachodzi w rozpoznawanej sprawie) z
przyczyn niedotyczących pracownika, to jeżeli przyczyny te były wyłącznym
powodem rozwiązania stosunku pracy, ma on prawo do odprawy z art. 8 tej ustawy.
Natomiast odnoszące się do powódki przepisy § 15 ust. 2 i 3 regulaminu
wynagradzania stanowią:
„2. Pracownikom Agencji, zatrudnionym na stanowiskach innych, niż wymienione w
ust. 1, w razie rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy, w
3
szczególności wskutek zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie
zatrudnienia i likwidację stanowisk pracy, przysługuje świadczenie
odszkodowawcze w wysokości trzykrotności zasadniczego wynagrodzenia
miesięcznego.
3. Świadczenia określone w ust. 1 i 2 przysługują niezależnie od świadczeń z tytułu
rozwiązani stosunku pracy, przewidzianych w odrębnych przepisach”.
2. Przyczyną odwołania powódki był zamiar strony pozwanej odmłodzenia
kadry przez zwalnianie pracowników mających możliwość przejścia na emeryturę,
do której prawo powódki ustalił ZUS dnia 9 listopada 2004 r.
3. Przyczyna ta leży wyłącznie po stronie pracodawcy. Sąd Najwyższy
podziela w tym zakresie pogląd tegoż Sądu wyrażony w wyroku z dnia 10
października 1990 r., I PR 319/90 (OSNCP 1992 nr 11, poz. 204), w którym
stwierdzono, że przez wyłączny powód uzasadniający rozwiązanie przez
pracodawcę stosunku pracy należy rozumieć sytuacje, w których bez jego
zaistnienia nie zostałaby podjęta indywidualna decyzja o zwolnieniu pracownika. W
rozpoznawanej sprawie dotyczy to decyzji pracodawcy o odmłodzeniu kadry
pracowników.
Z tego względu na podstawie art. 39815
k.p.c. orzeczono jak w sentencji.