II PZ 57/06

Postanowienie z dnia 5 grudnia 2006 r. II PZ 57/06 Niewskazanie w apelacji wartości przedmiotu zaskarżenia uniemożliwia nadanie jej prawidłowego biegu wówczas, gdy przedmiotem roszczenia mate- rialnego nie jest oznaczona kwota pieniężna (art. 187 § 1 pkt 1 w związku z art. 19 § 1 i art. 368 § 2 k.p.c.). Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 grudnia 2006 r. sprawy z powództwa Waldemara U. przeciwko Uniwersytetowi W. o przywró- cenie do pracy, na skutek zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Okrę- gowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 10 maja 2006 r. [...] o d d a l i ł zażalenie. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 19 października 2005 r. Sąd Rejonowy dla miasta stołecz- nego Warszawy przywrócił powoda Waldemara U. do pracy w Uniwersytecie W. w W. i zasądził na jego rzecz od strony pozwanej wynagrodzenie za czas pozostawa- nia bez pracy kwocie 3.537,20 zł. Od wyroku tego pozwany Uniwersytet wywiódł apelację, w której domagał się jego zmiany i oddalenia powództwa, a wezwany przez Sąd Okręgowy w Warszawie do uzupełnienia braków formalnych środka odwo- ławczego poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia, pismem z dnia 31 stycznia 2006 r. udzielił informacji, że zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 24, poz. 110 ze zm.) jest zwolniony od opłat sądowych. Postanowieniem z dnia 10 maja 2006 r. Sąd Okręgowy odrzucił apelację stwierdzając, że skarżący, pomimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych 2 apelacji poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia (stosownie do art. 368 § 2 k.p.c.) nie usunął tych braków w wyznaczonym terminie, co rodzi skutek przewidzia- ny w art. 373 k.p.c. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona pozwana wniosła o jego uchylenie i skierowanie sprawy do merytorycznego rozpoznania. Skarżący powołał się na ustawowe zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i swoje przekonanie, że skierowane przez Sąd drugiej instancji wezwanie do wskazania wartości przed- miotu zaskarżenia podyktowane było zamiarem ustalenia wysokości opłaty od apela- cji. Podniósł ponadto, że stosownie do treści wyroku Sądu pierwszej instancji wartość przedmiotu zaskarżenia mogła stanowić kwota 3.537,20 zł, na co strona pozwana wskazywała w apelacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 368 k.p.c. określa nie- zbędne elementy konstrukcyjne apelacji, stanowiąc w § 2, że w sprawach o prawa majątkowe należy oznaczyć wartość przedmiotu zaskarżenia przy odpowiednim za- stosowaniu reguł określonych w art. 19-24 i 25 § 1 k.p.c. Jeżeli sąd drugiej instancji dostrzeże braki apelacji, do usunięcia których strona nie była wezwana przez sąd pierwszej instancji, zażąda ich usunięcia w trybie przewidzianym w art. 130 § 1 k.p.c., a w razie nieusunięcia braków w wyznaczonym terminie, apelacja ulega od- rzuceniu z mocy art. 373 k.p.c. Z treści art. 130 § 1 k.p.c. w brzmieniu obowiązują- cym przed dniem 2 marca 2006 r. wynika, że ma on zastosowanie w przypadku, gdy pismo procesowe jest dotknięte brakiem uniemożliwiającym nadanie mu prawidłowe- go biegu. Istotne jest zatem rozważenie kwestii, czy wezwanie do uzupełnienia ape- lacji przez określenie wartości przedmiotu zaskarżenia było niezbędne dla nadania jej biegu. Określenie wartości przedmiotu sporu i wartości przedmiotu zaskarżenia spełnia kilka funkcji. Przede wszystkim służy ono stwierdzeniu właściwości rzeczowej sądu oraz dopuszczalności skargi kasacyjnej, ale także ma na celu ustabilizowanie przedmiotu sporu i zakresu zaskarżenia dla eliminacji możliwości dowolnego ich określania w poszczególnych stadiach procesu dla potrzeb dopuszczalności zaskar- żenia (skargi kasacyjnej) oraz ponoszenia kosztów procesu (ich rozliczenia między stronami). Te funkcje są spełniane także przez oznaczenie wartości przedmiotu za- skarżenia w apelacji i dotyczą również spraw z zakresu prawa pracy. Dlatego też w 3 art. 368 § 2 k.p.c. w sposób jednoznaczny wprowadzono obowiązek oznaczenia w apelacji wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o prawa majątkowe, wypełnie- nie którego powinno być egzekwowane na odpowiednim etapie postępowania (por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 2003 r., III PZP 10/03, OSNP 2004 nr 3, poz. 43 i z dnia 7 lipca 2005 r., II UZP 7/05, OSNP nr 24, poz. 396 oraz postanowie- nie z dnia 30 stycznia 2003 r., I PK 268/02, Monitor Prawa Pracy - wkładka z 2004 r. nr 9, poz. 10). Należy zauważyć, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że możliwe jest specyficzne oznaczenie przedmiotu zaskarżenia w apelacji, tak aby nie budziła ona żadnych wątpliwości. Dotyczy to sytuacji, gdy żądanie dotyczyło zasądzenia konkretnej kwoty pieniężnej (przyznania świadczenia w określonej kwo- cie pieniężnej). W takim przypadku apelacja zaskarżająca w całości wyrok sądu pierwszej instancji orzekający o całości żądania, w której nie oznaczono wartości przedmiotu zaskarżenia, nie jest dotknięta brakiem uniemożliwiającym nadanie jej prawidłowego biegu w rozumieniu art. 130 § 1 k.p.c. (por. postanowienie z dnia 15 września 2000 r., I PZ 58/00, OSNAPiUS 2002 nr 9, poz. 214). W konsekwencji nie- wskazanie w apelacji wartości przedmiotu zaskarżenia uniemożliwia nadanie jej pra- widłowego biegu wówczas, gdy przedmiotem sprawy nie jest oznaczona kwota pie- niężna (art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c. w związku z art. 19 § 1 k.p.c.). W niniejszej sprawie przedmiotem wyrokowania Sądu pierwszej instancji było przywrócenie powoda do pracy i zasądzenie na jego rzecz wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Każde z tych roszczeń ma charakter majątkowy, a zatem zgodnie z art. 21 k.p.c. zlicza się ich wartość dla oznaczenia zarówno wartości przedmiotu sporu, jak i wartości przedmiotu zaskarżenia. Do pierwszego z roszczeń stosuje się art. 231 k.p.c. w związku z art. 19 § 2 k.p.c., zaś do drugiego - art. 19 § 1 k.p.c. (por. także postanowienie z dnia 10 grudnia 2001 r., I PZ 91/01, OSNAPiUS 2003 nr 24, poz. 596). Skoro strona pozwana zaskarżyła wyrok Sądu pierwszej in- stancji w całości, obowiązana była - stosownie do art. 368 § 2 k.p.c. - wskazać war- tość przedmiotu zaskarżenia obliczoną według powyższych reguł. Wartości tej nie stanowiła bowiem zasądzona na rzecz powoda tytułem wynagrodzenia za czas po- zostawania bez pracy kwota 3.537,20 zł, będąca wartością przedmiotu zaskarżenia tylko jednego z podlegających kumulacji roszczeń. Z powyższych względów zażalenie podlega oddaleniu na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. ========================================