III PZ 2/06

Postanowienie z dnia 6 lutego 2006 r. III PZ 2/06 Sędzia, który brał udział w wydaniu postanowienia odrzucającego skargę o wznowienie postępowania, nie jest wyłączony od orzekania o dopuszczalno- ści kolejnej skargi o wznowienie (art. 413 k.p.c.). Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca), Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lutego 2006 r. sprawy z powództwa Adama B. przeciwko Zespołowi Szkół Technicznych w M. o przywrócenie do pracy, wynagrodzenie i nakazanie usunięcia dokumentów, na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 8 grudnia 2005 r. [...] o d d a l i ł zażalenie. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 24 marca 1999 r. [...] Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Mielcu od- dalił powództwo Adama B. przeciwko Zespołowi Szkół Technicznych w M. o przy- wrócenie do pracy, wynagrodzenie i nakazanie usunięcia dokumentów. Sąd Rejono- wy ustalił, iż orzeczeniem z dnia 4 lutego 1997 r. Odwoławcza Komisja Dyscyplinar- na dla Nauczycieli przy Ministrze Edukacji Narodowej uznała powoda winnym opusz- czenia bez usprawiedliwienia zajęć w szkole i na podstawie art. 76 ust. 1 pkt 3 ustawy - Karta Nauczyciela wymierzyła mu karę zwolnienia z pracy. W wyniku po- wyższego orzeczenia dyrektor pozwanej Szkoły rozwiązał z powodem stosunek pracy na podstawie art. 52 § 1 k.p. w związku z art. 91c Karty Nauczyciela. Na skutek apelacji powoda Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecz- nych w Rzeszowie wyrokiem z dnia 9 grudnia 1999 r. [...] zmienił wyrok Sądu pierw- szej instancji w ten sposób, że zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda od- szkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie stosunku pracy w wysokości trzy- 2 miesięcznego wynagrodzenia za pracę, zaś dalej idącą apelację oddalił. Sąd drugiej instancji stwierdził, iż w myśl art. 91c Karty Nauczyciela w zakresie spraw wynikają- cych ze stosunku pracy nieuregulowanych przepisami ustawy mają zastosowanie przepisy Kodeksu pracy. Tymczasem kwestia rozwiązania stosunku pracy z nauczy- cielem mianowanym znajduje swe uregulowanie w przepisach Karty, która w art. 26 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 76 stanowi, że stosunek pracy nauczyciela mianowane- go wygasa w przypadku nałożenia kary zwolnienia z pracy z zakazem przyjmowania ukaranego do pracy w zawodzie nauczycielskim oraz wydalenia z zawodu nauczy- cielskiego. Tym samym brak jest podstaw do stosowania w stosunku do nauczyciela mianowanego art. 52 k.p. w przypadkach uchybień, za które ponosi on odpowie- dzialność dyscyplinarną. W dniu 21 listopada 2005 r. powód złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 9 grudnia 1999 r. i wskazując na podstawy określone w art. 401 pkt 2 k.p.c. oraz art. 403 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.c. wniósł o jego zmianę w części oddalającej apelację i uwzględnienie powództwa w całości, ewentualnie o uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący powołał się na brak należytej reprezentacji, uzyskanie wyroku za pomocą przestępstwa oraz po- jawienie się nowych okoliczności i dowodów istotnych dla sprawy, z których nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu. Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2005 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie odrzucił skargę uznając, iż nie została ona oparta na ustawowych podstawach wznowienia, a nadto jest spóźniona. Sąd Okręgowy wskazał, że - aczkolwiek powód posługuje się określeniami zawartymi w art. 401 pkt 2 k.p.c. - z treści skargi wyraźnie wynika, iż nie chodzi mu o wadliwości w zakresie reprezentacji, mogące powodować (stosownie do art. 379 pkt 2 k.p.c.) nieważność postępowania. Akta sprawy nie wskazują, aby powód ustanowił pełnomocnika do reprezentowania go na rozprawie apelacyjnej, sam zaś był prawi- dłowo powiadomiony o terminie tej rozprawy. Bezpodstawne jest również wskazanie podstawy wznowienia określonej w art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c., której istnienie powód upatruje w popełnieniu przez członków komisji dyscyplinarnej i stronę pozwaną czy- nów określonych w art. 231 k.k. i art. 271 k.k. Postępowania w tych sprawach nie zostały wszczęte, bądź też zostały prawomocnie umorzone wobec przedawnienia karalności czynów. W konsekwencji brak jest określonego w art. 404 k.p.c. istotnego 3 elementu warunkującego możliwość powołania się na omawianą podstawę wznowie- nia, a tym samym podstawa ta nie istnieje. Skarga nie opiera się również na podsta- wie określonej w art. 403 § 2 k.p.c. Powołując się na tę podstawę powód wskazał na pismo Kuratora Oświaty w R. z dnia 12 sierpnia 2005 r., z którego wynika, iż strona pozwana nie uzyskała pisemnej aprobaty tego organu na rozwiązanie z nim stosunku pracy. Tymczasem niemożność skorzystania w poprzednim postępowaniu z określo- nych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nie zachodzi, gdy istniała obiektywna możliwość powołania ich w tym postępowaniu, a tylko na skutek opie- szałości, zaniedbania, zapomnienia czy błędnej oceny potrzeby ich powołania strona tego nie uczyniła. Ponadto uchybienia proceduralne pracodawcy przy rozwiązaniu stosunku pracy z powodem nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy, skoro Sąd dru- giej instancji uwzględnił apelację powoda, uznając rozwiązanie z nim stosunku pracy za niezgodne z prawem. Zdaniem Sądu Okręgowego, skarga o wznowienie postę- powania została wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 407 k.p.c., gdyż powód o wszystkich powoływanych w niej okolicznościach wiedział w toku po- stępowania w sprawie. Wreszcie została ona wniesiona po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia, zaś w toku postępowania powód nie był pozbawio- ny możliwości działania i należytej reprezentacji (art. 408 k.p.c.). W zażaleniu na powyższe postanowienie powód zarzucił naruszenie art. 410 § 1 k.p.c., poprzez przekroczenie przez Sąd Okręgowy zakresu badania na posiedze- niu niejawnym podstaw skargi o wznowienie postępowania, a w konsekwencji przed- wczesną ocenę ich zasadności, naruszenie art. 408 k.p.c., przez błędną ocenę do- puszczalności skargi polegającą na niezasadnym przyjęciu, że powód nie był pozba- wiony możności działania w sprawie oraz należytej reprezentacji na rozprawie apela- cyjnej, iż nowe fakty i okoliczności były mu znane w poprzednim postępowaniu oraz że w postępowaniu z poprzedniej skargi o wznowienie nie podnosił okoliczności uzy- skania wyroku za pomocą przestępstwa, a nadto naruszenie art. 413 k.p.c., z uwagi na okoliczność, iż w wydaniu zaskarżonego postanowienia brało udział dwóch sę- dziów, z udziałem których w dniu 9 czerwca 2003 r. zapadło postanowienie w przed- miocie odrzucenia poprzednio wniesionej skargi o wznowienie postępowania w tej samej sprawie, a tym samym wyłączonych od rozpoznania niniejszej skargi z mocy ustawy. Powołując się dodatkowo na zarzuty dotyczące prawidłowości rozstrzygnię- cia w sprawie o przywrócenie do pracy skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego 4 postanowienia i przekazanie Sądowi Okręgowemu do rozpoznania sprawy w zakre- sie objętym skargą o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przede wszystkim nie zachodzi zarzucona nieważność postępowania z uwagi na udziału w sprawie sędziego wyłączonego z mocy ustawy. Stosownie do art. 413 k.p.c. sędzia, którego udziału lub zachowania się w procesie poprzednim dotyczy skarga, wyłączony jest od orzekania w postępowaniu ze skargi o wznowienie. Skar- żący, po raz kolejny domagając się wznowienia postępowania zakończonego pra- womocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 9 grudnia 1999 r. [...] odnosi zawarte w art. 413 k.p.c. określenie „poprzedni proces” do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania w tej samej sprawie, zakończonego wyrokiem z dnia 26 maja 2004 r., którym jego skarga została prawomocnie oddalona. Tymcza- sem wyrażenie „w procesie poprzednim” nie może oznaczać nic innego, jak tylko postępowanie zakończone prawomocnym orzeczeniem co do istoty sprawy, które może być przedmiotem wznowienia stosownie do treści art. 399 § 1 k.p.c. W konse- kwencji z mocy art. 413 k.p.c. nie jest wyłączony od orzekania w kwestii dopuszczal- ności kolejnej skargi o wznowienie postępowania sędzia, który postanowieniem, na- stępnie uchylonym, poprzednią skargę odrzucił (por. także postanowienie Sądu Naj- wyższego z dnia 17 grudnia 1998 r., II CKN 84/98, OSNC 1999 nr 5, poz. 101). Z powyższych względów zarzut nieważności postępowania jest pozbawiony usprawie- dliwionych podstaw. Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu przede wszystkim z uwagi na normę art. 416 k.p.c., zgodnie z którym niedopuszczalne jest dalsze wznowienie po- stępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie. Przepis ten jednoznacznie wyłącza dopuszczalność ponownego wzno- wienia postępowania w przypadku, w którym poprzednio wznowione postępowanie zostało zakończone orzeczeniem mającym merytoryczny charakter. Oznacza to, że ani przyczyny nieważności, ani przyczyny restytucyjne nie mogą uzasadniać wzno- wienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, wydanym na skutek skargi o wznowienie. Niesporne jest, iż w dniu 25 marca 2003 r. powód wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 9 grudnia 1999 r. [...]. Skarga ta została odrzucona 5 zapadłym na posiedzeniu niejawnym postanowieniem Sądu Okręgowego w Rzeszo- wie z dnia 9 czerwca 2003 r. [...]. Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2004 r., I PZ 101/03, Sąd Najwyższy uchylił powyższe postanowienie wskazując na niedopusz- czalność dokonania oceny zasadności skargi na posiedzeniu niejawnym. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Okręgowy połączył badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy i prawomocnym wyrokiem z dnia 26 maja 2004 r. [...] oddalił skargę o wznowienie postępowania. Skoro zatem wniesiona przez skarżącego uprzednio skarga o wznowienie postępowania w sprawie [...] Sądu Okręgowego w Rzeszowie została prawomocnie oddalona, przeto skarga wniesiona ponownie - jako niedopuszczalna - podlega odrzuceniu niezależnie od istnienia i zasadności podstaw, na których została oparta, oraz niezależnie od poglądów prawnych wyrażonych przez Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Z przytoczonych względów zażalenie podlega oddaleniu z mocy art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. ========================================