III AUa 1720/22

Wygrał powód
Sąd Apelacyjny w Katowicach — III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
SA5 grudnia 2023·
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez M.S. z tytułu umowy o pracę zawartej 25 listopada 2019 r. z (...) Sp. z o.o. (branża gastronomiczna) na stanowisko pomocy kuchennej, na pełny etat, w weekendowym systemie czasu pracy. ZUS zakwestionował umowę, a Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej wyrokiem z 3 sierpnia 2022 r. oddalił odwołanie. Sąd I instancji uznał, że umowa, choć faktycznie wykonywana, była sprzeczna z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c.) i miała na celu wyłącznie uzyskanie subwencji z PFR (Tarcza Finansowa) w wysokości ponad 612 000 zł; wskazywał na brak gospodarczej potrzeby zatrudnienia w pandemii, późne zgłoszenie do ZUS i US, odległość miejsca zamieszkania oraz prawo do emerytury od 1991 r. Apelacje wniosły zarówno ubezpieczona, jak i płatnik składek, zarzucając naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. oraz prawa materialnego: art. 58 § 2 k.c., art. 6 k.c. w zw. z art. 300 k.p., art. 6 ust. 1, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 22 § 1 k.p. Podniesiono brak wszechstronnej oceny dowodów, celowe działanie zmierzające rzekomo do pozyskania subwencji oraz błędne przyjęcie, że na ważność umowy wpływa data zgłoszenia do ubezpieczeń. Sąd Apelacyjny uznał apelacje za uzasadnione i wydał orzeczenie reformatoryjne, zmieniając wyrok Sądu I instancji i ustalając, że ubezpieczona podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu i chorobowemu od 1 grudnia 2019 r. Sąd uznał, że ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego były prawidłowe, jednak błędnie zastosowano art. 58 § 2 k.c., uznając umowę o pracę za nieważną. Racja procesowa leżała zatem po stronie odwołujących się, a umowa o pracę została uznana za ważną i skutecznie wykonywaną.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·Ocena ważności umowy o pracę w kontekście sprzeczności z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c.)
  • ·Czy celem zawarcia umowy o pracę było wyłącznie uzyskanie subwencji z Polskiego Funduszu Rozwoju (Tarcza Finansowa) w czasie pandemii COVID-19
  • ·Podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu, chorobowemu) z tytułu umowy o pracę
  • ·Granice swobodnej oceny dowodów przez sąd (art. 233 § 1 k.p.c.)
  • ·Wpływ daty zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych i urzędu skarbowego na ważność umowy o pracę (art. 22 § 1 k.p.)
  • ·Rozkład ciężaru dowodu w sprawie o podleganie ubezpieczeniom społecznym (art. 6 k.c. w zw. z art. 300 k.p.)
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.

Decyzją z dnia 7 maja 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. działając na podstawie art. 83 ust. 1 art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423, z późn. zm) i art. 58 § 1 k.c., stwierdził że M. S. jako pracownik u płatnika składek (...) Sp. z o.o. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od 1 grudnia 2020 r.

Decyzją z dnia 21 czerwca 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., działając na podstawie art. 83a ustawy systemowej i art. 154 § 1 k.p.a. zmienił decyzję z 7 maja 2021 r. i stwierdził, że M. S. jako pracownik u płatnika składek (...) Sp. z o.o. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, tj. emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w okresie od 1 grudnia 2019 r., wskazując że w sentencji w/w decyzji stwierdzono omyłkę pisarską w zakresie błędnie wskazanej daty 1 grudnia 2020 r. zamiast 1 grudnia 2019 r. i zaistniała konieczność zmiany ww. decyzji. W zakresie uzasadnienia organ rentowy podtrzymał decyzję z 7 maja 2021 r.

Odwołanie od powyższych decyzji złożył zarówno płatnik składek (...) Sp. z o.o. w P. jak też M. S.. Strony tożsamo zaskarżyły decyzję w całości i wniosły o jej zmianę poprzez ustalenie, że M. S., jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy o pracę u płatnika składek (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 1 grudnia 2019 r.

W odpowiedzi na odwołania organ rentowy, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wniósł o jego oddalenie.