Sprawa dotyczyła nauczycielek oddziałów zerowych szkoły podstawowej, które domagały się ustalenia pracodawcy oraz zapłaty wynagrodzenia za czas gotowości do pracy. Sąd Najwyższy potwierdził, że na skutek wejścia w życie przepisów ustawy o systemie oświaty obowiązek prowadzenia rocznego przygotowania przedszkolnego przeszedł na gminę, a wraz z przejęciem mienia niezbędnego do prowadzenia oddziału zerowego nauczycielki stały się pracownikami nowego pracodawcy na podstawie art. 231 § 2 k.p. SN uznał, że wcześniejsze pisma Kuratora Oświaty nie stanowiły konkretnej oferty przejęcia mienia, lecz jedynie zaproszenie do rokowań. Za właściwą datę przejścia uznano dzień następujący po złożeniu przez dyrektora szkoły oferty przekazania mienia klas zerowych gminie. Rewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości została oddalona.
Kluczowe kwestie prawne:
·ustalenie, kto był pracodawcą nauczycielek oddziałów zerowych po zmianie organizacji prowadzenia przygotowania przedszkolnego
·zastosowanie art. 231 § 2 k.p. do przejścia zakładu pracy lub jego części na gminę
·ocena, czy pismo Kuratora Oświaty stanowiło ofertę przejęcia mienia, czy tylko zaproszenie do rokowań
·ustalenie daty przejścia pracowników do nowego pracodawcy i odpowiedzialności za wynagrodzenie za czas gotowości do pracy
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Wyrok z dnia 10 maja 1994 r.
I PRN 19/94
Nałożenie na gminy na podstawie art. 14 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 7
września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. Nr 95, poz. 425 ze zm.) prowadze-
nia rocznego przygotowania przedszkolnego jako obowiązkowego zadania
własnego, spowodowało, że nauczyciele oddziałów zerowych szkół podsta-
wowych stali się pracownikami prowadzonego przez gminy przedszkola (art.
231
§ 2 k.p.) z dniem zaoferowania gminie (zarządowi miasta) mienia szkoły po-
trzebnego dla prowadzenia tego oddziału.
Przewodniczący SSN: Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie SN: Antoni
Filcek, SA: Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca),
Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Stefana Trautsolta, po rozpoznaniu w
dniu 10 maja 1994 r. sprawy z powództwa Marty B. i Marii C. przeciwko Szkole Pod-
stawowej Nr 11 w R. i Zarządowi Miasta R. w R. o ustalenie pracodawcy i
wynagrodzenie, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od
wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie, z dnia 12 października 1993 r. [...],
o d d a l i ł rewizję nadzwyczajną
U z a s a d n i e n i e
Powódki Marta B. i Marii C., nauczycielki oddziałów zerowych Szkoły Podsta-
wowej nr 11 w R., wniosły o ustalenie, czy ich pracodawcą jest ta szkoła, czy Zarząd
Miasta R., oraz o zasądzenie wynagrodzenia.
Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa.
Sąd Wojewódzki w Rzeszowie-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
wyrokiem z dnia 27 listopada 1992 r. zasądził na rzecz powódek od pozwanej Szkoły
wynagrodzenie za pracę za wrzesień, październik i listopad 1992 r., oddalił
powództwo o ustalenie pracodawcy oraz oddalił powództwo w stosunku do Zarządu
Miasta R. Zdaniem tego Sądu powódki w spornym okresie były nadal pracownicami
pozwanej szkoły, a nie Zarządu Miasta R., gdyż mimo przejścia z dniem 1 stycznia
1992 r. na gminy obowiązku prowadzenia rocznego przygotowania przedszkolnego
(art. 14 ust. 3 i 4 oraz art. 105 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty -
Dz. U. Nr 95, poz. 425 ze zm.). Zarząd Miasta R. nie stał się nowym pracodawcą
2
powódek, gdyż nie przejął mienia pozwanej Szkoły (art. 231
§ 2 k.p.).
Rozpoznając rewizję pozwanej Szkoły Sąd Apelacyjny w Rzeszowie przed-
stawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie wykładni art. 14 ust. 3 i
4 cytowanej ustawy o systemie oświaty w związku z art. 231
§ 2 k.p. W uchwale z
dnia 16 czerwca 1993 r. I PZP 10/93 Sąd Najwyższy stwierdził, że "Nałożenie na
gminę na podstawie art. 14 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie
oświaty (Dz. U. Nr 95, poz. 425 ze zm.) prowadzenia rocznego przygotowania
przedszkolnego, jako obowiązkowego zadania własnego, spowodowało, że
nauczyciele oddziałów zerowych szkół podstawowych stali się pracownikami prow-
adzonego przez gminę przedszkola wówczas, gdy nastąpiło także przejęcie mienia
dotychczasowego zakładu pracy w zakresie umożliwiającym prowadzenie tej
działalności albo gdy gmina lub też prowadzone przez nią przedszkole, zrezyg-
nowała z przejęcia zaoferowanego jej dla tego przedszkola mienia lub poszczegól-
nych jego składników (art. 231
§ 2 kodeksu pracy). W sytuacji, gdy przyjęcie mienia
lub oferta jego przejęcia nie dotyczyły konkretnego przedszkola, nauczyciele
oddziałów zerowych szkół podstawowych stali się pracownikami przedszkola
wskazanego przez zarząd gminy, a w braku takiego wskazania - urzędu gminy".
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny w Rzeszowie oddalił powództwo w
odniesieniu do pozwanej Szkoły o wynagrodzenie za listopad 1992 r., zasądził od
Zarządu Miasta R. na rzecz powódek wynagrodzenia za okres od listopada 1992 r.
do września 1993 r. wraz z odsetkami i oddalił powództwo w pozostałej części w
stosunku do pozwanej Szkoły. Zasądzając na podstawie art. 81 § 1 k.p.. w zw. z art.
98 Karty Nauczyciela wynagrodzenie za czas gotowości do wykonywania pracy Sąd
Apelacyjny uznał, że Zarząd Miasta R. stał się nowym pracodawcą powódek od dnia
1 listopada 1992 r., albowiem pozwana Szkoła złożyła ofertę przekazania mu wy-
posażenia klas zerowych dnia 30 października 1992 r.
Wyrok ten zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości zarzu-
cając mu rażące naruszenie art. 316 § 1 k.p.c., art. 231
§ 2 k.p. i art. 14 ust. 3 i 4, art.
5 ust. 5 i art. 105 ustawy o systemie oświaty i wnosząc o jego zmianę poprzez odda-
lenie powództwa w stosunku do pozwanej Szkoły w zakresie wynagrodzenia
powódek za wrzesień i październik 1992 r. i zasądzenie za ten okres wynagrodzenia
od Zarządu Miasta R. Zdaniem skarżącego Sąd Apelacyjny błędnie ustalił datę
przejęcia klas zerowych pozwanej Szkoły przez Zarząd Miasta R., gdyż już w piśmie
z dnia 27 listopada 1991 r. Kurator Oświaty w R. skierował do wszystkich gmin
propozycje zawierające trzy warianty w zakresie prowadzenia klas zerowych i gmina
R. przejęła wariant trzeci zobowiązując się do refundowania szkołom podstawowym
kosztów prowadzenia klas zerowych.
3
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Rewizja nadzwyczajna nie jest uzasadniona.
Propozycje Kuratora Oświaty w R., zawarte w piśmie z dnia 27 listopada 1991
r. nie stanowią konkretnej oferty przejęcia przez gminy na własność części mienia
szkół podstawowych w zakresie umożliwiającym prowadzenie klas zerowych, lecz są
jedynie zaproszeniem do rokowań w przedmiocie wyboru odpowiednich rozwiązań
organizacyjnych. Zauważyć należy, że Sąd Najwyższy w składzie podejmującym
uchwałę w sprawie I PZP 10/93 także nie traktował tego pisma jako zawierającego
analizowaną ofertę, gdyż nie nawiązywał do niego w uzasadnieniu uchwały.
Porozumienie zawarte między Kuratorem Oświaty i Zarządem Miasta R.
przewidywało prowadzenie klas zerowych przez Kuratora Oświaty przez okres
pierwszych ośmiu miesięcy 1992 r., natomiast Zarząd zobowiązał się do refundo-
wania kosztów ponoszonych przez szkoły w tym zakresie. Nie jest to podstawa do
wyprowadzenia wniosku, iż po tym okresie powódki były pracownicami pozwanego
Zarządu. Sąd Apelacyjny trafnie przyjął, że pismo dyrektora pozwanej Szkoły z dnia
30 października 1992 r. stanowi ofertę przekazania gminie R. mienia klas zerowych i
że od dnia następnego Zarząd Miasta R. stał się pracodawcą powódek na podstawie
art. 231
§ 2 k.p.
Ponadto należy zauważyć, że nawet gdyby przyjąć, że zaskarżony wyrok
narusza prawo, to nie byłoby to naruszenie rażące, zwłaszcza ze względu na
niewielkie skutki ekonomiczne tego wyroku i jego faktyczne wykonanie przez
pozwaną Szkołę.
Z powyższych względów na podstawie art. 421 § 1 k.p.c. orzeczono jak w
sentencji.
========================================