IV P 28/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 lutego 2026 roku

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Adam Semiczek

Protokolant: Małgorzata Weres

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2026 roku we Wrocławiu

sprawy z powództwa E. L.

przeciwko (...) sp. z o.o. w O.

o uchylenie kary porządkowej, zadośćuczynienie

I.  uchyla nałożoną na powódkę w dniu 29 listopada 2023 r. karę porządkową nagany;

II.  oddala powództwo w pozostałym zakresie;

III.  nie obciąża powódki kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej;

IV.  nieuiszczone koszty sądowe zalicza na rachunek Skarbu Państwa.

Sygn. akt IV P 28/24

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 2 stycznia 2024 r. (data nadania w placówce pocztowej) powódka E. L. wniosła o uchylenie kary porządkowej nagany nałożonej na nią w dniu 29 listopada 2023 r. oraz zasądzenie od strony pozwanej (...) sp. z o.o. w O. odszkodowania w wysokości 50.000,00 zł w związku z poniesionymi przez nią stratami moralnymi i wizerunkowymi, naruszeniem jej dobrego imienia oraz rozstrojem zdrowia związanymi z działaniami wobec niej przy zastosowaniu przez pracodawcę kary porządkowej z naruszeniem prawa. Nadto powódka domagała się zasądzenia od strony pozwanej poniesionych kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.

Uzasadniając swoje powództwo powódka podniosła, że w dniu 23 listopada 2023 r. strona pozwana zaprosiła ją na rozmowę w trybie online, wprowadzając ją równocześnie w błąd co do tematu rozmowy. W trakcie przedmiotowej rozmowy pracodawca poinformował powódkę o braku jakichkolwiek zastrzeżeń dotyczących dotychczasowego wypełniania przez nią obowiązków pracowniczych. Następnie, po około 3 godzinach od zakończenia spotkania przedłożono powódce do zatwierdzenia notatkę „Wysłuchanie pracownika na okoliczność naruszenia obowiązków pracowniczych”. Powódka podała, że zwróciła się do zakładowej organizacji związkowej o pomoc i wsparcie. Strona pozwana wymierzyła jej w dniu 29 listopada 2023 r. karę porządkową nagany. Powódka złożyła od niej sprzeciw, jednakże pracodawca go odrzucił i podtrzymał nałożoną karę porządkową. W ocenie powódki kara porządkowa została jej wymierzona bezzasadnie i nieprawidłowo, ponieważ jej nałożenie odbyło się z naruszeniem prawa, w szczególności poprzez nałożenie kary po upływie przepisanego terminu, podjęcie decyzji i nałożenie kary bez wysłuchania powódki, niewskazanie rodzaju naruszenia obowiązków, które dotyczyć miały powódki oraz niewskazanie daty naruszeń, nałożenie na powódkę więcej niż jednej kary porządkowej za to samo naruszenie lub wprowadzenie w błąd reprezentującej powódkę zakładowej organizacji związkowej co do rodzaju nałożonej kary, podjęcie decyzji o zamiarze odrzucenia sprzeciwu powódki przed rozpatrzeniem stanowiska zakładowej organizacji związkowej oraz zastosowanie kary lub kar porządkowych bez uwzględnienia rodzaju naruszenia obowiązków pracowniczych, stopnia winy powódki oraz jej dotychczasowego stosunku do pracy.

Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2024 r. tut. Sąd skierował strony do mediacji, jednakże strony nie zawarły ugody.

W odpowiedzi na pozew strona pozwana (...) sp. z o.o. w O. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego prawem przewidzianych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu swojego stanowiska strona pozwana wskazała, że zgodnie z obowiązującymi u niej regułami, obowiązkiem pracowników na stanowisku zajmowanym przez powódkę jest zgłaszanie przełożonym lub działowi ds. fraudów zauważonych lub możliwych przypadków naruszeń w nadzorowanych przez nich punktach sprzedaży. Strona pozwana zaznaczyła, że działania pracodawcy względem powódki nie były wymierzone w jej osobę i nie stanowiły działań szykanujących, a były wynikiem działań podejmowanych konsekwentnie wobec pracowników w podobnej sytuacji. Dalej strona pozwana wyjaśniła, że powódka w sposób ciągły nie zgłaszała naruszeń. W przedmiotowej sprawie kara porządkowa nagany została zastosowana wobec powódki z dochowaniem terminu 3 miesięcy od dopuszczenia się naruszenia. O naruszeniach strona pozwana powzięła informację w dniu 16 listopada 2023 r., po zakończeniu działań kontrolnych. Oznacza to więc, że kara porządkowa została nałożona na powódkę z zachowaniem ustawowego terminu. Dalej, wbrew twierdzeniom powódki, kara porządkowa została zastosowana po uprzednim jej wysłuchaniu. Temat spotkania „Jakość świadczonych usług (...) nie był w ocenie strony pozwanej wprowadzający w błąd, ponieważ w jego trakcie poruszano przede wszystkim kwestię nadzorowania przez powódkę usługodawców pracodawcy w punktach sprzedaży, które powódka nadzorowała, a także uchybień w tym obszarze. Co więcej, powódka podczas spotkania została wprost poinformowana, że spotkanie ma charakter wysłuchania przed ewentualnym nałożeniem na nią kary porządkowej w związku z jej naruszeniami przyjętego sposobu postępowania w obszarze nadzoru nad jakością świadczonych usług. Powódka miała więc możliwość odniesienia się do sytuacji, z powodu których pracodawca wyciągał wobec niej konsekwencje. Został więc spełniony cel, jakiemu służyć ma uprzednie wysłuchanie pracownika przed nałożeniem kary porządkowej. Poza tym, zarzuty powódki w zakresie braku wskazania rodzaju naruszenia obowiązków pracowniczych oraz daty dopuszczenia się naruszenia w informacji o nałożeniu kary porządkowej strona pozwana uznała za całkowicie bezpodstawne. Podobnie, zupełnie bezzasadne były dla strony pozwanej zarzuty powódki odnośnie rzekomego nałożenia na nią dwóch kar porządkowych, tj. nagany i upomnienia z tej samej przyczyny. Strona pozwana zaznaczyła, że na powódkę nałożono – zgodnie z zawiadomieniem z dnia 29 listopada 2023 r. – karę nagany. Sformułowanie dotyczące kary upomnienia zawarte w piśmie skierowanym do organizacji związkowej stanowiło natomiast oczywistą omyłkę pisarską i strona pozwana na żadnym etapie nie twierdziła, że nałożyła na powódkę również karę upomnienia. Ponadto, decyzja pracodawcy o nałożeniu kary porządkowej na powódkę podjęta została dopiero w dniu 19 grudnia 2023 r. po rozpatrzeniu stanowiska organizacji związkowej. Dalej strona pozwana podkreśliła, że podjęte przez nią działania były proporcjonalne, konsekwentne i uzasadnione. Odnosząc się z kolei do roszczenia powódki w zakresie zasądzenia na jej rzecz odszkodowania strona pozwana uznała je za całkowicie bezzasadne i nieuzasadnione. Zauważyła, że powódka nie wskazała, na czym polegać miało naruszenie jej dobrego imienia, poniesione straty moralne i wizerunkowe oraz rozstrój zdrowia ani nie uprawdopodobniła w żaden sposób, jaki związek przyczynowo-skutkowy miałby istnieć między nałożoną na nią karą nagany a ewentualną krzywdą. Powódka nie uzasadniła także wysokości żądanej przez nią kwoty. Z ostrożności strona pozwana podała, że jej działanie polegające na nałożeniu na powódkę kary nagany nie było wymierzone w jej osobę i naruszenie jej godności, a jedynie miało na celu zwrócenie uwagi i wyciągnięcie negatywnych konsekwencji za działania niezgodne z zasadami obowiązującymi u pracodawcy.

W piśmie procesowym z dnia 1 sierpnia 2025 r. (k. 168) powódka sprecyzowała, że żądanej przez nią kwoty 50.000,00 zł dochodzi z tytułu zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę niemajątkową, jakiej doznała w wyniku zastosowania wobec niej kary porządkowej nagany z naruszeniem przepisów prawa pracy. Zaznaczyła, że podstawą prawną dochodzonego przez nią ww. roszczenia jest art. 24 § 1 i art. 448 k.c. w zw. z art. 111 i art. 300 k.p.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny.

Strona pozwana F. (...) sp. z o.o. w O. została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 1 października 2007 r. Przedmiotem jej przeważającej działalności jest (...) 46, 35, Z, sprzedaż hurtowa wyrobów tytoniowych.

Dowód: - informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców, stan na dzień 18.12.2024 r., k. 73 – 77.

W dniu 10 lipca 2012 r. powódka E. L. zawarła ze stroną pozwaną (...) sp. z o.o. w O. umowę o pracę na czas określony do dnia 31 marca 2013 r., na podstawie której została zatrudniona na stanowisku przedstawiciela handlowego – stażysty w pełnym wymiarze czasu pracy za wynagrodzeniem w kwocie 2.965,00 zł brutto.

Od dnia 1 października 2012 r. powódka zajmowała stanowisko młodszego przedstawiciela handlowego.

W dniu 2 kwietnia 2013 r. strony zawarły umowę o pracę na czas określony do dnia 31 marca 2014 r., na podstawie której powódka została zatrudniona na stanowisku młodszego przedstawiciela handlowego w pełnym wymiarze czasu pracy za wynagrodzeniem w kwocie 3.767,00 zł brutto. Następnie powódka zajmowała stanowisko przedstawiciela handlowego i specjalisty sprzedaży w terenie oddział Detal – Region L. – Okręg L..

Z dniem 28 lutego 2014 r. strony rozwiązały za porozumieniem stron łączącą je umowę o pracę.

Następnie strony łączyła umowa o pracę na czas nieokreślony, na podstawie której powódka zajmowała stanowisko specjalisty sprzedaży w terenie w pełnym wymiarze czasu pracy za wynagrodzeniem w wysokości 4.446,00 zł brutto.

W trakcie dalszego okresu zatrudnienia powódka zajmowała następujące stanowiska: p.o. kierownika obszaru biznesowego w dziale Detal – Region L. – C., kierownika obszaru biznesowego w dziale (...) L. – Okręg C., specjalisty ds. handlu hurtowego w dziale KA – Polska – Region L., specjalisty ds. planowania komercyjnego w dziale planowanie komercyjne i projekty, kierownika ds. komunikacji handlowej B2B, kierownika ds. zaangażowania konsumenta w dziale CE Region Zachód, regionalnego kierownika ds. zaangażowania konsumenta w dziale CE Region Zachód.

Od dnia 8 czerwca 2020 r. powódka zajmowała stanowisko Kierownika (...).

Od dnia 1 lutego 2023 r. miejscem wykonywania pracy powódki był Region L..

Wynagrodzenie powódki wzrastało do kwoty 17.732,00 zł miesięcznie.

Dowód: - umowa o pracę na czas określony z dn. 10.07.2012 r. w aktach osobowych powódki,

- pismo z dn. 19.09.2012 r. w aktach osobowych powódki,

- umowa o pracę na czas określony z dn. 02.04.2013 r. w aktach osobowych powódki,

- pismo z dn. 26.06.2013 r., 31.12.2013 r. w aktach osobowych powódki,

- rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron w aktach osobowych powódki,

- umowa o pracę na czas nieokreślony w aktach osobowych powódki,

- pisma z dn. 08.08.2014 r., 13.04.2015 r., 12.04.2016 r., 17.10.2016 r., 07.04.2017 r., 14.12.2017 r., 19.04.2018 r., 02.06.2020 r. w aktach osobowych powódki,

- aneks do obowiązującej umowy o pracę z dn. 01.02.2023 r. w aktach osobowych powódki,

- pismo z dn. 01.04.2023 r. w aktach osobowych powódki.

Osoba zajmująca stanowisko Kierownika U. odpowiedzialna była za umacnianie pozycji PM poprzez systematyczne budowanie rynku bezdymnych produktów tytoniowych (HnB) na powierzonym terytorium. Do głównych obowiązków powódki na tym stanowisku należało:

- w zakresie analizy: identyfikowanie mocnych i słabych stron pod kątem budowania rynku HnB PM na powierzonym terytorium, aktywne poszukiwanie szans biznesowych, analizowanie danych pochodzących z różnych źródeł i systemów oraz wyciąganie właściwych wniosków mających na celu przygotowanie podjęcia określonych działań w kierunku maksymalizacji sprzedaży produktów HnB PM;

- w zakresie planowania: planowanie zgodnie z priorytetami działań w celu osiągnięcia powierzonych celów, tworzenie efektywnych planów realizacji celów sprzedażowych, w tym planów dnia/tygodnia/miesiąca/kwartału, które pozwalały jak najsprawniej zrealizować wyznaczone cele sprzedażowe oraz powierzone do realizacji zadania na dany cykl sprzedaży;

- w zakresie egzekucji: wykonywanie powierzonych celów zgodnie ze standardami pracy, w tym opisanymi w Standardzie pracy (...) dla Kanału D. (...) (dostarczonymi przez poszczególne działy), oraz zgodnie z praktykami współpracy z kontrahentami, ustalonymi planami oraz priorytetami przekazanymi przez pracodawcę, z zachowaniem najwyższych standardów egzekucji zgodnie z zasadami i najlepszymi praktykami PM, w tym w szczególności wizytowanie podległych punktów handlowych z wyznaczoną częstotliwością w oparciu o wyniki sprzedaży, wiedzę i określone priorytety, realizowanie założonych celów biznesowych, budowanie i podtrzymanie relacji z podmiotami ich personelem, świadczącymi usługi na rzecz (...) w przypisanych punktach handlowych, wspieranie i edukowanie podmiotów i ich personelu świadczących usługi na rzecz (...) w przypisanych punktach handlowych (w szczególności w obszarze produktów PM, np. (...) i platform digitalowych dla konsumentów), przeprowadzanie audytu jakości świadczonych usług przez podmioty i ich personel świadczące usługi na rzecz (...) oraz dokonywanie weryfikacji punktów handlowych;

- w zakresie monitorowania, raportowania oraz przekazywania informacji zwrotnej: monitorowanie postępów oraz mierzenie osiągniętych rezultatów w porównaniu do wyznaczonych zadań oraz celów sprzedażowych (KPIs), poszukiwanie informacji zwrotnych od konsumentów i użytkowników wyrobów oraz akcesoriów tytoniowych dystrybuowanych przez PM, a także od podmiotów (i ich personelu) świadczących usługi na rzecz (...);

- w zakresie działania zgodnie z zasadami: działanie zgodnie z (...) Podręcznik sukcesu oraz innymi stosownymi zasadami i praktykami, a także standardami komunikowanymi przez przełożonego, upewnianie się, że implementacja oraz egzekucja działań sprzedażowych jest przeprowadzana zgodnie z zasadami oraz że kontakty z konsumentami odbywają się zgodnie z zasadami (...) oraz obowiązującego prawa.

Dowód: - zakres obowiązków na stanowisku pracy powódki, k. 79 – 80 oraz akta osobowe powódki.

Bezpośrednim przełożonym powódki była Z. F. (2). W spornym okresie przebywała na długotrwałym zwolnieniu lekarskim.

Dowód: - zeznania świadka P. O., e-protokół rozprawy z dn. 28.05.2025 r., protokół skrócony k. 134 - 135,

- zeznania świadka Z. F. (1), e-protokół rozprawy z dn. 30.07.2025 r., protokół skrócony k. 160 – 161,

- zeznania świadka Z. F. (2), e-protokół rozprawy z dn. 29.10.2025 r., protokół skrócony k. 193 - 194,

- zeznania świadka S. F., e-protokół rozprawy z dn. 12.12.2025 r., protokół skrócony k. 208 – 210.

Około sierpnia – września 2023 r. do P. O. dotarły pierwsze informacje o nieprawidłowościach we współpracy z jednym z partnerów. Dotyczyły one pozyskiwania przez nienależnych gratyfikacji dotyczącej produktów strony pozwanej za pomocą tworzenia fikcyjnych kont klientów w celu uzyskania dodatkowych korzyści przysługujących nowym klientom, w tym promocyjnych cen na urządzenia bądź wkłady. Proceder ten był stosowany przez pracowników partnera strony pozwanej.

W okolicach października - listopada 2023 r. P. O. sporządził kompletny raport dotyczący ujawnionych nieprawidłowości za okres od lipca do września 2023 r.

Dowód: - zeznania świadka P. O., e-protokół rozprawy z dn. 28.05.2025 r., protokół skrócony k. 134 - 135,

- zeznania świadka Z. F. (1), e-protokół rozprawy z dn. 30.07.2025 r., protokół skrócony k. 160 – 161,

- zeznania świadka E. V., e-protokół rozprawy z dn. 24.09.2025 r., protokół skrócony k. 179 – 180.

W trakcie postępowania wyjaśniającego dokonano weryfikacji postępowania 5 pracowników, w tym powódki. W obszarach, za które te osoby były odpowiedzialne, dochodziło do sprzedaży urządzeń do podgrzewania tytoniu na fikcyjne konta konsumentów.

Dowód: - zeznania świadka D. Ł., e-protokół rozprawy z dn. 24.09.2025 r., protokół skrócony k. 180 – 181,

- zeznania świadka E. V., e-protokół rozprawy z dn. 24.09.2025 r., protokół skrócony k. 179 - 180,

- zeznania świadka S. F., e-protokół rozprawy z dn. 12.12.2025 r., protokół skrócony k. 208 – 210.

Powódka nie zgłosiła ani bezpośredniemu przełożonemu ani innym osobom współpracującym z nią w tym obszarze ani działowi ds. fraudów powyższych nieprawidłowości.

Weryfikacja jakości świadczonych usług przez kontrahenta należała do zakresu obowiązków powódki. Powódka winna była dostrzec nieprawidłowości i je zgłosić.

Dowód: - zeznania świadka P. O., e-protokół rozprawy z dn. 28.05.2025 r., protokół skrócony k. 134 - 135,

- zeznania świadka Z. F. (1), e-protokół rozprawy z dn. 30.07.2025 r., protokół skrócony k. 160 – 161,

- zeznania świadka E. V., e-protokół rozprawy z dn. 24.09.2025 r., protokół skrócony k. 179 - 180,

- zeznania świadka Z. F. (2), e-protokół rozprawy z dn. 29.10.2025 r., protokół skrócony k. 193 - 194,

- zeznania świadka S. F., e-protokół rozprawy z dn. 12.12.2025 r., protokół skrócony k. 208 – 210.

Każdy pracownik pracujący w dziale miał dostęp do raportów sprzedażowych i widział wskaźnik procentowy nowych konsumentów w danym okresie w skali całkowitej sprzedaży. Raport umożliwiał weryfikację historycznych wyników każdej lokalizacji i ich porównanie.

Dowód: - zeznania świadka Z. F. (1), e-protokół rozprawy z dn. 30.07.2025 r., protokół skrócony k. 160 – 161,

- zeznania świadka E. V., e-protokół rozprawy z dn. 24.09.2025 r., protokół skrócony k. 179 - 180,

- zeznania świadka Z. F. (2), e-protokół rozprawy z dn. 29.10.2025 r., protokół skrócony k. 193 - 194,

- zeznania świadka S. F., e-protokół rozprawy z dn. 12.12.2025 r., protokół skrócony k. 208 – 210.

Z. F. (2) nigdy nie przekazała swojemu zespołowi, w tym powódce, że mają nie zgłaszać jej żadnych nieprawidłowości. Uczulała jedynie, aby pracownicy nie podejmowali się na własną rękę śledztwa w zakresie nieprawidłowości, ponieważ zajmował się tym dział ds. fraudów. Zadaniem pracowników było wyłącznie dostrzeżenie i zgłoszenie ujawnionych przez nich prawidłowości.

We wcześniejszych okresach powódka zgłaszała Z. F. (2) nieprawidłowości w zakresie liczby nowych klientów.

Dowód: - zeznania świadka Z. F. (2), e-protokół rozprawy z dn. 29.10.2025 r., protokół skrócony k. 193 – 194.

Informacja o ujawnieniu nieprawidłowości została przekazana do działu biznesu w dniu 16 listopada 2023 r.

Dowód: - zeznania świadka D. Ł., e-protokół rozprawy z dn. 24.09.2025 r., protokół skrócony k. 180 – 181,

- zeznania świadka E. V., e-protokół rozprawy z dn. 24.09.2025 r., protokół skrócony k. 179 – 180.

Powódka została zaproszona do udziału w spotkaniu online za pośrednictwem Z. (...) w dniu 24 listopada 2023 r., którego temat określono jako „Jakość świadczonych usług (...)”. Poza organizatorem, P. O., w spotkaniu wzięli również udział Z. F. (3) oraz E. V..

W zaproszeniu na ww. spotkanie w żaden sposób nie wskazano, że dotyczyć ma ono wysłuchania powódki przed nałożeniem na nią kary porządkowej, żadna z osób uczestniczących w spotkaniu również nie poinformowała o tym powódki.

Powódka skontaktowała się P. O. i poprosiła o zmianę terminu spotkania, gdyż miało ono się odbyć w D.. W trakcie rozmowy P. O. przekazał powódce, że ma parę pytań do niej dot. punktów sprzedaży i nie zajmie jej dużo czasu. Powódka na spotkanie połączyła się z samochodu.

Na początku spotkania P. O. przedstawił dokonaną wraz z działem ds. fraudów analizę, z której wynikało, że na terenie podległym powódce ujawniono 2 – 3 punkty, w których poziom nieprawidłowości okazał się bardzo duży, tj. odsetek nowych konsumentów w tych punktach był znacznie większy niż miało to zazwyczaj miejsce. W trakcie spotkania były zadawane pytania powódce na, które odpowiadała.

Po spotkaniu P. O. przesłał drogą mailową powódce dokument zatytułowany „Wysłuchanie pracownika na okoliczność naruszenia obowiązków pracowniczych” zawierający opis zdarzenia, notatkę z wysłuchania pracownika sporządzoną w trakcie spotkania oraz część dotyczącą decyzji przełożonego w zakresie zastosowania kary porządkowej w celu zapoznania się z nim i odesłania podpisanego dokumentu. Powódka w treści maila została poproszona, o zapoznanie się i odesłanie podpisanego dokumentu, ewentualnie o potwierdzenie, że zgadza się z treścią wiadomości.

Powódka była bardzo zaskoczona informacją, iż spotkanie stanowiło wysłuchanie jej przed nałożeniem kary porządkowej, gdyż nie zostało jej przekazane, że to jest przedmiotem spotkania.

Dowód: - wydruk korespondencji mailowej, k. 10, 13,

- dokument „Wysłuchanie pracownika na okoliczność naruszenia obowiązków pracowniczych”, k. 11 – 12,

- zeznania świadka P. O., e-protokół rozprawy z dn. 28.05.2025 r., protokół skrócony k. 134 - 135,

- zeznania świadka Z. F. (1), e-protokół rozprawy z dn. 30.07.2025 r., protokół skrócony k. 160 – 161,

- zeznania świadka E. V., e-protokół rozprawy z dn. 24.09.2025 r., protokół skrócony k. 179 – 180;

- przesłuchanie powódki – e-protokół rozprawy z dn. 25.02.2026 r., protokół skrócony 212-213.

O przebiegu spotkania z dnia 24 listopada 2023 r. powódka poinformowała drogą mailową członków organizacji związkowej działającej u strony pozwanej wraz z prośbą o pomoc i wsparcie.

Dowód: - wydruk korespondencji mailowej z dn. 26.11.2023 r., k. 14 – 15.

- przesłuchanie powódki – e-protokół rozprawy z dn. 25.02.2026 r., protokół skrócony 212-213.

Na podstawie art. 108 § i 2 k.p. w związku z nieprzestrzeganiem przez powódkę ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy polegającego na niezgłoszeniu nieprawidłowości w zakresie sprzedaży urządzeń do podgrzewania tytoniu (...), J., H. w okresie lipiec – wrzesień 2023 r. w punktach sprzedaży (tzw. (...)), zgodnie z przyjętym u pracodawcy procesem zgłaszania nieprawidłowości nałożono na powódkę w dniu 24 listopada 2023 r. karę porządkową nagany.

W piśmie zawiadamiającym o nałożeniu kary strona pozwana wyjaśniła, że w punktach sprzedaży, POS, w lokalizacjach J., (...) oraz L’eclerc L. dochodziło do ponadnormatywnej sprzedaży urządzeń do nowych konsumentów wynikającej z procederu tworzenia fikcyjnych kont konsumentów przez personel (...) świadczący usługi na rzecz pracodawcy. Pomimo występujących nieprawidłowości powódka nie podjęła wszystkich stosownych kroków w celu weryfikacji i poinformowania o ich istnieniu. Stanowiło to naruszenie obowiązujących u pracodawcy zasad i zakresu obowiązków służbowych powódki, jak wynikało z dokumentu „Zakres obowiązków na stanowisku pracy”. Obowiązkami tymi był audyt jakości świadczonych usług przez podmioty (i ich personel) świadczące usługi na rzecz (...), dokonywanie weryfikacji punktów handlowych oraz upewnianie się, że implementacja oraz egzekucja działań sprzedażowych jest przeprowadzana zgodnie z zasadami oraz że kontakty z konsumentami odbywają się zgodnie z zasadami PM oraz obowiązującego prawa.

Powódka została pouczona o przysługującym jej prawie wniesienia sprzeciwu do pracodawcy od nałożonej kary porządkowej.

Dowód: - zawiadomienie o wymierzeniu kary porządkowej z dn. 29.11.2023 r., k. 16.

- przesłuchanie powódki – e-protokół rozprawy z dn. 25.02.2026 r., protokół skrócony 212-213.

Powyższa kara nagany została nałożona na powódkę w trakcie spotkania w formie zdalnej z udziałem Z. F. (1) i E. V..

Dowód: - zeznania świadka Z. F. (1), e-protokół rozprawy z dn. 30.07.2025 r., protokół skrócony k. 160 – 161;

- przesłuchanie powódki – e-protokół rozprawy z dn. 25.02.2026 r., protokół skrócony 212-213.

W dniu 5 grudnia 2023 r. powódka wniosła sprzeciw od nałożonej na nią kary nagany. W jej ocenie zastosowanie ww. kary porządkowej nastąpiło z licznymi uchybieniami formalnymi, w szczególności: nie przeprowadzono jej wysłuchania na okoliczność rzekomego naruszenia przez nią obowiązków pracowniczych, nie wskazano daty naruszenia, nie uwzględniono faktu, że pracodawca nie zapewnił powódce możliwości realizacji wyznaczonych zadań oraz nie uwzględniono okoliczności, iż w ramach obowiązków służbowych powódka nie pozyskała wiedzy ani nawet podejrzeń na temat nieprawidłowości w zakresie sprzedaży urządzeń do podgrzewania tytoniu (...), J., H., a nawet gdyby takową wiedzę pozyskała, to niezgłoszenie przez nią nieprawidłowości byłoby zgodne z otrzymanym poleceniem służbowym. Powódka dodała, że postępowanie wyjaśniające okoliczności nadużyć w zakresie sprzedaży urządzeń do podgrzewania tytoniu (...), J., H. odbyło się z naruszeniem wewnętrznych zasad Kodeksu postępowania obowiązującego u pracodawcy, a bezpodstawne zastosowanie wobec niej kary porządkowej stanowiło kolejne naruszenie jej dóbr osobistych.

Dowód: - sprzeciw od zastosowanej kary porządkowej z dn. 05.12.2023 r., k. 18.

Strona pozwana zwróciła się do (...) o zajęcie stanowiska w sprawie nałożenia na powódkę kary porządkowej upomnienia.

Pracodawca wskazał, że przyczyną ukarania powódki było niezgłoszenie nieprawidłowości w zakresie sprzedaży urządzeń do podgrzewania tytoniu (...), J., H. w okresie lipiec - wrzesień 2023 r. w punktach sprzedaży (tzw. (...)), zgodnie z przyjętym u pracodawcy procesem zgłaszania nieprawidłowości. W (...) w lokalizacjach J., E. oraz L’eclerc L. dochodziło do ponadnormatywnej sprzedaży urządzeń do nowych konsumentów wynikającej z procederu tworzenia fikcyjnych kont konsumentów przez personel (...), świadczący usługi na rzecz pracodawcy. Pomimo występujących nieprawidłowości powódka nie podjęła wszystkich stosownych kroków w celu weryfikacji i poinformowania o ich istnieniu. Ł. to naruszenie obowiązujących u strony pozwanej zasad oraz zakresu obowiązków służbowych na stanowisku Kierownik (...), jak wynikało z dokumentu „Zakres obowiązków na stanowisku pracy”. Obowiązkami tymi był: audyt jakości świadczonych usług przez podmioty (i ich personel) świadczące usługi na rzecz (...), dokonywanie weryfikacji punktów handlowych oraz upewnianie się, że implementacja i egzekucja działań sprzedażowych jest przeprowadzana zgodnie z zasadami oraz że kontakty z konsumentami odbywają się zgodnie z zasadami (...) i obowiązującego prawa.

Dalej strona pozwana wyjaśniła, że przed nałożeniem kary w dniu 24 listopada 2023 r. umożliwiono powódce złożenie wyjaśnień, z których wynikało, że pomimo swojego zakresu obowiązków pracowniczych nie stała ona na straży jakości świadczonych usług przez personel (...), co przyczyniło się do niezweryfikowania, a w konsekwencji niezgłoszenia nieprawidłowości w zakresie sprzedaży urządzeń w punktach znajdujących się na terytorium będącym w odpowiedzialności powódki.

Strona pozwana zaznaczyła, że do naruszeń doszło w okresie lipiec - wrzesień 2023 r. W tym samym czasie inni pracownicy zatrudnieni na takim samym stanowisku pracy zgłaszali naruszenia w tym obszarze do swojego bezpośredniego przełożonego. Oczekiwanie monitorowania, a w konwencji zgłaszania nieprawdziwości było zgodne z zaakceptowanym w dniu 7 kwietnia 2022 r. przez powódkę zakresem zadań.

W ocenie strony pozwanej w sprzeciwie powódka nie wskazała żadnych dodatkowych okoliczności uzasadniających odstąpienie od wymierzenia kary, o których pracodawca nie miałby już informacji. Z tego też względu pracodawca zamierzał nie uwzględnić sprzeciwu.

Dowód: - wniosek o zajęcie stanowiska w sprawie nałożenia na powódkę kary porządkowej z dn. 12.12.2023 r., k. 19 – 20.

Organizacja związkowa (...) przy (...) S.A. w O. poinformowała stronę pozwaną, że uznaje nałożenie kary upomnienia za bezzasadne z uwagi na brak winy pracownika. Ponadto, w ocenie organizacji związkowej zastosowanie kary nastąpiło z naruszeniem przez pracodawcę prawa, w szczególności: art. 109 § 1 k.p. poprzez nałożenie kary regulaminowej po upływie terminów, po których kara nie może być zastosowana; art. 109 § 2 k.p. poprzez podjęcie decyzji o nałożeniu kary regulaminowej bez wysłuchania pracownika na okoliczność naruszenia przez niego obowiązków pracowniczych; art. 109 § 2 k.p. poprzez nałożenie kary porządkowej bez wysłuchania pracownika na okoliczność naruszenia przez niego obowiązków pracowniczych; art. 110 k.p. poprzez niewskazanie rodzaju naruszenia obowiązków pracowniczych, który dotyczyłyby pracownika oraz niewskazanie daty dopuszczenia się tego naruszenia; art. 108 § 1 k.p. poprzez nałożenie na pracownika więcej niż jednej kary porządkowej za to samo naruszenie obowiązków pracowniczych; art. 112 § 1 k.p. poprzez podjęcie decyzji o zamiarze odrzucenia sprzeciwu pracownika przed rozpatrzeniem stanowiska reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej; art. 111 k.p. poprzez zastosowanie kar porządkowych bez uwzględnienia rodzaju naruszenia obowiązków pracowniczych, stopnia winy pracownika oraz jego dotychczasowego stosunku do pracy; art. 110 k.p. poprzez zastosowanie jednej z nałożonych kar porządkowych bez zachowania obowiązku zawiadomienia pracownika na piśmie o zastosowanej karze.

Jednocześnie organizacja związkowa wezwała pracodawcę do zaprzestania nękania oraz zastraszania powódki, powodujących u niej rozstrój zdrowia, a także do zaprzestania długotrwałego naruszania jej dóbr osobistych. W szczególności wezwała również pracodawcę do powstrzymania się od celowego wprowadzania pracowników w błąd w zakresie przysługujących im praw pracowniczych oraz ich obowiązków.

Wobec powyższego organizacja związkowa wniosła o rozpatrzenie powyżej przedstawionego stanowiska w sprawie nałożonych na powódkę kar porządkowych, a następnie uwzględnienie złożonego przez nią sprzeciwu wobec jednej z tych kar.

KM (...) przy (...) S.A. w O. zwrócił równocześnie uwagę na szczególną determinację funkcjonariuszy działu zasobów ludzkich przejawiającą się rażącym i uporczywym naruszaniem prawa m.in. przy stosowaniu kar porządkowych, stosowaniem nękania oraz zastraszania pracowników, a także utrudnianie reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej zajęcia prawidłowo i w ustawowym terminie stanowiska w sprawie nałożonych kar porządkowych. Powyższe okoliczności budziły uzasadnione podejrzenie działania po raz kolejny w sposób zorganizowany, w celu zapewnienia niektórym wysokiej rangi pracownikom spółki możliwości niezakłóconego czerpania osobistych korzyści materialnych i niematerialnych wynikających z działania z naruszaniem prawa lub obowiązującego w spółce kodeksu postępowania (...), a także ich ochrony przed odpowiedzialnością prawną, porządkową oraz zawodową z tytułu dopuszczania się tego rodzaju naruszeń

Dowód: - stanowisko w nałożenia kar porządkowych z dn. 14.12.2023 r., k. 22 – 23.

Strona pozwana po rozważeniu zawartych przez powódkę w sprzeciwie informacji, jak również po ponownej analizie przedmiotowego zdarzenia odrzuciła sprzeciw powódki i podtrzymała nałożoną na powódkę karę nagany.

W uzasadnieniu strona pozwana wskazała, że w jej ocenie podniesione przez powódkę argumenty nie usprawiedliwiały jej postępowania oraz nie uzasadniały ewentualnej decyzji o uwzględnieniu sprzeciwu od nałożonej kary w całości lub w części.

Ustosunkowując się do zarzutów powódki strona pozwana zaznaczyła, że zastosowanie wobec powódki kary porządkowej było całkowicie zgodne z prawem i uzasadnione. Pracodawca nałożył na powódkę karę nagany po uprzednim wysłuchaniu oraz dochował terminów wskazanych w art.109 k.p.

Dowód: - zawiadomienie pracownika o podtrzymaniu decyzji o ukaraniu karą porządkową z dn. 19.12.2023 r., k. 24,

- zeznania świadka D. Ł., e-protokół rozprawy z dn. 24.09.2025 r., protokół skrócony k. 180 – 181.

Strona pozwana - poza powódką – nałożyła kary porządkowe na dwóch innych pracowników wskazując jako przyczynę te same nieprawidłowości, co w przypadku powódki.

Dowód: - zeznania świadka P. O., e-protokół rozprawy z dn. 28.05.2025 r., protokół skrócony k. 134 - 135,

- zeznania świadka Z. F. (1), e-protokół rozprawy z dn. 30.07.2025 r., protokół skrócony k. 160 – 161,

- zeznania świadka D. Ł., e-protokół rozprawy z dn. 24.09.2025 r., protokół skrócony k. 180 – 181,

- zeznania świadka E. V., e-protokół rozprawy z dn. 24.09.2025 r., protokół skrócony k. 179 – 180.

Postępowanie wyjaśniające ujawniło, że inne dwie osoby zgłaszały nieprawidłowości do swoich przełożonych oraz do komórki, która zajmuje się nieprawidłowościami w działach sprzedaży (dział fraudów) i strona pozwana nie zastosowała wobec nich kar porządkowych.

Dowód: - zeznania świadka D. Ł., e-protokół rozprawy z dn. 24.09.2025 r., protokół skrócony k. 180 – 181.

- zeznania świadka E. V., e-protokół rozprawy z dn. 24.09.2025 r., protokół skrócony k. 179 - 180,

- zeznania świadka S. F., e-protokół rozprawy z dn. 12.12.2025 r., protokół skrócony k. 208 – 210.

W dniu 16 grudnia 2023 r. powódka podjęła leczenie psychiatryczne. Rozpoznano u niej zaburzenia lękowe uogólnione, uporczywe zaburzenia nastroju (afektywne), epizod depresji ciężki, bez objawów psychotycznych. Stosowała farmakoterapię.

Dowód: - dokumentacja medyczna, k. 95 – 109.

Stosunek pracy łączący strony ustał z dniem 31 października 2024 r. na skutek wypowiedzenia umowy o pracę przez powódkę.

Dowód: - rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem z dn. 30.07.2024 r. w aktach osobowych powódki,

- świadectwo pracy z dn. 31.10.2024 r. w aktach osobowych powódki.

Średnie miesięczne wynagrodzenie powódki z ostatnich trzech miesięcy liczone jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy wynosiło 17.732,00 zł brutto.

Dowód: - zaświadczenie z dn. 22.11.2024 r., k. 78.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje.

Powództwo jako częściowo zasadne, w zakresie uchylenia kary porządkowej, podlegało uwzględnieniu oraz jako bezzasadne, w zakresie zasądzenia zadośćuczynienia, podlegało oddaleniu.

W niniejszej sprawie powódka E. L. domagała się uchylenia kary porządkowej nagany nałożonej na nią w dniu 29 listopada 2023 r. oraz zasądzenia od strony pozwanej (...) sp. z o.o. w O. kwoty 50.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę niemajątkową, jakiej doznała w wyniku zastosowania wobec niej kary porządkowej nagany z naruszeniem przepisów prawa pracy. Z kolei strona pozwana wnosiła o oddalenie powództwa w całości.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że z procesowego punktu widzenia przesłanką poddania kwestii zastosowania kary porządkowej pod ocenę sądu pracy jest wyczerpanie kodeksowego trybu reklamacyjnego. Jeżeli zastosowanie kary nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa, pracownik może w ciągu 7 dni od dnia zawiadomienia go o ukaraniu wnieść sprzeciw. O uwzględnieniu lub odrzuceniu sprzeciwu decyduje pracodawca po rozpatrzeniu stanowiska reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej. Nieodrzucenie sprzeciwu w ciągu 14 dni od dnia jego wniesienia jest równoznaczne z uwzględnieniem sprzeciwu (art. 112 § 1 k.p.). Pracownik, którzy wniósł sprzeciw, może w ciągu 14 dni od dnia zawiadomienia o odrzuceniu tego sprzeciwu wystąpić do sądu pracy o uchylenie zastosowanej wobec niego kary (art. 112 § 2 k.p.).

Powódka niewątpliwie dochowała opisanego wyżej trybu reklamacyjnego, wnosząc w terminie sprzeciw do pracodawcy. Kara porządkowa została wymierzona powódce w dniu 29 listopada 2023 r., a sprzeciw powódka złożyła w dniu 5 grudnia 2023 r. Powódka zachowała również czternastodniowy termin na wytoczenie powództwa, liczony od dnia zawiadomienia jej o odrzuceniu sprzeciwu przez pracodawcę, tj. od dnia 19 grudnia 2023 r., gdyż pozew nadała w placówce pocztowej w dniu 2 stycznia 2024 r.

Dalej, zgodnie z art. 109 § 1 k.p., kara nie może być zastosowana po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu obowiązku pracowniczego i po upływie 3 miesięcy od dopuszczenia się tego naruszenia.

Powódka podnosiła w niniejszej sprawie, że strona pozwana naruszyła wymóg dochowania terminu uprawniającego do nałożenia kary porządkowej.

Tymczasem, w ocenie Sądu należało podzielić stanowisko strony pozwanej, zgodnie z którym pracodawca dochował zarówno terminu 3 – miesięcznego liczonego od chwili wystąpienia naruszenia, jak i terminu 2 – tygodniowego liczonego od powzięcia przez pracodawcę informacji o naruszeniu obowiązku pracowniczego. Istotnie działanie powódki stanowiło czyn ciągły i dotyczyło okresu sierpień – wrzesień 2023 r. Bieg terminu dwóch tygodni rozpoczyna się natomiast z dniem powzięcia wiadomości o dopuszczeniu się naruszenia przez pracownika, a więc z dniem ujawnienia tego naruszenia, jeżeli jest ono oczywiste, albo z dniem, w którym stwierdzone zostało to naruszenie, jeżeli w konkretnych okolicznościach niezbędne było dokonanie w tym celu odpowiednich ustaleń (Wyjaśnienie Departamentu Prawa Pracy, Sł. Prac. 1978, Nr 1, s. 8). Należało wskazać, zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym przez pracodawcę, zgodnie z którym zakończenie dokonywania ustaleń związanych z ujawnionymi nieprawidłowościami nastąpiło w dniu sporządzenia przez P. O. kompletnego raportu i przekazania go do działu biznesu w dniu 16 listopada 2023 r. Zatem od tego dnia należało liczyć termin dwutygodniowy, którego strona pozwana – dokonując w dniu 29 listopada 2023 r. ukarania powódki – bezsprzecznie dochowała.

Dalej, zastosowanie kary musi zostać poprzedzone wysłuchaniem pracownika (art. 109 § 2 k.p.). Jeżeli z powodu nieobecności w zakładzie pracy pracownik nie może być wysłuchany, bieg dwutygodniowego terminu przewidzianego w § 1 nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu do dnia stawienia się pracownika do pracy (art. 109 § 3 k.p.).

W doktrynie przyjmuje się, że instytucja wysłuchania pracownika ma na celu z jednej strony zobiektywizowanie decyzji przełożonego, z drugiej zaś - umożliwienie pracownikowi złożenia wyjaśnień w istotnej dla niego sprawie przed uruchomieniem formalnego postępowania. Dlatego też wysłuchanie pracownika musi być uprzednie w stosunku do zastosowania kary. Powyższe znajduje potwierdzenie w tezie orzeczenia Sądu Najwyższego z 4 marca 1999 r. (I PKN 605/98 – publ. portal orzeczeń SN). W rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy sprawie strona pozwana wskazywała, że kluczowe znaczenie przy interpretacji art. 109 § 2 k.p. ma to, że pracodawca po wysłuchaniu pracownika nie musi zastosować kary porządkowej nawet wtedy, gdyby miał przygotowany tekst decyzji o ukaraniu. Zdaniem strony pozwanej pracodawca mógł bowiem ten tekst zniszczyć, gdyby uznał, że wysłuchanie pracownika nie uzasadnia decyzji o ukaraniu. Tymczasem Sąd Najwyższy postawił jasną tezę, iż treść art. 109 § 2 k.p. interpretowana łącznie z art. 110 k.p., stanowiącym o obowiązku zawiadomienia pracownika o zastosowanej karze, prowadzi do wniosku, że przepisy te ustanawiają trzy etapy postępowania, których zachowanie w odpowiedniej kolejności decyduje o prawidłowości postępowania w sprawie ukarania pracownika. Pierwszym etapem jest wysłuchanie pracownika (które musi być uprzednie w stosunku do zastosowania kary), drugim - podjęcie decyzji o zastosowaniu kary (po wysłuchaniu pracownika) i trzecim - zawiadomienie pracownika na piśmie o zastosowanej karze wraz z wskazaniem rodzaju naruszenia obowiązku pracowniczego i daty jego popełnienia oraz pouczeniem o możliwości zgłoszenia sprzeciwu.

Przedstawiona kolejność czynności ze strony pracodawcy, a zwłaszcza przewidziany w art. 110 k.p. obowiązek zawiadomienia pracownika na piśmie o zastosowanej karze, świadczy o tym, że w sferze decyzyjnej wymierzenie („zastosowanie”) kary następuje w chwili podpisania pisma o ukaraniu, gdyż wtedy decyzja - wewnętrzna wola przełożonego o ukaraniu otrzymuje swój zewnętrzny, formalny wyraz. Natomiast z punktu widzenia skutków takiej decyzji dla pracownika (art. 110 k.p i art. 112 § 1 k.p.) istotne znaczenie ma chwila zawiadomienia go na piśmie o zastosowanej karze wraz ze wskazaniem rodzaju naruszenia obowiązków pracowniczych i dacie tego naruszenia oraz o możliwości zgłoszenia sprzeciwu.

Sąd w pełni podziela przedstawione wyżej wywody Sądu Najwyższego i na nich opiera ustalenia, że strona pozwana wymierzyła powódce karę nagany, bez jej uprzedniego prawidłowego wysłuchania.

Postępowanie dowodowe wykazało, że w dniu 24 listopada 2023 r. powódka wzięła udział w spotkaniu online, którego tematem była „(...) świadczonych (...)”. Poza organizatorem, P. O., w spotkaniu wzięli również udział Z. F. (3) oraz E. V.. Zaznaczyć wyraźnie należy – co zostało potwierdzone zgodnymi zeznaniami świadków – że w zaproszeniu na ww. spotkanie w żaden sposób nie wskazano, że dotyczyć ma ono wysłuchania powódki przed nałożeniem na nią kary porządkowej, żadna z osób uczestniczących w spotkaniu również nie poinformowała o tym powódki na wstępie spotkania. W trakcie spotkania omówiono analizę, z której wynikało, że na terenie podległym powódce ujawniono 2 – 3 punkty, w których poziom nieprawidłowości okazał się bardzo duży, tj. odsetek nowych konsumentów w tych punktach był znacznie większy niż miało to zazwyczaj miejsce. Dopiero na końcu spotkania przekazano powódce, że spotkanie stanowiło wysłuchanie jej przed nałożeniem kary porządkowej, co bardzo powódkę zaskoczyło, a po spotkaniu P. O. przesłał powódce dokument zatytułowany „Wysłuchanie pracownika na okoliczność naruszenia obowiązków pracowniczych”.

W ocenie Sądu, rozmowy przeprowadzonej z powódką w dniu 24 listopada 2023 r. nie można w żaden sposób potraktować jako wysłuchanie w rozumieniu art. 109 § 2 k.p. Przede wszystkim powódka nie miała wiedzy, że spotkanie to zostało zorganizowane i przeprowadzone w celu jej wysłuchania przed nałożeniem kary porządkowej. Jako wystarczające nie można uznać poinformowania powódki na końcu spotkania, że nastąpiło jej wysłuchanie. Pracownik musi wiedzieć, że dana rozmowa czy spotkanie dotyczy wysłuchania, a więc logicznym i sensownym jest, że przekazanie tego rodzaju informacji winno nastąpić na początku rozmowy, a nie na jej końcu. Pracownik powinien mieć wiedzę i świadomość tego, że bierze udział w wysłuchaniu przed nałożeniem kary porządkowej, aby móc się ustosunkować do zarzutów, przedstawić swoje stanowisko. Celem wysłuchania jest bowiem umożliwienie pracownikowi odniesienia się do konkretnych stawianych mu zarzutów i wyjaśnienie przyczyn i okoliczności dokonania konkretnych zarzucanych mu uchybień. Pracownik musi mieć świadomość, że rozmowa, która jest z nim przeprowadzana ma taki właśnie cel – podobnie zresztą, jak osoba przeprowadzająca rozmowę wyjaśniającą. Innymi słowy, obaj uczestnicy rozmowy powinni mieć świadomość, że ma miejsce „wysłuchanie” – a zatem, że celem rozmowy jest ustalenie, czy zachodzą podstawy do podjęcia czynności o charakterze porządkowym wobec pracownika, który składa wyjaśnienia. Taka sytuacja w przypadku powódki nie miała miejsca, gdyż dopiero na koniec rozmowy została ona poinformowana, że nastąpiło jej wysłuchanie przed nałożeniem kary nagany.

W ocenie Sądu nie można następczo uznać, że rozmowa z pracownikiem, prowadzona w zupełnie innym celu i poza ramami postępowania opisanego w art. 109 k.p., stanowi wysłuchanie w rozumieniu art. 109 § 2 k.p. Powódka nie wiedziała, że jest w trakcie spotkania wysłuchiwana przed nałożeniem kary nagany, a Sąd uznał, że materiał dowodowy wskazuje na taki stan faktyczny w sprawie.

W wyroku z dnia 16 czerwca 1999 r., sygn. akt I PKN 114/99, Sąd Najwyższy uznał, że „... literalne, jak i potoczne rozumienie użytego przez ustawodawcę zwrotu „po uprzednim wysłuchaniu” wymaga od pracodawcy zachowania ustnego sposobu wysłuchania pracownika, który w tej właśnie formie ma najpełniejsze możliwości wyjaśnienia kwestii spornych, jakie ewentualnie uzasadniają następcze nałożenie kary porządkowej. Zarówno z językowego, jak i celowościowego założenia analizowanej imperatywnej regulacji prawnej wynika, że pracodawca nie może ograniczyć pracowniczego uprawnienia do ustnego złożenia wyjaśnień przed zastosowaniem kary porządkowej. W tym celu pracodawca powinien stworzyć warunki niezbędne do ustnego wysłuchania pracownika, który może z tej ciążącej na pracodawcy ustawowej powinności (a własnego uprawnienia), skorzystać według swojego uznania. W takich stworzonych pracownikowi warunkach jest on przede wszystkim uprawniony do ustnego wyjawienia okoliczności i motywów swojego zachowania się. Może jednak ograniczyć się do złożenia stosownych wyjaśnień na piśmie, ale może również w ogóle nie skorzystać ze swojego pracowniczego uprawnienia. Każdy z tych sposobów zachowania się pracownika będzie równoznaczny z zachowaniem przez pracodawcę obligatoryjnego wymagania z art. 109 § 2 k.p., w postaci koniecznego uprzedniego wysłuchania pracownika przed zastosowaniem kary porządkowej. W granicach tej normy prawnej pracownik jest bowiem podmiotem uprawnionym, który może decydować o sposobie, czy formie skorzystania bądź nieskorzystania ze stworzonych mu przez zobowiązanego pracodawcę możliwości uprzedniego wysłuchania. Oznacza to, że pracodawca w żadnym przypadku nie może zastosować kary porządkowej z pominięciem obligatoryjnego wymagania jej stosowania wyłącznie po uprzednim wysłuchaniu pracownika (art. 109 § 2 k.p.). Jednakże może zastosować taką sankcję bez uprzedniego faktycznego wysłuchania pracownika wówczas, gdy ten nie wykorzystał stworzonych mu w określonym miejscu i czasie możliwości uprzedniego wysłuchania, bądź wybrał pisemną formę złożenia odpowiednich wyjaśnień. Sytuacji tej nie można odwrócić, albowiem pracodawca - jako podmiot zobowiązany do uprzedniego wysłuchania pracownika według treści art. 109 § 2 k.p. - nie może decydować o sposobie, czy formie skorzystania przez pracownika z jego ustawowego uprawnienia do wysłuchania go przed zastosowaniem kary porządkowej (opubl. L.).

Jak wynika zatem z zebranego w sprawie materiału dowodowego, pracodawca przy nałożeniu na powódkę kary nagany uchybił przepisowi art. 109 § 2 k.p.

Poza tym, w ocenie Sądu strona pozwana dopuściła się nieprawidłowości w zakresie zawiadomienia organizacji związkowej o nałożonej karze porządkowej i wezwaniu jej do zajęcia stanowiska w sprawie. Stosownie do art. 112 § 1 zd. 2 k.p., o uwzględnieniu lub odrzuceniu sprzeciwu decyduje pracodawca po rozpatrzeniu stanowiska reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej

Jak wynikało ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, strona pozwana zwróciła się bowiem do KM (...) przy (...) S.A. w O. o zajęcie stanowiska w sprawie nałożenia na powódkę kary porządkowej wskazując, że na powódkę nałożono karę upomnienia, podczas gdy wymierzono jej karę nagany. W toku postępowania strona pozwana wskazywała, że powyższe stanowiło jedynie omyłkę pisarską.

W ocenie Sądu z argumentacją strony pozwanej nie sposób się zgodzić. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że mimo tego, iż w przepisie nie zostało to wyraźnie wyartykułowane, przewidziana w art. 112 § 1 zd. 2 k.p. konsultacja z organizacją związkową dotyczyć powinna kary wymierzonej pracownikowi, tj. tej konkretnej, którą rzeczywiście pracodawca na pracownika nałożył, a innej czy dowolnej kary porządkowej. Zauważyć należy, że ww. opinia, choć nie wiąże pracodawcy, stanowi swoisty instrument społecznej kontroli, a zawarta w niej argumentacja pozwala na wieloaspektowe rozważenie konsekwencji wymierzonej kary i ułatwia pracodawcy podjęcie właściwej decyzji ( W. Muszalski, K. Walczak (red.), Kodeks pracy. Komentarz, wyd. 14, 2024). Powyższe jest możliwe przez precyzyjne, jednoznaczne i niewprowadzające w błąd wskazanie, o jaką karę porządkową chodzi.

Poza tym, kara nagany i kara upomnienia nie są tożsame. Nagana jest postrzegana jako bardziej dolegliwa niż upomnienie, mimo że przesłanki stosowania obu tych kar są takie same ( A. Sobczyk (red.), Kodeks pracy. Komentarz, wyd. 7, 2025). Nie bez znaczenia pozostawało zatem to, jaka kara została wskazana w piśmie skierowanym do organizacji związkowej. Słusznie zauważono w toku postępowania, że działanie strony pozwanej mogło wprowadzić w błąd organizację związkową co do rodzaju nałożonej na powódkę kary porządkowej. Z tego względu nie można nieprawidłowego wskazania rodzaju kary uznawać za omyłkę pisarską, jak to wskazywała w niniejszej sprawie strona pozwana.

W konsekwencji uznać należało, że strona pozwana nieskutecznie i nieprawidłowo dokonała zawiadomienia organizacji związkowej o nałożonej na powódkę karze porządkowej i wezwania jej do zajęcia stanowiska w sprawie.

W świetle powyższego, Sąd uchylił z przyczyn formalnych nałożoną na powódkę karę nagany. Jak wskazuje się w orzecznictwie, już wadliwe pod względem formalnym zastosowanie kary bez uprzedniego wysłuchania skutkuje koniecznością jej uchylenia (wyrok
Sądu Apelacyjnego w Katowicach - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt III APa 47/16).

Z uwagi na powołane względy nie zachodziła w przedmiotowej sprawie potrzeba dokonywania oceny, czy przyczyny zastosowania wobec powódki kary nagany rzeczywiście uzasadniały jej nałożenie.

Odnosząc się do drugiego z roszczeń powódki, tj. zasądzenia kwoty 50.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę niemajątkową, jakiej powódka doznała w wyniku zastosowania wobec niej kary porządkowej nagany z naruszeniem przepisów prawa pracy, wskazać należy, że zgodnie z art. 448 § 1 k.c., w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę albo zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Z kolei w myśl art. 24 § 1 k.c., ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne.

Powódka wskazywała, że z powodu nałożenia na nią kary porządkowej z naruszeniem przepisów prawa pracy poniosła straty moralne i wizerunkowe, naruszono jej dobre imię i doznała rozstroju zdrowia.

W ocenie Sądu w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego brak było podstaw do zasądzenia na rzecz powódki żądanej przez nią kwoty.

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że samego nałożenia kary porządkowej nie można traktować jako bezprawne działanie pracodawcy czy naruszające przez niego przepisy prawa. Uprawnienie pracodawcy do wymierzenia pracownikowi kary porządkowej zostało bowiem przewidziane wprost w kodeksie pracy. Udzielenia kary porządkowej nie można zatem uznawać za działanie bezprawne nawet wtedy, gdy ostatecznie kara ta zostanie uchylona. Strona pozwana zatem mogła – pozostając w uzasadnionym przeświadczeniu – że powódka nie przestrzegała ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy – nałożyć na powódkę karę porządkową. Jednocześnie, w odpowiedzi na powyższe, pracownikowi przysługuje stosowna, wyżej już opisana, droga odwołania się od wymierzonej kary porządkowej. W konsekwencji, samego nałożenia na pracownika kary porządkowej nie można uznać za działanie bezprawne naruszające dobra osobiste pracownika.

Poza tym, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało, że – abstrahując od dokonanej powyżej analizy warunków formalnych kary nagany – przyczyna nałożenia na powódkę kary porządkowej była prawdziwa. Powódka rzeczywiście, pomimo ciążących na niej obowiązków, nie dokonała weryfikacji sprzedaży i liczby nowych klientów oraz w konsekwencji nie poinformowała pracodawcy o zaistniałych w tym zakresie nieprawidłowościach. Podkreślić należy, że powódka miała wiedzę o tym obowiązku, gdyż we wcześniejszych okresach potrafiła odpowiednio zidentyfikować nieprawidłowości i zgłosić je pracodawcy, co potwierdziła w swoich zeznaniach bezpośrednia przełożona powódki. Powódka była wieloletnim i doświadczonym pracownikiem, świadomym zakresu swoich obowiązków.

Co więcej, powódka nie wykazała by nałożona na nią kara nagany spowodowała jakiekolwiek straty moralne i wizerunkowe. Powódka nie zaoferowała żadnych dowodów na tę okoliczność, zarówno z dokumentów, jak i zeznań świadków. W żaden sposób nie zostało udowodnione, by np. pozostali pracownicy odbierali powódkę po tym czasie negatywnie, czy z dystansem, by była izolowana z grona współpracowników, czy wytykana. Również w treści nałożonej kary nagany nie zostały zawarte twierdzenia godzące w dobre imię czy wizerunek powódki.

Ponadto, w ocenie Sądu powódka nie wykazała w dostateczny sposób, że nałożenie przez nią kary porządkowej było bezpośrednio związane z jej schorzeniami natury psychicznej i podjęciem przez nią leczenia. W dokumentacji medycznej wskazano co prawda, że powódka podjęła leczenie w dniu 16 grudnia 2023 r., jednakże nie można wykluczyć, że już przed tą datą i nałożeniem na powódkę kary porządkowej występowały u niej schorzenia tego typu - w świetle podawanych przez powódkę dolegliwości.

Biorąc zatem powyższe pod uwagę uznać należało, że roszczenie powódki w zakresie zasądzenia na jej rzecz odszkodowania było niezasadne i podlegało oddaleniu.

Ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd oparł się na całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. na dowodach z dokumentów, wskazanych w treści uzasadnienia, których wiarygodność i autentyczność nie budziła wątpliwości stron ani Sądu, a także na dowodzie z zeznań świadków, z uwagi na fakt, iż były one szczegółowe, logiczne, spójne, a przez to stanowiły wiarygodny dowód w sprawie. Sąd częściowo uwzględnił zeznania świadka E. V., nie dając im wiary w zakresie, w jakim świadek twierdziła, że w następstwie spotkania z dnia 24 listopada 2023 r. doszło do wysłuchania powódki. Sąd pominął dowód z zeznań świadka S. P., wobec cofnięcia przez powódkę wniosku w tym zakresie na rozprawie w dniu 29 października 2025 r.

Wyjaśnienia powódki Sąd uznał za wiarygodne jedynie w zakresie, w jakim znalazły one potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym sprawy, mając na względzie, że w dużej mierze wynikały one z bardzo emocjonalnej i subiektywnej oceny przez powódkę określonych zdarzeń. Przede wszystkim Sąd dał wiarę twierdzeniom powódki, iż przed nałożeniem na nią kary porządkowej nagany z dnia 5 grudnia 2023 r. powódka nie została wysłuchana, co z kolei stanowiło naruszenie treści art. 109 § 2 k.p. Powyższe wynika również z korespondencji mailowej z dnia listopada 2023 r. z której wynika, że przedmiotem spotkania miała być kwestia związana z jakością świadczonych usług. Sąd nie miał również podstaw nie dać wiary twierdzeniom powódki, iż również na początku spotkania w dniu 24 listopada 2023 r. powódka nie została poinformowana, że spotkania ma na celu wysłuchanie jej w trybie art. 109 § 2 k.p. Sąd z kolei nie dał wiary twierdzeniom powódki, iż przyczyna nałożenia na nią kary porządkowej nie była prawdziwa. Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, że powódka pomimo ciążących na niej obowiązków, nie dokonała weryfikacji sprzedaży i liczby nowych klientów oraz w konsekwencji nie poinformowała pracodawcy o zaistniałych w tym zakresie nieprawidłowościach. Powyższe wbrew twierdzeniom powódki dawało pracodawcy podstawy do nałożenia na nią kary porządkowej, co też uczynił, przy czym naruszył jednak treść art. 109 § 2 k.p.

Podsumowując stwierdzić należy, iż nałożenie kary nastąpiło z naruszeniem przepisu prawa tj. art. 109 § 2 k.p, gdyż powódka nie została wysłuchana przed nałożenia kary porządkowej. Z powyższych względów Sąd w punkcie I. sentencji wyroku uchylił nałożoną na powódkę w dniu 29 listopada 2023 r. karę porządkową nagany.

W punkcie II. sentencji wyroku Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie, tj. w zakresie żądania zasądzenia na rzecz powódki od strony pozwanej kwoty 50.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia.

W punkcie III. sentencji wyroku Sąd odstąpił od obciążania powódki kosztami procesu poniesionymi przez stronę pozwaną w oparciu o przepis art. 102 k.p.c. Zastosowanie przez sąd art. 102 k.p.c. powinno być oceniane w całokształcie okoliczności, które by uzasadniały odstępstwo od podstawowych zasad decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu. Do kręgu tych okoliczności należy zaliczyć zarówno fakty związane z samym przebiegiem procesu, jak i fakty leżące na zewnątrz procesu, zwłaszcza dotyczące stanu majątkowego i sytuacji życiowej. Do wypadków szczególnie uzasadnionych w rozumieniu art. 102 k.p.c. można także zaliczyć sytuacje wynikające z charakteru żądania poddanego rozstrzygnięciu sądu. Okoliczności te powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego (tak: Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 21 czerwca 2021 r., III AUa 77/21, LEX nr 3231027, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1974 r., II CZ 223/73, LEX nr 7379 i z dnia 28 stycznia 2011 r., I UZ 152/10, LEX nr 1375333, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 września 1973 r., I CZ 122/73, OSNC 1974/5/98 i z dnia 19 października 2012 r., V CZ 43/12, LEX nr 1243106). Podkreślić przy tym należy, że skorzystanie przez sąd z uprawnienia wynikającego z art. 102 k.p.c. należy do dyskrecjonalnego uznania sędziowskiego, stąd też podlega ono ograniczonej kontroli instancyjnej. Zatem, tylko zupełnie dowolne odwołanie się do tej zasady, ewentualnie wywołanie w ten sposób skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia zasad słuszności, mogłoby uzasadniać ingerencję sądu odwoławczego (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2022 r., VII AGa 709/21, LEX nr 3478012).

Sąd decydując się na zastosowanie ww. artykułu wziął pod uwagę, że powódka jest matką samotnie wychowująca dwójkę małoletnich dzieci obecnie w wieku 15 i 7 lat. W trakcie wytacza powództwa sytuacja finansowa powódki nie była tak stabilna jak jest obecnie. Ponadto powódka decydując się na dochodzenie swoich praw na drodze sądowej, niewątpliwie była subiektywnie przekonana o zasadności swoich roszczeń. W ocenie Sądu subiektywne poczucie krzywdy i przekonanie o zasadności swojego roszczenia, w okolicznościach niniejszej sprawy mogły stanowić podstawy do zastosowania ww. przepisu. Jak wykazało postępowanie, powódce udało się wykazać, że nałożenie kary nastąpiło z naruszeniem przepisu prawa tj. art. 109 § 2 k.p, gdyż powódka nie została wysłuchana przed nałożeniem kary porządkowej, co skutkowało uznaniem w tym zakresie zasadności powództwa. Sąd miał również na uwadze fakt, że powódka działała bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, dlatego też mogła mieć subiektywne, lecz mylne przekonanie, że wywodzone przez nią roszczenie odszkodowawcze jest zasadne. Wskazać należy także, że w swoim sprzeciwie od kary porządkowej powódka podniosła naruszenie art. 109 § 2 k.p. W ocenie Sądu strona pozwana, a jak wykazało postępowanie, winna uwzględnić jej sprzeciw, co z kolei mogło skutkować niewytoczeniem przez powódkę powództwa i nieponoszeniem przez stronę pozwaną kosztów reprezentacji. Biorąc po uwagę powyższe okoliczności ocenie Sądu obciążenie powódki kosztami procesu, choćby częściowo, pozostawałoby w sprzeczności z zasadami słuszności i sprawiedliwości społecznej.

W punkcie IV. sentencji wyroku Sąd, w oparciu o treść art. 96 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 959 t.j.) zaliczył nieuiszczone koszty sądowe na rachunek Skarbu Państwa, mając na uwadze fakt, że powódka jako pracownik była zwolniona od obowiązku ich ponoszenia.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.