IV P 516/25

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 29 kwietnia 2025 r. (data wpływu do tut. Sądu) powód R. S. wniósł o sprostowanie świadectwa pracy z dnia 31 marca 2025 r. poprzez zmianę informacji zawartej:

a)  w ust. 6 pkt 2 świadectwa pracy przez wskazanie, że pracownik nie wykorzystał zaległego urlopu wypoczynkowego w ilości 39 dni, tj. za okres od dnia 11 grudnia 2024 r. do dnia 12 lutego 2025 r.,

b)  w ust. 6 pkt 2 świadectwa pracy przez wskazanie, że pracownik nie wykorzystał urlopu wypoczynkowego za 2025 rok w wymiarze 7 dni,

c)  w ust. 6 pkt 16 świadectwa pracy przez wykreślenie okresu nieskładkowego, tj. od 30 stycznia do dnia 1 lutego 2017 r.

Uzasadniając swoje powództwo powód podniósł, że jest pracownikiem strony pozwanej od 2007 r. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Do dnia 22 sierpnia 2016 r. był pracownikiem na stanowisku inspektorskim, a następnie został powołany na stanowisko zastępcy dyrektora w Wydziale Nadzoru i Kontroli. Następnie powód został powołany na stanowisko dyrektora Wydziału Nadzoru i Kontroli i funkcję tę pełnił do dnia 10 marca 2024 r. Przez cały ten okres przebywał na urlopie bezpłatnym w związku z pełnionymi funkcjami na podstawie przepisów ustawy o służbie cywilnej. W okresie od dnia 11 marca do dnia 10 grudnia 2024 r. powód zajmował stanowisko dyrektora Generalnego (...) we O.. W trakcie pełnienia funkcji powód przebywał na urlopie bezpłatnym. Wraz z odwołaniem ze stanowiska dyrektora Generalnego wręczono powodowi pismo O. (...) o udzieleniu urlopu wypoczynkowego w okresie od dnia 11 grudnia 2024 r. do dnia 12 lutego 2025 r. w trybie art. 167 ¹ kodeksu pracy. W dniu 1 kwietnia 2025 r. powód odebrał świadectwo pracy, a następnie złożył wniosek o jego sprostowanie. Powód zakwestionował możliwość i zasadność przyznania mu urlopu w wymiarze 39 dni za okres od dnia 11 grudnia 2024 r. do dnia 12 lutego 2025 r. W jego ocenie stosownie do obowiązujących przepisów pracodawca nie mógł mu go udzielić, gdyż po odwołaniu pracownika ze służby cywilnej z wyższego stanowiska w służbie cywilnej nie można go wysłać na urlop wypoczynkowy w okresie wypowiedzenia związanego z czynnością odwołania, gdy nie ma on obowiązku świadczenia pracy, w szczególności gdy kontynuuje on zatrudnienie u dotychczasowego pracodawcy. Zaistnienie skutku w postaci braku obowiązku świadczenia pracy w przypadku odwołania wyklucza możliwość skorzystania przez pracodawcę z art. 167 ¹ k.p. Pracodawca mógł powoda zatrudnić w okresie wypowiedzenia przy innej pracy, ale tylko na jego wniosek lub za jego zgodą. Dopiero w takiej sytuacji mógłby skierować powoda na urlop mocą art. 167 ¹ k.p. Taka sytuacja jednak nie zaistniała. Ponadto, powód zakwestionował przyznanie mu urlopu wypoczynkowego za rok 2025 w wymiarze 7 dni. W 2025 r. powód nie składał żadnego wniosku o urlop wypoczynkowy, jak też nie otrzymał żadnej informacji o udzieleniu mu urlopu wypoczynkowego nabytego w roku 2025. Przy założeniu, że zgodnie z odwołaniem go ze stanowiska pracodawca był uprawniony do udzielenia mu urlopu wypoczynkowego w trybie art. 167 ¹ k.p., to udzielenie urlopu wypoczynkowego w wymiarze 7 dni za rok 2025 powinno nastąpić dopiero w roku 2025. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca. Na koniec powód wskazał, że pracodawca nie przedstawił mu w odmowie sprostowania świadectwa pracy przyczyn zaistnienia okresu nieskładkowego. Zauważył, że nie odnotowano przerw w jego świadczeniu pracy w okresie od dnia 22 sierpnia 2016 r. do dnia 31 marca 2025 r.

Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2025 r. tut. Sąd skierował strony do mediacji, jednakże strona pozwana nie wyraziła zgody na mediację.

W odpowiedzi na pozew strona pozwana (...) (...) we O. wniosła oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda zwrotu kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu swojego stanowiska strona pozwana wskazała, że powoda z (...) we O. łączyły dwa stosunki pracy. Stanowisko powoda, że w okolicznościach sprawy w okresie wypowiedzenia i zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy pracodawca nie był uprawniony do udzielenia mu urlopu wypoczynkowego pozostaje w sprzeczności przede wszystkim z brzmieniem art. 167 ¹ k.p. Za nietrafne należy uznać stanowisko powoda, że w przedmiotowej sprawie ww. przepis nie znajduje zastosowania. Strona pozwana zaznaczyła, że zasadniczo odwołanie pracownika powołanego jest równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę. Co do zasady zatem do stosunku pracy na podstawie powołania stosuje się przepisy dotyczące umowy o pracę na czas nieokreślony, co wynika z art. 69 k.p. Odwołanego pracownika należy zatem traktować tak jak pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Zatem w okresie wypowiedzenia umowy o pracę pracownik jest obowiązany wykorzystać przysługujący mu urlop, jeżeli w tym okresie pracodawca udzieli mu urlopu. Niezależnie od powyższego podnieść należy, że żądanie pozwu dotyczące zawarcia w świadectwie pracy, że powód nie wykorzystał zaległego urlopu w wymiarze 39 dni pozostaje w sprzeczności z przepisami określającymi treść świadectwa pracy. Nie ma podstaw prawnych do podawania w świadectwie pracy informacji na temat urlopu zaległego. Ponadto, powód nie wyjaśnił, dlaczego żąda zawarcia w świadectwie pracy ww. informacji. Poza tym, nie można zasadnie twierdzić, że udzielenie powodowi urlopu wypoczynkowego w dniu 10 grudnia 2024 r. wywołujące skutki również w 2025 r. było udzieleniem urlopu „na zapas”. Powodowi bowiem w 2024 r. nie został udzielony urlop przysługujący mu od dnia 1 stycznia 2025 r. Na koniec strona pozwana wskazała, że w treści świadectwa pracy wskazano jako okresy nieskładkowe dni 30 stycznia – 1 lutego 2017 r., co było związane z pobieraniem wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy w tych dniach w związku ze zwolnieniem lekarskim i opieką nad chorym dzieckiem do lat 14.

W piśmie procesowym stanowiącym replikę do odpowiedzi na pozew z dnia 10 września 2025 r. (k. 57 – 58) powód zmodyfikował powództwo w ten sposób, że wniósł o sprostowanie świadectwa pracy z dnia 31 marca 2025 r. wyłącznie w zakresie informacji zawartej w ust. 6 pkt 2 ww. świadectwa poprzez wskazanie, że pracownik nie wykorzystał urlopu wypoczynkowego za rok 2025 w wymiarze 7 dni lub wskazanie w tejże pozycji następującego opisu „wykorzystał urlop wypoczynkowy – nie korzystał” oraz wniósł o ustalenie na podstawie art. 189 k.p.c., że przysługuje mu 42 dni urlopu wypoczynkowego (9 dni za 2023 rok, 26 dni za 2024 r. i 7 dni za 2025 rok), względnie w przypadku braku takiej możliwości – zasądzenie ekwiwalentu w kwocie odpowiadającej ilości dni urlopu. Jednocześnie powód cofnął żądanie w zakresie sprostowania świadectwa pracy odnoszącego się okresów nieskładkowych.

W piśmie procesowym z dnia 1 grudnia 2025 r. (k. 62 – 63) strona pozwana podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i wniosła o oddalenie powództwa w całości, również w zakresie zmienionego przez powoda żądania.

Na rozprawie w dniu 3 grudnia 2025 r. powód cofnął powództwo o sprostowanie świadectwa pracy w zakresie zmiany w ust. 6 pkt 2 świadectwa pracy przez wskazanie, że pracownik nie wykorzystał zaległego urlopu wypoczynkowego w ilości 39 dni, tj. za okres od dnia 11 grudnia 2024 r. do dnia 12 lutego 2025 r. oraz zmiany w ust. 6 pkt 16 świadectwa pracy przez wykreślenie okresu nieskładkowego, tj. od 30 stycznia do dnia 1 lutego 2017 r. wraz ze zrzeczeniem się roszczenia.

W piśmie procesowym z dnia 16 grudnia 2025 r. (k. 68 - 72) powód sprecyzował żądanie alternatywne w ten sposób, że podał, iż tytułem ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w wymiarze 42 dni domaga się kwoty 47.443,20 zł.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny.

Powód R. S. pozostawał zatrudniony u strony pozwanej (...) (...) we O. od dnia 2 kwietnia 2007 r. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy. W okresie od dnia 2 kwietnia do dnia 1 maja 2007 r. zajmował stanowisko sekretarki w Wydziale Nadzoru i Kontroli, a od dnia 2 maja 2007 r. do dnia 31 stycznia 2010 r. – inspektora w Wydziale Nadzoru i Kontroli. Następnie, w okresie od dnia 2 lutego 2010 r. do dnia 6 września 2021 r. powód pracował na stanowisku inspektora wojewódzkiego W Wydziale Nadzoru i Kontroli, a od dnia 7 września 2021 r. do dnia 30 listopada 2024 r. – inspektora wojewódzkiego w Wydziale Prawnym, Nadzoru i Kontroli. Dalej, od dnia 1 grudnia 2023 r. do dnia 8 lipca 2024 r. strona pozwana zatrudniała powoda na stanowisku radcy prawnego ds. nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego w Wydziale Prawnym, Nadzoru i Kontroli, a od dnia 9 lipca 2024 r. – jako radcę prawnego ds. nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego w Wydziale Prawnym i Nadzoru.

W okresie od dnia 22 sierpnia 2016 r. do dnia 31 marca 2025 r. powód przebywał na urlopie bezpłatnym na okres powołania na stanowiska: zastępcy dyrektora Wydziału Nadzoru i Kontroli (od 22 sierpnia 2016 r.), dyrektora Wydziału Nadzoru i Kontroli (od dnia 13 listopada 2019 r.), dyrektora Wydziału Prawnego, Nadzoru i Kontroli (od dnia 7 września 2021 r.) oraz Dyrektora Generalnego (...) we O. (od dnia 11 marca 2024 r. do dnia 10 grudnia 2024 r.).

Strony zgodnie oświadczyły, że urlop wypoczynkowy w wymiarze 25 dni za rok 2023 oraz 7 dni za rok 2024 należny powodowi w związku z dotychczasowym zatrudnieniem, zostanie wykorzystany przez powoda w naturze w trakcie kontynuowanego zatrudnienia na podstawie powołania trwającego od dnia 11 marca 2024 r.

Na podstawie art. 53a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej oraz art. 70 § 1 i 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, z dniem 10 grudnia 2024 r. O. (...) odwołał powoda ze stanowiska Dyrektora Generalnego (...) we O.. Jednocześnie powód został poinformowany, że stosunek pracy zostanie rozwiązany po upływie trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. Powód został pouczony o przysługującym mu prawie wniesienia odwołania do sądu pracy.

Dowód: - akta osobowe powoda,

- pismo O. (...) z dn. 07.03.2024 r., k. 9,

- pismo O. (...) z dn. 07.03.2024 r., k. 10,

- porozumienie o wykorzystaniu urlopu wypoczynkowego z dn. 07.03.2024 r., k. 74,

- pismo O. (...) z dn. 10.12.2024 r., k. 11,

- zaświadczenia o zatrudnieniu z dn. 17.12.2024 r., k. 7 – 8,

- przesłuchanie powoda, e-protokół rozprawy z dn. 03.12.2025 r., protokół skrócony k. 66 – 67.

W związku z odwołaniem powoda ze stanowiska Dyrektora Generalnego (...) we O., na podstawie art. 167 ¹ k.p. O. (...) udzielił powodowi urlopu wypoczynkowego w okresie od dnia 11 grudnia 2024 r. do dnia 12 lutego 2025 r.

Dowód: - pismo O. (...) z dn. 10.12.2024 r., k. 12.

Na dzień odwołania powoda ze stanowiska Dyrektora Generalnego (...) we O. pozostawało mu do wykorzystania 9 dni urlopu za rok 2023 oraz 26 dni za rok 2024.

W okresie wypowiedzenia udzielono powodowi urlopu w wymiarze 42 dni, które obejmowały 9 dni urlopu za rok 2023, 26 dni za rok 2024 oraz 7 dni za rok 2025.

Dowód: - pismo z dn. 01.07.2025 r., k. 47.

Po powrocie z urlopu bezpłatnego powodowi wyznaczono z dniem 1 kwietnia 2025 r. stanowisko inspektora wojewódzkiego ds. orzecznictwa w Oddziale Orzecznictwa w Wydziale Infrastruktury.

Dowód: - pismo Dyrektora Generalnego (...) z dn. 28.03.2025 r., k. 13.

W dniu 31 marca 2025 r. strona pozwana wystawiła powodowi świadectwo pracy. Wskazano w nim m.in. że powód wykorzystał urlop wypoczynkowy za rok 2025 w wymiarze 7 dni (56 godzin) oraz wykazano okres nieskładkowy od 30 stycznia do dnia 1 lutego 2017 r. z uwagi na sprawowanie opieki nad chorym dzieckiem do lat 14.

Powód odebrał świadectwo pracy w dniu 1 kwietnia 2025 r.

Dowód: - świadectwo pracy z dn. 31.03.2025 r., k. 14 oraz w aktach osobowych powoda,

- wydruk z systemu, k. 48.

Wnioskiem z dnia 14 kwietnia 2025 r. powód zwrócił się do Dyrektora Generalnego (...) o sprostowanie świadectwa pracy z dnia 31 marca 2025 r. poprzez zmianę informacji zawartych:

- w ust. 6 pkt 2 świadectwa pracy przez wskazanie, że pracownik nie wykorzystał zaległego urlopu wypoczynkowego w ilości 39 dni, tj. za okres od dnia 11 grudnia 2024 r. do dnia 12 lutego 2025 r.,

- w ust. 6 pkt 2 świadectwa pracy przez wskazanie, że pracownik nie wykorzystał urlopu wypoczynkowego za 2025 rok w wymiarze 7 dni,

- w ust. 6 pkt 16 świadectwa pracy przez wykreślenie okresu nieskładkowego, tj. od 30 stycznia do dnia 1 lutego 2017 r.

W odpowiedzi na powyższy wniosek powoda strona pozwana odmówiła sprostowania świadectwa pracy. Wyjaśniła, że zgodnie z orzecznictwem pracodawca może zobowiązać pracownika zatrudnionego na podstawie powołania, którego odwołał ze stanowiska, do wykorzystania w okresie wypowiedzenia zaległego i proporcjonalnie także bieżącego urlopu wypoczynkowego, pomimo że w okresie wypowiedzenia pracownik nie ma obowiązku świadczenia pracy. Jednocześnie strona pozwana zaznaczyła, że powołanie na wyższe stanowisko w służbie cywilnej jest zawarciem odrębnego stosunku pracy. Odwołanie prowadzi do rozwiązania stosunku pracy.

Dowód: - wniosek o sprostowanie świadectwa pracy z dn. 14.04.2025 r., k. 15 oraz w aktach osobowych powoda,

- pismo Dyrektora Generalnego (...) z dn. 16.04.2025 r., k. 16 oraz w aktach osobowych powoda,

- przesłuchanie powoda, e-protokół rozprawy z dn. 03.12.2025 r., protokół skrócony k. 66 – 67.

Średnie wynagrodzenie powoda z ostatnich trzech miesięcy zatrudnienia wynosiło 25.249,47 zł brutto.

Dowód: - zaświadczenie o zarobkach z dn. 13.06.2025 r., k. 46.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje.

Powództwo, zarówno główne, jak i ewentualne, jako bezzasadne podlegało oddaleniu.

W niniejszej sprawie powód R. S. domagał się ostatecznie sprostowania świadectwa pracy w ust. 6 pkt 2 świadectwa pracy przez wskazanie, że pracownik nie wykorzystał urlopu wypoczynkowego za 2025 rok w wymiarze 7 dni oraz ustalenia na podstawie art. 189 k.p.c., że przysługuje mu 42 dni urlopu wypoczynkowego (9 dni za 2023 rok, 26 dni za 2024 r. i 7 dni za 2025 rok), ewentualnie – zasądzenia kwoty 47.443,20 zł tytułem ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w wymiarze 42 dni. Z kolei strona pozwana wnosiła o oddalenie powództwa w całości.

W pierwszej kolejności Sąd odniósł się do cofnięcia przez powoda roszczenia w zakresie sprostowania świadectwa pracy w zakresie zmiany w ust. 6 pkt 2 świadectwa pracy przez wskazanie, że pracownik nie wykorzystał zaległego urlopu wypoczynkowego w ilości 39 dni, tj. za okres od dnia 11 grudnia 2024 r. do dnia 12 lutego 2025 r. oraz zmiany w ust. 6 pkt 16 świadectwa pracy przez wykreślenie okresu nieskładkowego, tj. od 30 stycznia do dnia 1 lutego 2017 r. wraz ze zrzeczeniem się roszczenia.

Zgodnie z art. 355 k.p.c., sąd umorzy postępowanie, jeżeli powód ze skutkiem prawnym cofnął pozew, strony zawarły ugodę lub została zatwierdzona ugoda zawarta przed mediatorem albo z innych przyczyn wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne.

Z kolei w myśl art. 203 § 1 k.p.c., pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia - aż do wydania wyroku.

Oświadczenie strony powodowej o ograniczeniu roszczenia pozwu jest równoznaczne z cofnięciem pozwu w pozostałej części (por. orz. SN z 21.8.1951 r., sygn. akt C 733/51, Legalis).

Cofnięcie pozwu jest cofnięciem wniosku o udzielenie ochrony prawnej roszczeniu procesowemu. Jest wyrazem prawa strony do dysponowania przedmiotem procesu oraz przejawem odwołalności czynności procesowych. W razie skutecznego cofnięcia pozwu udzielenie ochrony prawnej – wydanie wyroku staje się bezprzedmiotowe i niedopuszczalne.

Sąd co do zasady związany jest cofnięciem pozwu. Zawsze jednak obowiązany jest dokonać oceny, czy w świetle zgromadzonego materiału procesowego czynność taka jest dopuszczalna. Zgodnie z art. 203 § 4 k.p.c. Sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa. W sprawach z zakresu prawa pracy cofnięcie pozwu Sąd uzna dodatkowo za niedopuszczalne także wówczas, gdyby czynność ta naruszała słuszny interes pracownika (art. 469 k.p.c.).

W niniejszej sprawie powód cofnął powództwo o sprostowanie świadectwa pracy w zakresie zmiany w ust. 6 pkt 2 świadectwa pracy przez wskazanie, że pracownik nie wykorzystał zaległego urlopu wypoczynkowego w ilości 39 dni, tj. za okres od dnia 11 grudnia 2024 r. do dnia 12 lutego 2025 r. oraz zmiany w ust. 6 pkt 16 świadectwa pracy przez wykreślenie okresu nieskładkowego, tj. od 30 stycznia do dnia 1 lutego 2017 r. wraz ze zrzeczeniem się roszczenia.

Z okoliczności sprawy nie wynikało, by cofnięcie powództwa było sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzało do obejścia prawa, ani też by czynność ta naruszała słuszny interes powoda.

Wobec skutecznego cofnięcia powództwa w powyższym zakresie, Sąd na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. w zw. z art. 203 § 1 k.p.c. umorzył postępowanie w sprawie w tym zakresie.

Przechodząc dalej należy wskazać, że żądanie sprostowania świadectwa pracy znajduje podstawę materialno - prawną w treści przepisu art. 97 § 2 ¹ k.p., zgodnie z którym pracownik może w ciągu 14 dni od otrzymania świadectwa pracy wystąpić z wnioskiem do pracodawcy o sprostowanie świadectwa. W razie nieuwzględnienia wniosku pracownikowi przysługuje, w ciągu 14 dni od zawiadomienia o odmowie sprostowania świadectwa pracy, prawo wystąpienia z żądaniem jego sprostowania do sądu pracy. W przypadku niezawiadomienia przez pracodawcę o odmowie sprostowania świadectwa pracy, żądanie sprostowania świadectwa pracy wnosi się do sądu pracy.

Z treści powołanego przepisu wynika niewątpliwie, iż pierwszą czynnością jaką powinien podjąć pracownik, który nie zgadza się z treścią wydanego mu przez pracodawcę świadectwa pracy, powinno być wystąpienie do pracodawcy w terminie 14 dni od otrzymania świadectwa z wnioskiem o jego sprostowanie. Dopiero w przypadku odmowy sprostowania świadectwa pracy (odpowiednio: niezawiadomienia przez pracodawcę o odmowie sprostowania) pracownik może wystąpić na drogę sądową z żądaniem sprostowania. Należy przy tym podkreślić, że upływ terminu do wystąpienia z wnioskiem o sprostowanie świadectwa pracy do pracodawcy podobnie jak i upływ terminu do wystąpienia z powództwem przeciwko pracodawcy z żądaniem sprostowania ma ten skutek, że wygasa prawo pracownika do dochodzenia sprostowania świadectwa pracy na drodze sądowej, co wynika z treści art. 97§ 2 ¹ k.p. w zw. z art. 265 § 1 k.p. Upływ powyższych terminów sąd obowiązany jest przy tym wziąć pod uwagę z urzędu bez konieczności zgłoszenia w tym zakresie zarzutu ze strony pozwanego pracodawcy. W rezultacie powyższego w toku postępowania zainicjowanego powództwem o sprostowanie świadectwa pracy sąd obowiązany jest ustalić zarówno czy pracownik dochował terminu do wystąpienia z wnioskiem do pracodawcy o sprostowanie świadectwa pracy, jak również czy dochował terminu do wystąpienia przeciwko pracodawcy z powództwem o sprostowanie świadectwa pracy bowiem ustawodawca – co wynika z treści art. 265 § 1 k.p. nie różnicuje skutków nie dochowania przez pracownika w/w terminów.

Wobec tego, przede wszystkim, wskazać należy, iż powód wyczerpał tryb reklamacyjny, do którego obligował go ww. przepis i wystąpił w terminie 14 dni od otrzymania świadectwa pracy z wnioskiem o sprostowanie świadectwa pracy. Świadectwo pracy zostało mu bowiem wręczone w dniu 1 kwietnia 2025 r., a wnioskiem z dnia 14 kwietnia 2025 r. powód zwrócił się do Dyrektora Generalnego (...) o jego sprostowanie. Okoliczność, iż strona pozwana nie uwzględniła wniosku powoda (pismo z dnia 16 kwietnia 2025 r.), stworzyła mu możliwość do wystąpienia na drogę sądową z pozwem o sprostowanie świadectwa pracy w zakreślonym przez ustawodawcę czternastodniowym terminie (w dniu 29 kwietnia 2025 r.).

Zgodnie z treścią art. 97 § 2 k.p. w świadectwie pracy należy podać informacje dotyczące okresu i rodzaju wykonywanej pracy, zajmowanych stanowisk, trybu rozwiązania albo okoliczności wygaśnięcia stosunku pracy, a także inne informacje niezbędne do ustalenia uprawnień pracowniczych i uprawnień z ubezpieczenia społecznego. Ponadto w świadectwie pracy zamieszcza się wzmiankę o zajęciu wynagrodzenia za pracę w myśl przepisów o postępowaniu egzekucyjnym. Na żądanie pracownika w świadectwie pracy należy podać także informację o wysokości i składnikach wynagrodzenia oraz o uzyskanych kwalifikacjach.

Z treści powołanej regulacji jednoznacznie zatem wynika, iż na treść świadectwa pracy składają się dwa rodzaje informacji, tj. takie, które pracodawca ma zawsze obowiązek umieścić, w tym m.in. dotyczące zajmowanych stanowisk oraz okoliczności wygaśnięcia stosunku pracy oraz takie, które ma obowiązek umieścić na żądanie pracownika, przy czym – wobec treści powołanego przepisu – żądanie to może dotyczyć jedynie informacji o wysokości i składnikach wynagrodzenia oraz o uzyskanych kwalifikacjach.

Powszechnie przyjmuje się przy tym, że wyliczenie zawarte w art. 97 § 2 k.p. oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2016 r. w sprawie świadectwa pracy, ma charakter zamknięty, co oznacza, że innych informacji pracodawca w świadectwie pracy zamieszczać nie może i nie musi.

W niniejszej sprawie powód domagał się sprostowania świadectwa pracy w zakresie wykorzystanego przez niego urlopu wypoczynkowego za rok 2025 poprzez zaznaczenie, iż nie wykorzystał urlopu wypoczynkowego za ten rok.

Zgodnie z przepisem art. 70 § 1 k.p., pracownik zatrudniony na podstawie powołania może być w każdym czasie – niezwłocznie lub w określonym terminie – odwołany ze stanowiska przez organ, który go powołał. Dotyczy to również pracownika, który na podstawie przepisów szczególnych został powołany na stanowisko na czas określony. Odwołanie powinno być dokonane na piśmie (art. 70 § 1 ¹ k.p.).

Na podstawie art. 70 § 2 k.p., odwołanie jest równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę. W okresie wypowiedzenia pracownik ma prawo do wynagrodzenia w wysokości przysługującej przed odwołaniem.

Stosownie do art. 69 k.p., jeżeli przepisy niniejszego oddziału nie stanowią inaczej, do stosunku pracy na podstawie powołania stosuje się przepisy dotyczące umowy o pracę na czas nieokreślony, z wyłączeniem przepisów regulujących: 1) tryb postępowania przy rozwiązywaniu umów o pracę; 2) rozpatrywanie sporów ze stosunku pracy w części dotyczącej orzekania: a) o bezskuteczności wypowiedzeń, b) (uchylona) c) o przywracaniu do pracy.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że odwołanie pracownika ze stanowiska powoduje, że obligatoryjny element stosunku pracy, tj. rodzaj pracy, przestaje istnieć. Tym samym, pracownik zostaje zwolniony z obowiązku świadczenia pracy, co nie oznacza zerwania więzów łączących pracownika z pracodawcą i ustania wszelkich jego obowiązków wynikających ze stosunku pracy (wyrok Sądu Najwyższego – Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 czerwca 2026 r., sygn. akt III PSKP 12/24).

Z powyższego niewątpliwie wynika, że pracownika odwołanego ze stanowiska (jak w przypadku powoda) należy traktować w taki sam sposób, jak pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę w okresie wypowiedzenia.

Stosownie do art. 167 ¹ k.p., w okresie wypowiedzenia umowy o pracę pracownik jest obowiązany wykorzystać przysługujący mu urlop, jeżeli w tym okresie pracodawca udzieli mu urlopu. W takim przypadku wymiar udzielonego urlopu, z wyłączeniem urlopu zaległego, nie może przekraczać wymiaru wynikającego z przepisów art. 155 ¹ .

Jak podaje się w orzecznictwie, pracodawca może zobowiązać pracownika zatrudnionego na podstawie powołania, którego odwołał ze stanowiska, do wykorzystania w okresie wypowiedzenia zaległego i proporcjonalnie także bieżącego urlopu wypoczynkowego, mimo że w okresie wypowiedzenia pracownik - zachowując prawo do wynagrodzenia - nie ma obowiązku świadczenia pracy (wyrok Sądu Najwyższego – Izba Pracy, Ubezpieczeń i Spraw Publicznych z dnia 26 kwietnia 2011 r., II PK 302/10).

Z powyższego wynika niewątpliwie, że strona pozwana miała prawo zobowiązać powoda do przysługującego mu za rok 2025 urlopu wypoczynkowego. Zauważyć należy, że wykorzystał on go już w bieżącym 2025 r., a skierowanie go na niego jeszcze w 2024 r. nie stanowiło jakiegokolwiek naruszenia ze strony pracodawcy.

W konsekwencji, brak było podstaw do sprostowania świadectwa pracy w żądany przez powoda sposób.

Odnosząc się z kolei do drugiego z roszczeń powoda, wskazać w pierwszej kolejności należy, że podstawę prawną roszczenia o ustalenie, że przysługuje mu 42 dni urlopu wypoczynkowego (9 dni za 2023 rok, 26 dni za 2024 r. i 7 dni za 2025 rok), stanowi art. 189 k.p.c., zgodnie z którym powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.

Pojęcie interesu prawnego w żądaniu ustalenia istnienia lub nieistnienia prawa lub stosunku prawnego (art. 189 k.p.c.) jest jednym z zagadnień najszerzej omówionych w judykaturze. W orzecznictwie przyjmuje się od dawna, że powód może żądać ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Dominujący pogląd orzecznictwa definiuje ów interes prawny jako możliwość definitywnego zakończenia sporu między stronami w drodze samego ustalenia. Druga z koncepcji – uzupełniająca poprzednią – odwołuje się do znaczenia ustalenia jako rozwiania stanu wątpliwości co do sfery prawnej powoda. Inna jurydyczna definicja interesu prawnego ujmuje go natomiast jako korzyść powoda w związku z utworzeniem stanu pewności swej sytuacji prawnej, wobec powstania prejudykatu stwarzającego dla niego potencjalną ochronę na przyszłość. Istnienie takiego interesu jest kwestionowane wówczas, gdy możliwe są inne formy ochrony praw powoda. Powszechnie przyjmuje się bowiem, że w przypadku gdy powód – poprzez własną aktywność (np. żądając spełnienia świadczenia) – może uzyskać szerszą ochronę swych praw niż przez samo ustalenie, to nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. (Partyk Aleksandra, Partyk Tomasz , Rozumienie interesu prawnego jako podstawy powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, System Informacji Prawnej LEX, 2014).

W wyroku z dnia 8 lutego 2012 r. (sygn. akt I ACa 1298/11, Lex nr 1120007) Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wskazał, że wymagany przez art. 189 k.p.c. interes prawny istnieje wówczas, gdy bez wyroku deklaratoryjnego powód nie może realizować pełni roszczeń i uprawnień wiążących się z istnieniem lub nieistnieniem stosunku prawnego lub prawa, bądź uzyskać koniecznej ochrony na przyszłość. A contrario, należy przyjąć brak istnienia interesu prawnego po stronie powoda, jeśli powód ma możliwość realizowania pełni swoich roszczeń wiążących się z istnieniem lub nieistnieniem danego prawa lub stosunku prawnego na innej drodze niż poprzez uzyskanie wyroku deklaratoryjnego. W wyroku z dnia 10 kwietnia 2014 r. (sygn. akt I ACa 825/13, Lex nr 1466949) Sąd Apelacyjny w Poznaniu wskazał, że o istnieniu interesu prawnego można mówić wówczas, gdy powództwo o ustalenie stanowi jedyny środek ochrony zagrożonej lub naruszonej sfery prawnej powoda.

Powyższe judykaty są przykładem orzecznictwa sądów powszechnych, pozostających w zgodzie z wytyczoną przez Sąd Najwyższy (m.in. w wyroku z dnia 22 listopada 2002 r., sygn. akt IV CKN 1519/00, Legalis) linią orzeczniczą, zgodnie z którą interes prawny nie zachodzi z reguły, gdy zainteresowany może na innej drodze osiągnąć w pełni ochronę swoich praw.

Powództwo o ustalenie jest więc w zasadzie niedopuszczalne, gdy istnieje możliwość wytoczenia powództwa o świadczenie. W takich sytuacjach brak jest bowiem interesu prawnego, gdyż ustalenie jest tylko przesłanką do uwzględnienia roszczenia o świadczenie (zob. orz. Sądu Najwyższego z dnia 19 października 1959 r., sygn. akt 4 CR 537/58, NP 1960, Nr 9, s. 1229; zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 października 1970 r., sygn. akt II CR 190/70, Legalis).

Powyższa konstatacja pozostaje w ścisłym związku z prewencyjnym charakterem powództwa o ustalenie, który wynika z istoty interesu prawnego w żądaniu samodzielnego ustalenia prawa lub stosunku prawnego. W judykaturze podkreśla się, że w przypadku, gdy dojdzie już do naruszenia prawa, w związku z którym powodowi służy roszczenie o świadczenie (danie, czynienie, zaniechanie, znoszenie), wyłączona jest możliwość skutecznego wystąpienia z powództwem o ustalenie, skoro sfera podlegająca ochronie jest w takiej sytuacji szersza, a rozstrzygnięcie o różnicy zdań w stanowiskach stron nabiera charakteru przesłankowego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2002 r., sygn. akt II CKN 919/99, Legalis). Brak interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. występuje nie tylko, gdy powód może żądać świadczenia na drodze sądowej, ale też gdy może go dochodzić w postępowaniu administracyjnym (wyr. Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 1998 r., sygn. akt II CKN 572/97, Legalis ; orz. Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2000 r., sygn. akt IV CKN 686/00, Legalis oraz orz. Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2000 r., sygn. akt IV CKN 146/00, Legalis).

Wyjątkowo tylko orzecznictwo uznaje dopuszczalność żądania ustalenia stosunku prawnego lub prawa "obok" możliwości dochodzenia świadczenia, a to wówczas, gdy ze spornego stosunku wynikają dalej idące skutki, których powództwo o świadczenie nie wyczerpuje, np. ustalenie odpowiedzialności za szkody przyszłe (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1992 r., sygn. akt III CZP 131/92, Legalis, cyt. Za J. Gudowskim, Kodeks, s. 189).

W judykaturze wykształciła się także linia orzecznicza, zgodnie z którą powództwo o ustalenie nie może zmierzać do uzyskania dowodów, które miałyby być wykorzystane w innym postępowaniu, wówczas bowiem występuje brak interesu prawnego w żądaniu ustalenia – odnosi się to także do faktów prawotwórczych (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 1999 r., sygn. akt I PKN 597/98, OSNP 2000, Nr 8, poz. 301; post. Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2002 r., sygn. akt I PKN 423/01, Legalis; wyr. Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt II UKN 304/99, OSNP 2001, Nr 10, poz. 355; post. Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2005 r., sygn. akt II PZ 73/04, Legalis). Brak interesu prawnego w opisanej sytuacji wiązany jest z okolicznością, iż ocena prawna dotycząca istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa stanowić ma jedynie przesłankę prawną rozstrzygnięcia sądu w sprawie zasadności żądania o świadczenie (wyr. Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 1999 r., sygn. akt I PKN 173/99, OSNP 2000, Nr 20, poz. 747, wyr. Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1983 r., sygn. akt I PRN 189/83, OSNC 1984, Nr 7, poz. 121; wyr. Sądu Najwyższego z dnia 11 października 1985 r., sygn. akt II CR 302/85, OSNC 1986, Nr 10, poz. 155; uchw. Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1987 r., sygn. akt III PZP 19/87, OSNC 1988, Nr 10, poz. 132).

Sąd Najwyższy stoi także na stanowisku, że pracownikowi nie przysługuje roszczenie o ustalenie, gdy takie ustalenie zmierza do wykorzystania go dla celów ubezpieczeniowych, w szczególności, gdy przedmiotem ustalenia ma być przesłanka nabycia prawa do świadczenia z ubezpieczenia społecznego, jak i wówczas gdy pracownik dochodzi przed sądem ustalenia rzeczywistej wysokości jego wynagrodzenia, przy czym czyni to dla celów emerytalnych. W ostatnim z opisanych przypadków Sąd Najwyższy uzasadnił brak interesu prawnego możliwością wniesienia w odrębnym trybie przed organem rentowym sprawy o wysokość emerytury (wyr. Sądu Najwyższego z dnia 1 kwietnia 1998 r., sygn. akt II UKN 582/97, Legalis; zob. także wyr. Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2000 r., sygn. akt I PKN 533/99, OSNP 2001, Nr 13, poz. 442, wyr. Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1983 r., sygn. akt I PRN 189/83, OSNC 1984, Nr 7, poz. 121; wyr. Sądu Najwyższego z dnia 11 października 1985 r., sygn. akt II CR 302/85, OSNC 1986, Nr 10, poz. 155; uchw. Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1987 r., sygn. akt III PZP 19/87, OSNC 1988, Nr 10, poz. 132; wyr. Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2000 r., sygn. akt I PKN 533/99, OSNA 2001, Nr 13, poz. 422, z glosą S. Driczinskiego). Pracownik dla uzyskania świadczeń emerytalno – rentowych zgłasza bowiem wniosek w organie rentowym, a także przedstawia konieczne dowody do wykazania zasadności wniosku. Zgłoszony przez pracownika wniosek jest przedmiotem samodzielnych ustaleń organu rentowego (uchw. Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1987 r., sygn. akt III PZP 19/87, Lex nr 13036).

Podkreślenia wymaga, że ocena czy powód – pracownik ma interes prawny w ustaleniu prawa lub stosunku prawnego wymaga indywidualizacji, tj. odniesienia do konkretnego stanu faktycznego, zwłaszcza niepewności co do możliwości dochodzenia niektórych świadczeń od pracodawcy w przyszłości albo skorzystania z uprawnień pracowniczych, które prawo pracy relatywizuje do określonej treści stosunku pracy (wyr. Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I PK 132/16, Legalis).

Podkreślić należy w tym miejscu, że interes prawny powoda musi istnieć obiektywnie, zaś ciężar jego wykazania spoczywa na powodzie (art. 6 k.c.).

W niniejszej sprawie powód nie wskazał wprost, jaki posiada interes prawny w ustaleniu istnienia stosunku pracy. Sąd podzielił stanowisko strony pozwanej, iż powód nie posiadał w niniejszej sprawie interesu prawnego z uwagi na możliwość dochodzenia przez niego świadczenia (ekwiwalentu) zamiast ustalenia.

Co więcej, w świetle poczynionych powyżej rozważań w zakresie dopuszczalności i możliwości zobowiązania pracownika zatrudnionego na podstawie powołania do wykorzystania urlopu wypoczynkowego w okresie wypowiedzenia uznać należało, że powód wykorzystał zaległy urlop wypoczynkowy. W związku z tym, brak było podstaw do poczynienia ustaleń zgodnie z żądaniem powoda.

W konsekwencji uznania, że powód wykorzystał cały przysługujący mu zaległy urlop wypoczynkowy, brak było podstaw do uwzględnienia również roszczenia alternatywnego powoda w postaci zasądzenia na jego rzecz ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.

Ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd oparł się na całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. na dowodach z dokumentów, wskazanych w treści uzasadnienia, których wiarygodność i autentyczność nie budziła wątpliwości stron ani Sądu.

Sąd pominął na podstawie art. 235 ² § 1 pkt 2 i 3 k.p.c. dokumenty na kartach 49 – 50 oraz 73, uznając je za nieistotne i nieprzydatne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd uwzględnił także przesłuchanie powoda w zakresie, w jakim przystawało do pozostałego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd w punkcie I sentencji wyroku umorzył postępowanie w zakresie cofniętego przez powoda pozwu wraz ze zrzeczeniem się roszczenia.

W punkcie II sentencji wyroku Sąd oddalił żądanie główne powoda, tj. o sprostowanie świadectwa pracy w ust. 6 pkt 2 świadectwa pracy przez wskazanie, że pracownik nie wykorzystał urlopu wypoczynkowego za 2025 rok w wymiarze 7 dni oraz o ustalenie, że przysługuje mu 42 dni urlopu wypoczynkowego.

W punkcie III sentencji wyroku Sąd na podstawie art. 98 k.p.c. zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 480,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty. Na powyższą kwotę składało się 240,00 zł w zakresie roszczenia o sprostowanie świadectwa pracy oraz 240,00 zł w zakresie roszczenia o ustalenie, ustalone na podstawie § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. O odsetkach od kosztów zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c.

W punkcie IV sentencji wyroku nieuiszczonymi kosztami sądowymi Sąd na podstawie art. 113 ust. 1 w zw. z art. 100 ust. 1, art. 96 ust. 1 pkt 4, art. 35 pkt 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach obciążył Skarb Państwa, mając na uwadze, że zgodnie z dyspozycją art. 98 k.p.c. nie było podstaw do obciążenia tymi kosztami strony pozwanej jako wygrywającej sprawę, natomiast powód, który proces przegrał, zwolniony był od kosztów sądowych z mocy ustawy.

W punkcie V sentencji wyroku Sąd oddalił w całości roszczenie ewentualne powoda w postaci zasądzenia na jego rzecz kwoty 47.443,20 zł tytułem ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w wymiarze 42 dni.

W punkcie VI sentencji wyroku Sąd na podstawie art. 98 k.p.c. zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 2.700,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty, ustaloną na podstawie § 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. O odsetkach od kosztów zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c.

W punkcie VII sentencji wyroku nieuiszczonymi kosztami sądowymi w zakresie roszczenia ewentualnego Sąd na podstawie art. 113 ust. 1 w zw. z art. 100 ust. 1, art. 96 ust. 1 pkt 4, art. 35 pkt 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach obciążył Skarb Państwa, mając na uwadze, że zgodnie z dyspozycją art. 98 k.p.c. nie było podstaw do obciążenia tymi kosztami strony pozwanej jako wygrywającej sprawę, natomiast powód, który proces w tym zakresie przegrał, zwolniony był od kosztów sądowych z mocy ustawy.